Arbeidsproductiviteit Nederlandse economie 2,4 procent hoger in 2025
De Nederlandse economie groeide in 2025 met 1,8 procent. Er werd in totaal 0,6 procent minder uren gewerkt, zodat de arbeidsproductiviteit 2,4 procent hoger was dan een jaar eerder. In 2023 en 2024 daalde de arbeidsproductiviteit. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in het artikel De Nederlandse economie in 2025.
De economie kan groeien doordat er meer wordt gewerkt en/of doordat werkenden per uur meer produceren. Toename van de arbeidsproductiviteit, het bbp per gewerkt uur, is op de lange termijn de belangrijkste bron van economische groei. Dit bericht gaat over de groei van de hele Nederlandse economie, daarom is gekeken naar de gewerkte uren en de arbeidsproductiviteit van alle bedrijfstakken samen.
De toename van de arbeidsproductiviteit in 2025 is de hoogste in twintig jaar. In de afgelopen tien jaar was de toename gemiddeld 0,3 procent per jaar. Dat was in de twee decennia daarvoor respectievelijk 0,7 en 1,7 procent per jaar.
| Jaar | Bbp (volume) (% verandering t.o.v. een jaar eerder) | Arbeidsproductiviteit (% verandering t.o.v. een jaar eerder) | Gewerkte uren (% verandering t.o.v. een jaar eerder) |
|---|---|---|---|
| 2016 | 2,4 | 0,0 | 2,4 |
| 2017 | 2,8 | 0,5 | 2,3 |
| 2018 | 2,3 | -0,4 | 2,7 |
| 2019 | 2,3 | -0,3 | 2,7 |
| 2020 | -3,9 | 0,4 | -4,2 |
| 2021 | 6,3 | 1,6 | 4,7 |
| 2022 | 5 | 1,1 | 3,8 |
| 2023 | -0,6 | -1,9 | 1,4 |
| 2024 | 1,1 | -0,3 | 1,3 |
| 2025 | 1,8 | 2,4 | -0,6 |
Consumptie door huishoudens draagt meest bij aan groei
De consumptie door huishoudens droeg in 2025 het meeste bij aan de economische groei. Huishoudens consumeerden, gecorrigeerd voor prijsveranderingen, 1,5 procent meer dan in 2024. Zij gaven zowel meer uit aan diensten, zoals vervoer en communicatie, huisvesting, recreatie en cultuur en horeca, als aan goederen, zoals voedingsmiddelen, kleding, schoenen en elektrische apparaten. De groei was hoger dan in 2024, toen de consumptie met 1,1 procent groeide.
Consumenten hadden ook in 2025 gemiddeld meer te besteden. Het beschikbaar inkomen, gecorrigeerd voor inflatie, van huishoudens was 2,7 procent hoger dan in 2024.
De groei van de consumptie blijft de laatste jaren achter bij die van het beschikbaar inkomen. Waarschijnlijk spelen onder meer geopolitieke spanningen, een nog relatief hoge inflatie en onzekerheid over de toekomst een rol. De terughoudendheid is terug te zien in het consumentenvertrouwen dat al ruim 6,5 jaar negatief is. Zo’n lange periode waarin consumenten negatief zijn, is niet eerder voorgekomen.
| Consumptie door huishoudens (% verandering t.o.v. jaar eerder) | Netto reëel beschikbaar inkomen (% verandering t.o.v. jaar eerder) | |
|---|---|---|
| 2021 | 4,5 | 1,6 |
| 2022 | 6,9 | 0,8 |
| 2023 | 0,7 | 1,9 |
| 2024 | 1,1 | 2,5 |
| 2025 | 1,5 | 2,7 |
Ook groei overheidsconsumptie, investeringen en export
De economische groei in 2025 was breed gedragen. Naast de bestedingen van huishoudens leverden ook de consumptie door de overheid, het handelssaldo en de investeringen een positieve bijdrage aan de economische groei.
Na twee jaar krimp groeide de uitvoer van goederen en diensten vorig jaar met 2,4 procent. Ondanks de internationale spanningen en verhoogde invoerheffingen door de Verenigde Staten (VS) groeide de wereldhandel, waarvan Nederland afhankelijk is. De export van Nederlandse producten groeide met 1,9 procent, de wederuitvoer (uitvoer van eerder ingevoerde producten) met 3,8 procent en de uitvoer van diensten met 1,3 procent. Vooral de export van machines, ruwe aardolie en aardgas, voedingsmiddelen en landbouw- en visserijproducten was hoger.
| Categorie | 2025 (% verandering t.o.v. jaar eerder) | 2024 (% verandering t.o.v. jaar eerder) |
|---|---|---|
| Bruto binnenlands product | 1,8 | 1,1 |
| Invoer goederen en diensten | 2,4 | 0,1 |
| Uitvoer goederen en diensten | 2,4 | -0,2 |
| Consumptie overheid | 1,9 | 3,6 |
| Consumptie huishoudens | 1,5 | 1,1 |
| Investeringen in vaste activa | 1,1 | -0,5 |
Nederlandse economie groeit harder dan in omringende landen
De groei van de Nederlandse economie was met 1,8 procent hoger dan de groei in de hele Europese Unie (1,5 procent). Ook in de ons omringende landen lag de economische groei lager dan in Nederland. De Duitse economie, de grootste van Europa, groeide na twee opeenvolgende jaren met krimp met 0,2 procent. In België en Frankrijk kwam de groei uit op respectievelijk 1,0 en 0,8 procent. In Europa groeide de Ierse economie in 2025 het hardst, maar dat cijfer is sterk vertekend door in Ierland gevestigde multinationals.
Van de drie grote economische blokken in de wereld groeide de economie in China met 5,0 procent het hardst. Ook de economische groei van de VS was met 2,1 procent groter dan die van de EU. Het verschil tussen de VS en Europa was wel kleiner dan in 2024.
| 2025 (% verandering t.o.v. een jaar eerder) | 2024 (% verandering t.o.v. een jaar eerder) | |
|---|---|---|
| Ierland | 12,3 | 2,6 |
| Polen | 3,6 | 3,0 |
| Spanje | 2,8 | 3,5 |
| Nederland | 1,8 | 1,1 |
| Zweden | 1,5 | 1,0 |
| VK | 1,4 | 1,1 |
| België | 1,0 | 1,1 |
| Frankrijk | 0,8 | 1,2 |
| Italië | 0,5 | 0,8 |
| Duitsland | 0,2 | -0,5 |
| China | 5,0 | 5,0 |
| VS | 2,1 | 2,8 |
| EU-27 | 1,5 | 1,1 |
| Bron: CBS, Eurostat, ONS, BEA | ||
Bronnen
- Artikel – De Nederlandse economie in 2025