Percentage mensen dat respectloos gedrag ervaart toegenomen
Van de inwoners van Nederland zei 18 procent in 2025 vaak of soms respectloos behandeld te zijn door onbekenden op straat. In 2021 had 15 procent hiermee te maken. Vrouwen krijgen hier vaker mee te maken dan mannen. Vooral mensen in zeer sterk stedelijke gemeenten ervaren respectloos gedrag op straat. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de Veiligheidsmonitor, een tweejaarlijkse enquête onder mensen van 15 jaar of ouder.
| 2025 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | 2023 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | 2021 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | |
|---|---|---|---|
| Onbekenden op straat | 17,9 | 15,4 | 14,6 |
| Onbekenden in het openbaar vervoer | 12,5 | 10,4 | 8,9 |
| Personeel van winkels of bedrijven | 11,0 | 10,2 | 9,3 |
| Bekenden zoals partner, familie of vrienden | 6,9 | 6,6 | 6,3 |
| Personeel van overheidsinstanties | 6,7 | 7,0 | 7,5 |
Respectloos gedrag is gedrag waarvan de ondervraagden zelf aangeven dat de grenzen van goed fatsoen zijn overschreden. In 2025 ervoer 13 procent van de bevolking respectloos gedrag in het openbaar vervoer, en 2021 was dat nog 9 procent. Tegelijkertijd is de ervaring met respectloze behandeling door winkelpersoneel toegenomen van 9 procent in 2021 naar 11 procent in 2025.
Het percentage dat respectloos is behandeld door bekenden, zoals familie en vrienden, is ook wat hoger. Wel zeggen minder mensen dat ze respectloos behandeld worden door personeel van overheidsinstanties.
Vrouwen hebben vaker te maken met respectloos gedrag
Meer vrouwen dan mannen worden vaak of soms geconfronteerd met respectloos gedrag door onbekenden op straat, vooral jonge vrouwen. 25 procent van de vrouwen van 15 tot 25 jaar zei dit in 2025 te hebben meegemaakt, bij jonge mannen was dat 17 procent. De afgelopen vier jaar is dit bij jonge vrouwen vrijwel niet veranderd.
Bij vrouwen van 25 jaar of ouder is het percentage dat hiermee te maken heeft gehad, tussen 2021 en 2025 wel groter geworden. Bij mannen is het in alle leeftijdsgroepen toegenomen.
| 2025 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | 2023 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | 2021 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | |
|---|---|---|---|
| Man | |||
| 15 tot 25 jaar | 16,7 | 14,6 | 12,7 |
| 25 tot 45 jaar | 18,3 | 15,5 | 13,9 |
| 45 tot 65 jaar | 17,4 | 15,1 | 13,6 |
| 65 jaar of ouder | 11,1 | 9,3 | 9,8 |
| Vrouw | |||
| 15 tot 25 jaar | 25,0 | 24,4 | 25,3 |
| 25 tot 45 jaar | 21,9 | 19,4 | 19,0 |
| 45 tot 65 jaar | 20,4 | 17,0 | 15,4 |
| 65 jaar of ouder | 12,6 | 9,8 | 9,5 |
Respectloos gedrag op straat vaker bij inwoners van steden
Stedelingen krijgen vaker te maken met respectloos gedrag op straat dan mensen die niet of minder stedelijk wonen. In 2025 gaf bijna een kwart van de mensen in zeer sterk stedelijke gemeenten aan dat zij dit vaak of soms meemaken, ruim het dubbele van de mensen die niet stedelijk wonen.
Daarbij is de toename bij inwoners van stedelijke gemeenten ook groter. Zo zei 24 procent van de inwoners van zeer sterk stedelijke gemeenten vaak of soms met respectloos gedrag te maken te hebben in 2025, in 2021 was dat 21 procent. In de niet stedelijke gemeenten gaat het achtereenvolgens om 11 en 9 procent.
| 2025 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | 2023 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | 2021 (% van mensen van 15 jaar of ouder) | |
|---|---|---|---|
| Zeer sterk stedelijk | 24,4 | 21,1 | 20,7 |
| Sterk stedelijk | 18,7 | 16,4 | 15,5 |
| Matig stedelijk | 15,4 | 12,8 | 12,1 |
| Weinig stedelijk | 12,4 | 11,0 | 9,8 |
| Niet stedelijk | 10,9 | 9,3 | 9,0 |
Bronnen
- Tabel – Ervaren respectloos gedrag
- Publicatie - Veiligheidsmonitor 2025
- StatLine – Veiligheidsmonitor; kerncijfers, persoonskenmerken