Milieubelastingen en -heffingen; milieurekeningen

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Betalingsplichtigen Milieubelastingen en -heffingen (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Totaal energiegerelateerde belastingen (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Accijns op benzine en ov.minerale oliën (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Energiebelasting (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Opslag duurzame energie (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Emissierechten (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Overige CO₂ heffingen (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Voorraadheffing olieproducten (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Brandstoffenbelasting (mln euro) Energiegerelateerde belastingen Inframarginale elektriciteitsheffing (mln euro)
Totaal betalingsplichtigen 36.049 18.940 7.745 10.117 920 52 105 1
A-U Alle economische activiteiten 14.504 9.896 3.638 5.220 920 52 65 1
A Landbouw, bosbouw en visserij 862 765 392 313 0 52 8 0
01 Landbouw 850 753 388 305 0 52 8 0
02 Bosbouw 5 5 1 4 0 0 0 0
03 Visserij 7 7 3 4 0 0 0 0
B Delfstoffenwinning 56 55 17 20 18 0 0 0
C Industrie 2.087 1.342 167 1.054 119 0 2 0
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 805 357 25 309 23 0 0 0
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 59 41 1 40 0 0 0 0
16 Houtindustrie 33 25 5 19 0 0 1 0
17 Papierindustrie 58 36 4 29 3 0 0 0
18 Grafische industrie 30 20 0 20 0 0 0 0
19 Aardolie-industrie 118 112 18 29 64 0 1 0
20 Chemische industrie 302 244 25 120 99 0 0 0
21Farmaceutische industrie 33 25 7 18 0 0 0 0
22 Rubber- en kunststofproductindustrie 96 64 5 59 0 0 0 0
23 Bouwmaterialenindustrie 65 48 6 38 4 0 0 0
24 Basismetaalindustrie -25 -36 12 26 -74 0 0 0
25 Metaalproductenindustrie 191 158 15 143 0 0 0 0
26 Elektrotechnische industrie 27 23 3 20 0 0 0 0
27 Elektrische apparatenindustrie 18 17 4 13 0 0 0 0
28 Machine-industrie 115 84 13 71 0 0 0 0
29 Auto- en aanhangwagenindustrie 25 17 5 12 0 0 0 0
30 Overige transportmiddelenindustrie 20 19 2 17 0 0 0 0
31-32 Meubel- en overige industrie 68 52 8 44 0 0 0 0
33 Reparatie en installatie van machines 49 36 9 27 0 0 0 0
D Energievoorziening 720 690 2 9 678 0 0 1
E Waterbedrijven en afvalbeheer 323 189 44 72 71 0 2 0
36 Waterleidingbedrijven 17 7 0 7 0 0 0 0
37-39 Riolering, afvalbeheer en sanering 306 182 44 65 71 0 2 0
F Bouwnijverheid 884 665 468 188 1 0 8 0
41 Algemene bouw en projectontwikkeling 254 194 107 85 0 0 2 0
42 Grond-, water- en wegenbouw 160 142 112 27 1 0 2 0
43 Gespecialiseerde bouw 470 329 249 76 0 0 4 0
G Handel 1.924 1.293 430 850 6 0 7 0
45 Autohandel en -reparatie 331 185 46 138 0 0 1 0
46 Groothandel en handelsbemiddeling 1.300 946 290 647 6 0 3 0
47 Detailhandel (niet in auto's) 293 162 94 65 0 0 3 0
H Vervoer en opslag 1.518 1.253 975 237 21 0 20 0
49 Vervoer over land 1.050 906 811 79 0 0 16 0
50 Vervoer over water 29 28 20 7 0 0 1 0
51 Vervoer door de lucht 101 48 0 30 18 0 0 0
52 Opslag, dienstverlening voor vervoer 279 225 110 110 3 0 2 0
53 Post en koeriers 59 46 34 11 0 0 1 0
I Horeca 797 706 37 668 0 0 1 0
J Informatie en communicatie 187 146 40 106 0 0 0 0
58 Uitgeverijen 14 12 2 10 0 0 0 0
59-60 Film, TV en radio 23 11 3 8 0 0 0 0
61 Telecommunicatie 28 24 1 23 0 0 0 0
62-63 IT- en informatiedienstverlening 122 99 34 65 0 0 0 0
K Financiële dienstverlening 307 211 111 96 0 0 4 0
64 Bankwezen 91 69 32 36 0 0 1 0
65 Verzekeraars en pensioenfondsen 109 78 39 37 0 0 2 0
66 Overige financiële dienstverlening 107 64 40 23 0 0 1 0
L Verhuur en handel van onroerend goed 280 220 78 140 0 0 2 0
68 Verhuur en handel van onroerend goed
M Specialistische zakelijke diensten 517 358 168 188 0 0 2 0
69-70 Juridisch en managementadvies 318 215 97 118 0 0 0 0
71 Architecten-, ingenieursbureaus e.d. 111 87 51 35 0 0 1 0
72 Research 22 13 4 9 0 0 0 0
73 Reclamewezen en marktonderzoek 39 27 11 15 0 0 1 0
74-75 Overige professionele diensten 27 16 5 11 0 0 0 0
N Verhuur en overige zakelijke diensten 1.671 376 301 68 3 0 4 0
77 Verhuur van roerende goederen 1.280 182 162 18 0 0 2 0
78 Uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling 109 84 54 30 0 0 0 0
79 Reisbureaus, reisorganisatie en -info 126 6 6 0 0 0 0 0
80-82 Overige zakelijke dienstverlening 156 104 79 20 3 0 2 0
O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 712 402 110 291 0 0 1 0
P Onderwijs 400 321 83 236 1 0 1 0
Q Gezondheids- en welzijnszorg 610 369 36 329 2 0 2 0
86 Gezondheidszorg 313 194 11 181 2 0 0 0
87-88 Verzorging en welzijn 297 175 25 148 0 0 2 0
R Cultuur, sport en recreatie 396 329 92 236 0 0 1 0
90-92 Kunst, cultuur en kansspelen 169 127 17 110 0 0 0 0
93 Sport en recreatie 227 202 75 126 0 0 1 0
S Overige dienstverlening 253 206 87 119 0 0 0 0
94 Ideële, belangen-, hobbyverenigingen 136 102 52 50 0 0 0 0
95 Reparatie van consumentenartikelen 19 15 4 11 0 0 0 0
96 Overige persoonlijke dienstverlening 98 89 31 58 0 0 0 0
T Huishoudens 0 0 0 0 0 0 0 0
U Extraterritoriale organisaties 0 0 0 0 0 0 0 0
Totaal particuliere huishoudens 21.185 8.779 3.965 4.777 0 0 37 0
Totaal niet-ingezetenen 360 265 142 120 0 0 3 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting

Ter ondersteuning en financiering van het milieubeleid zijn door de overheid diverse belastingen en heffingen ingesteld. Deze tabel geeft een overzicht van de opbrengsten van de milieubelastingen en milieuheffingen, ingedeeld naar vier categorieën: energie, vervoer, vervuiling en grondstoffen.
De opbrengsten van de milieubelastingen en milieuheffingen kunnen worden onderverdeeld naar betalingsplichtige. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in particuliere huishoudens, bedrijfstakken en niet-ingezetenen die de belastingen betalen.
De hierboven genoemde opbrengsten van de milieubelastingen en -heffingen worden in volgende grootheden weergegeven:
- Waarde in werkelijke prijzen, mln. euro

De tabel maakt deel uit van de milieurekeningen. De milieurekeningen kwantificeren de relatie tussen economie en milieu. Om tot een consistente statistische beschrijving te komen van deze relatie sluiten de milieurekeningen aan op de classificaties, definities en de revisiestrategie van de milieurekeningen. Hierdoor wijken milieucijfers uit de milieurekeningen in een aantal gevallen af van de milieucijfers elders op de CBS website, en in sommige gevallen, van de nationale rekeningen zelf.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1995

Status van de cijfers:
De cijfers over de verslagjaren 2024 en 2025 hebben de status voorlopig. De cijfers over de verslagjaren 1995 tot en met 2023 hebben de status definitief.

Wijzigingen per 2 oktober 2026:
De cijfers over de verslagjaren 2024 en 2025 zijn bijgewerkt. De selectie Milieubelastingen en heffingen zijn nu onderwerpen geworden. Dit om de weergave van de tabel beter te maken.
Verder zijn de heffingen 'overige CO2 heffingen’ en ‘inframarginale elektriciteitsheffing’ toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden jaarlijks, rond oktober, gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

Milieubelastingen en -heffingen
Totaal milieubelastingen en -heffingen (exclusief vermindering energiebelasting)
Energiegerelateerde belastingen
Totaal energiegerelateerde belastingen
Het totaal van energiegerelateerde belastingen
Accijns op benzine en ov.minerale oliën
Verbruiksbelasting die wordt geheven over benzine en andere minerale oliën, zoals diesel, LPG, zware stookolie en methaan. De belangrijkste energieproducten voor vervoer zijn benzine en diesel. Energieproducten voor verbruik op locatie omvatten ook overige minerale oliën.

In 2004 is een deel van de brandstoffenbelasting opgenomen in de accijns op minerale oliën.

Volgens de richtlijnen van de Milieurekeningen horen accijnzen op benzine en overige brandstoffen die verbruikt worden in vervoer bij de energiegerelateerde belastingen, en niet bij de vervoersgerelateerde belastingen.
Energiebelasting
Belasting die wordt geheven op het verbruik van elektriciteit en aardgas.
Opslag duurzame energie
De opslag duurzame energie (ODE) wordt net als de energiebelasting geheven op het verbruik van elektriciteit en aardgas.
Deze belasting is vanaf 2013 in werking getreden. De opbrengsten van deze belasting worden gebruikt om investeringen in duurzame energie te stimuleren in de vorm van de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) regeling.
Emissierechten
Ondernemingen die deelnemen aan het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) moeten voor elke ton CO2 die zij uitstoten een emissierecht inleveren, om daarmee de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De overheidsinkomsten in verband met de geveilde emissierechten worden gerekend tot de belastingen.
Overige CO₂ heffingen
Deze categorie omvat vooralsnog alleen een CO₂-heffing voor de glastuinbouw. Deze heffing is onderdeel van een convenant om besparing en verduurzaming van energie in de sector te versnellen. Vanaf 1 januari 2025 geldt er daarom een individuele CO₂-heffing die bij zal dragen aan het verminderen van de uitstoot.
Voorraadheffing olieproducten
Heffing die wordt geheven op alle minerale oliën, behalve zware stookolie.
Brandstoffenbelasting
Belasting die is verschuldigd door personen die kolen winnen, produceren, of importeren, en deze vervolgens gebruiken als brandstof of aan anderen leveren. Het doel van de belasting is het tegengaan van milieuvervuiling en het terugdringen van energiegebruik. Er is geen brandstoffenbelasting verschuldigd voor kolen die gebruikt worden om elektriciteit op te wekken.

Met ingang van 2004 is deze belasting grotendeels opgenomen in de energiebelasting en de accijns op minerale oliën. Voor kolen blijft de brandstoffenbelasting bestaan. De brandstoffenbelasting is een productgebonden belasting en maakt deel uit van de door het rijk geheven belastingen op milieugrondslag.
Inframarginale elektriciteitsheffing
De Inframarginale elektriciteitsheffing (IME) was een eenmalige heffing die de opbrengsten van elektriciteitsproducenten plafonneerde (meestal op 130 euro per MWh), voor zover producenten gebruik hebben gemaakt van inframarginale energiebronnen. Voor Nederland betreft dit voornamelijk wind, zon, waterkracht, biomassa, biogas, afval en kernenergie. Daarnaast valt de elektriciteitsproductie uit steenkool ook onder de IME. De IME betrof met terugwerkende kracht de opbrengsten in de periode van 1 december 2022 tot 1 juli 2023. De betaling is geboekt in het jaar 2024.