Arbeidsproductiviteit transportsector afgelopen tien jaar niet gegroeid

In de transportsector vertraagde de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit de afgelopen tien jaar zo sterk dat deze zelfs daalde. De arbeidsproductiviteit van de Nederlandse transportsector ligt nog wel altijd hoger dan die van vergelijkbare landen. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in het artikel Stagnatie van de arbeidsproductiviteit in de transportsector, 2014-2024.

 

De arbeidsproductiviteit van de gehele economie groeide nog wel sinds 2014. Tussen 1995 en 2014 steeg de arbeidsproductiviteit in de transportsector, waaronder post- en koeriers, luchtvaart en binnenvaart, juist harder dan in de gehele Nederlandse economie. Arbeidsproductiviteit wordt uitgedrukt als de toegevoegde waarde per gewerkt uur. De groei van de arbeidsproductiviteit wordt gezien als een belangrijke aanjager van welvaart, zeker op de lange termijn.

In de periode 2014-2019 daalde de arbeidsproductiviteit van de transportsector als geheel gemiddeld met -0,4 procent per jaar. De luchtvaart had als enige sector een positieve bijdrage aan de groei (+0,2 procentpunt). De opslag, dienstverlening voor vervoer (onder andere de havens en Schiphol) had de sterkste negatieve bijdrage en het vervoer over water bleef hetzelfde. Deze branches waren tot 2014 juist belangrijk in de arbeidsproductiviteitsgroei in de transportsector.

 

In de periode 2020-2024 was de gemiddelde jaarlijkse arbeidsproductiviteit in alle sectoren van de transportsector positief, behalve in de luchtvaart. De toegevoegde waarde in de luchtvaart is nog niet hersteld na de coronapandemie. Het arbeidsvolume in gewerkte uren keerde wel terug en lag in 2024 boven het niveau van voor de pandemie.

 

Naast dat de arbeidsproductiviteit van branches zelf kan groeien, kan dit in de transportsector ook stijgen doordat er arbeid verschuift naar productievere branches (structuureffect). Sinds 2014 droeg dit bij aan de arbeidsproductiviteitsgroei doordat er in verhouding meer banen bijkwamen in de opslag en dienstverlening voor vervoer, een productieve branche binnen de transportsector.

Verschillende structurele en conjuncturele ontwikkelingen zorgden er mogelijk voor dat de arbeidsproductiviteit in de transportsector niet toenam na 2014. Zo groeide de internationale handel de afgelopen tien jaar minder sterk dan voor 2014 en nam de bedrijvendynamiek af. Ook ontwikkelingen binnen branches kunnen een rol hebben gespeeld zoals minder brievenpost en meer pakketten waardoor de bezorging bij post en koeriers arbeidsintensiever werd.

In de Nederlandse transportsector stagneerde de arbeidsproductiviteitsgroei, maar blijft productiever dan andere landen. Transportbedrijven in België en Nederland voegen de meeste waarde per gewerkt uur toe. In 2024 was dit in België gemiddeld 74 euro per uur, iets hoger dan in Nederland, waar de toegevoegde waarde 66 euro per gewerkt uur bedroeg.

 

De hogere arbeidsproductiviteit in België is onder andere te danken aan de productieve post- en koerierssector. In Polen (21 euro) en Spanje (35 euro) lag de toegevoegde waarde per gewerkt uur een stuk lager dan in Nederland en België.