winkelstraat
© ANP

Bruto binnenlands product (bbp)

Het CBS berekent de economische groei met behulp van het bruto binnenlands product (bbp). Het bbp is de totale toegevoegde waarde van alle in een land geproduceerde finale goederen en diensten.

Wat is toegevoegde waarde? Dit is de totale waarde van de geproduceerde goederen en diensten, minus de waarde van wat er bij de productie is verbruikt (het zogenoemde intermediair verbruik). Het verbruik bij de productie bestaat niet alleen uit goederen zoals grondstoffen en halffabricaten (bijvoorbeeld auto-onderdelen), maar ook uit diensten zoals ingekocht automatiseringswerk en ingehuurd (uitzend)personeel.

Het bbp kan via de productie worden berekend, maar ook via de inkomens of de bestedingen. Volgens deze laatste methode bestaat het bbp uit de optelling van consumentenbestedingen, investeringen, overheidsaankopen en de waarde van de export minus de waarde van de import.

Bij een economische krimp, zoals in 2009, 2012 en 2013, is de omvang van de economie (ofwel het bbp) kleiner dan in het jaar ervoor. De economische groei of krimp in een jaar is de procentuele verandering van het volume van het bbp ten opzichte van een jaar eerder. Volume betekent voor prijsveranderingen (inflatie) gecorrigeerd. Het CBS berekent elk kwartaal het bbp. Voor de ConjunctuurBekerStrijd gaat het om de economische groei ten opzichte van een jaar eerder.

De Nederlandse economie kromp in 2020 met 3,8 procent. De krimp was kleiner dan in de ons omringende landen (België, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) en ook kleiner dan gemiddeld in de Europese Unie.

In 2021 is de Nederlandse economie snel hersteld van de coronarecessie van 2020. Ondanks meerdere lockdowns kwam de groei uit op 5,0 procent. In vergelijking met de vorige crisis in 2009 is de economie veel sneller teruggeveerd. De krimp in 2020 is in een jaar tijd meer dan goedgemaakt. Na de kredietcrisis in 2009 was de omvang van de economie pas in 2015 weer groter dan in 2008.

De coronacrisis is een andere crisis dan de kredietcrisis. Die ontstond in 2009 door problemen binnen de economie. De coronacrisis is meer te vergelijken met een frontale botsing; een ongekend harde klap van buiten de economie, waarbij echter wel een snel herstel mogelijk bleek.

Bruto binnenlands product (volume)
 %-verandering (%-verandering t.o.v. jaar eerder)
20052,1
20063,5
20073,8
20082,2
2009-3,7
20101,3
20111,6
2012-1
2013-0,1
20141,4
20152
20162,2
20172,9
20182,4
20192
2020*-3,8
2021*5
* voorlopig