Aanbod van ecosysteemdiensten; fysiek en monetair, regio 2013-2022

Aanbod van ecosysteemdiensten; fysiek en monetair, regio 2013-2022

Regio's Ecosysteemtypen Perioden Fysiek Producerende diensten Voorziening voedsel en sierteeltgewassen (x 1 000 ton) Fysiek Producerende diensten Voorziening veevoedergewassen (x 1 000 ton) Fysiek Producerende diensten Houtvoorziening (x 1 000 m3) Fysiek Regulerende diensten Waterzuivering (mln m3) Fysiek Regulerende diensten Luchtfiltratie (ton) Fysiek Regulerende diensten Koolstofvastlegging (x 1 000 ton) Fysiek Regulerende diensten Bestuiving (x 1 000 ton) Fysiek Regulerende diensten Regenwaterregulatie (mm) Fysiek Regulerende diensten Kustbescherming (ha) Fysiek Regulerende diensten Vermindering stedelijke hitte-eilanden (graden Celsius) Fysiek Culturele diensten Natuurrecreatie (wandelen) (mln uren) Fysiek Culturele diensten Natuurtoerisme (x 1 000 overnachtingen) Monetair Totaal ecosysteemdiensten (mln euro) Monetair Producerende diensten Voorziening voedsel en sierteeltgewassen (mln euro) Monetair Producerende diensten Voorziening veevoedergewassen (mln euro) Monetair Producerende diensten Houtvoorziening (mln euro) Monetair Regulerende diensten Waterzuivering (mln euro) Monetair Regulerende diensten Luchtfiltratie (mln euro) Monetair Regulerende diensten Koolstofvastlegging (mln euro) Monetair Regulerende diensten Bestuiving (mln euro) Monetair Regulerende diensten Kustbescherming (mln euro) Monetair Culturele diensten Natuurrecreatie (wandelen) (mln euro) Monetair Culturele diensten Natuurrecreatie (overig) (mln euro) Monetair Culturele diensten Natuurtoerisme (mln euro) Monetair Culturele diensten Groene leefomgeving (mln euro)
Nederland Totaal 2020* 19.084 11.075 1.915 458 14.342 602 334 27 6.291 1,1 834 69.754 10.855 507 613 83 193 140 126 401 156 1.174 2.031 3.768 1.664
Nederland Totaal bebouwde omgeving 2020* . 167 11 7 36 0,9 127 . 263 . 3 2 8 179 . . 70
Nederland Bebouwd gebied 2020* . 75 4 2 13 0,9 115 . 197 . 1 1 3 162 . . 30
Nederland Infrastructuur 2020* . 91 7 5 23 0,9 12 . 65 . 2 1 6 17 . . 40
Nederland Totaal stedelijk groen en recreatie 2020* . 896 44 20 77 2,1 59 . 783 . 51 9 23 83 318 . 298
Nederland Stedelijk groen 2020* . 598 31 14 38 2,3 45 . 600 . 46 6 16 63 . . 284
Nederland Recreatie en (semi-)openbaar groen 2020* . 298 13 6 39 1,4 14 . 183 . 6 3 7 20 . . 14
Nederland Totaal akker- en tuinbouwgebieden 2020* 19.084 3.886 . 1.471 84 41 130 0,9 77 373 1.203 507 223 . 10 17 49 108 222 22 45
Nederland Eenjarig akker- en tuinbouwgebied 2020* 18.410 2.123 . 1.089 4 29 0,8 57 . 852 450 117 . 7 5 80 . . 35
Nederland Tijdelijk grasland 2020* 1.752 . 296 38 30 31 0,9 14 . 226 105 . 2 8 37 20 . . 6
Nederland Meerjarig akker- en tuinbouwgebied 2020* 657 5 . 76 44 3 33 0,9 5 . 91 55 0 . 1 9 3 7 . . 2
Nederland Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied 2020* 17 5 . 11 1 3 37 0,9 1 . 34 1 0 . 0 0 4 2 . . 2
Nederland Totaal graslanden 2020* 7.189 . 1.381 180 188 61 1,1 112 14.743 2.097 390 . 13 38 205 158 336 774 184
Nederland Agrarisch grasland 2020* 6.984 . 1.139 147 101 31 1,1 75 . 991 379 . 10 31 110 106 . . 92
Nederland Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland 2020* 205 . 242 33 87 30 1,3 37 . 1.106 11 . 3 7 95 52 . . 92
Nederland Totaal bosgebieden 2020* 1.915 . 9.872 246 70 155 1,3 312 26.293 3.113 83 . 59 51 101 439 487 1.512 380
Nederland Natuurbos en houtsingels 2020* . 4.539 134 39 47 1,4 150 . 1.608 . 30 28 52 212 . . 207
Nederland Productiebos 2020* . 4.862 92 22 61 1,1 149 . 1.401 . 23 19 38 210 . . 155
Nederland Overig bos 2020* . 471 20 9 47 1,5 12 . 104 . 6 4 11 17 . . 18
Nederland Totaal heide- en stuifzandgebieden 2020* . 51 7 2 99 1,0 17 3.020 278 . 0 1 6 24 32 179 36
Nederland Heide 2020* . 51 7 2 59 1,2 16 . 244 . 0 1 5 22 . . 31
Nederland Stuifzand 2020* . 0 40 0,5 1 . 35 . 0 2 . . 5
Nederland Totaal moeras- en veengebieden 2020* . 65 11 4 64 1,0 14 3.940 324 . 0 2 5 20 67 222 7
Nederland Voedselarm ven en moerasgebied 2020* . 30 5 1 45 0,8 5 . 132 . 0 1 3 7 . . 3
Nederland Voedselrijk ven en moerasgebied 2020* . 35 6 3 19 1,0 9 . 192 . 0 1 3 13 . . 4
Nederland Totaal rivieren en kanalen 2020* . . 0 0,6 13 2.196 556 . . 18 178 103 257
Nederland Totaal meren en reservoirs 2020* . . 1 0,6 17 4.292 626 . . 24 193 210 199
Nederland Totaal duin- en kustgebieden 2020* . 440 20 3 60 6.291 1,2 43 13.818 1.225 . 3 4 3 156 60 185 708 106
Nederland Duin en strand 2020* . 425 0 36 6.291 1,2 41 . 1.120 . 3 0 156 58 . . 106
Nederland Kwelder 2020* . 15 20 2 24 1,5 2 . 104 . 0 4 2 2 . . 0
Nederland Totaal marien en getijdengebieden 2020* . . 0 0,1 44 1.078 195 . . 62 14 38 83
Noord-Nederland (LD) Totaal 2020* 5.791 3.597 292 . 2.140 138 3 33 2.014 1,0 84 13.340 1.708 105 177 13 . 12 29 8 50 118 259 846 91
Noord-Nederland (LD) Totaal bebouwde omgeving 2020* . 22 2 0 38 0,9 11 . 26 . 0 0 0 16 . . 10
Noord-Nederland (LD) Bebouwd gebied 2020* . 9 1 0 16 0,9 10 . 21 . 0 0 0 15 . . 6
Noord-Nederland (LD) Infrastructuur 2020* . 13 1 0 22 0,8 1 . 5 . 0 0 0 1 . . 3
Noord-Nederland (LD) Totaal stedelijk groen en recreatie 2020* . 101 7 0 85 1,9 5 . 62 . 3 1 0 7 35 . 14
Noord-Nederland (LD) Stedelijk groen 2020* . 61 4 0 40 2,0 3 . 42 . 3 1 0 5 . . 14
Noord-Nederland (LD) Recreatie en (semi-)openbaar groen 2020* . 39 2 0 44 1,4 1 . 20 . 1 0 0 2 . . 0
Noord-Nederland (LD) Totaal akker- en tuinbouwgebieden 2020* 5.791 939 . 330 11 0 139 0,6 10 84 212 105 47 . 1 2 1 15 32 5 4
Noord-Nederland (LD) Eenjarig akker- en tuinbouwgebied 2020* 5.782 455 . 264 0 28 0,6 8 . 167 104 22 . 1 0 11 . . 3
Noord-Nederland (LD) Tijdelijk grasland 2020* 483 . 62 9 0 32 0,6 2 . 38 24 . 0 2 1 3 . . 1
Noord-Nederland (LD) Meerjarig akker- en tuinbouwgebied 2020* 4 0 . 2 2 0 40 0,8 0 . 1 0 0 . 0 0 0 0 . . 0
Noord-Nederland (LD) Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied 2020* 6 1 . 2 0 0 38 0,6 0 . 6 0 0 . 0 0 0 0 . . 0
Noord-Nederland (LD) Totaal graslanden 2020* 2.658 . 371 57 2 63 0,8 15 3.031 425 131 . 2 12 4 21 48 192 15
Noord-Nederland (LD) Agrarisch grasland 2020* 2.587 . 321 49 1 31 0,8 11 . 202 127 . 2 10 2 15 . . 5
Noord-Nederland (LD) Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland 2020* 71 . 50 8 0 32 0,7 4 . 223 3 . 0 2 1 6 . . 10
Noord-Nederland (LD) Totaal bosgebieden 2020* 292 . 1.186 41 1 159 1,0 28 3.949 381 13 . 5 9 2 40 59 241 13
Noord-Nederland (LD) Natuurbos en houtsingels 2020* . 591 23 0 48 1,0 14 . 197 . 2 5 1 20 . . 6
Noord-Nederland (LD) Productiebos 2020* . 517 14 0 62 0,9 12 . 171 . 2 3 1 17 . . 5
Noord-Nederland (LD) Overig bos 2020* . 78 4 0 49 1,0 1 . 13 . 1 1 0 2 . . 2
Noord-Nederland (LD) Totaal heide- en stuifzandgebieden 2020* . 6 1 0 111 0,7 2 451 36 . 0 0 0 2 5 27 1
Noord-Nederland (LD) Heide 2020* . 6 1 0 64 0,7 1 . 33 . 0 0 0 2 . . 1
Noord-Nederland (LD) Stuifzand 2020* . 0 47 0,2 0 . 4 . 0 0 . . 0
Noord-Nederland (LD) Totaal moeras- en veengebieden 2020* . 24 5 0 58 0,6 3 1.584 119 . 0 1 0 4 11 102 1
Noord-Nederland (LD) Voedselarm ven en moerasgebied 2020* . 12 2 0 35 0,4 1 . 59 . 0 0 0 2 . . 1
Noord-Nederland (LD) Voedselrijk ven en moerasgebied 2020* . 12 2 0 23 0,7 2 . 60 . 0 0 0 2 . . 0
Noord-Nederland (LD) Totaal rivieren en kanalen 2020* . . 1 0,7 1 270 41 . . 1 22 15 3
Noord-Nederland (LD) Totaal meren en reservoirs 2020* . . 1 0,6 1 1.266 124 . . 2 22 71 28
Noord-Nederland (LD) Totaal duin- en kustgebieden 2020* . 101 14 0 66 2.014 0,2 4 2.480 261 . 0 3 0 50 5 21 181 1
Noord-Nederland (LD) Duin en strand 2020* . 91 0 40 2.014 0,2 3 . 199 . 0 0 50 4 . . 1
Noord-Nederland (LD) Kwelder 2020* . 10 14 0 26 1 . 62 . 0 3 0 1 . . 0
Noord-Nederland (LD) Totaal marien en getijdengebieden 2020* . . 0 0,2 4 225 22 . . 5 3 12 1
Oost-Nederland (LD) Totaal 2020* 3.969 3.581 819 . 5.353 202 126 36 1,2 177 18.450 2.638 134 224 36 . 36 42 118 249 458 1.093 248
Oost-Nederland (LD) Totaal bebouwde omgeving 2020* . 45 3 3 39 1,0 21 . 46 . 1 1 3 29 . . 12
Oost-Nederland (LD) Bebouwd gebied 2020* . 24 1 1 14 1,0 20 . 34 . 0 0 1 27 . . 5
Oost-Nederland (LD) Infrastructuur 2020* . 21 2 3 25 0,9 1 . 12 . 0 0 2 2 . . 7
Oost-Nederland (LD) Totaal stedelijk groen en recreatie 2020* . 274 12 7 81 2,2 10 . 139 . 12 2 6 13 65 . 40
Oost-Nederland (LD) Stedelijk groen 2020* . 164 8 5 40 2,4 7 . 92 . 10 2 4 9 . . 32
Oost-Nederland (LD) Recreatie en (semi-)openbaar groen 2020* . 110 4 2 40 1,4 3 . 47 . 1 1 2 4 . . 8
Oost-Nederland (LD) Totaal akker- en tuinbouwgebieden 2020* 3.969 1.306 . 377 24 12 142 0,8 15 124 332 134 86 . 2 5 11 21 57 7 7
Oost-Nederland (LD) Eenjarig akker- en tuinbouwgebied 2020* 3.727 773 . 265 1 34 0,8 10 . 220 115 47 . 2 1 14 . . 4
Oost-Nederland (LD) Tijdelijk grasland 2020* 530 . 88 11 9 36 0,9 4 . 72 39 . 0 2 8 5 . . 2
Oost-Nederland (LD) Meerjarig akker- en tuinbouwgebied 2020* 237 1 . 21 12 2 33 0,9 1 . 27 18 0 . 0 3 2 1 . . 0
Oost-Nederland (LD) Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied 2020* 5 2 . 3 0 1 37 0,8 0 . 11 1 0 . 0 0 1 1 . . 1
Oost-Nederland (LD) Totaal graslanden 2020* 2.275 . 458 56 76 62 1,1 28 3.099 583 137 . 4 12 72 39 89 182 48
Oost-Nederland (LD) Agrarisch grasland 2020* 2.220 . 397 48 50 33 1,0 21 . 318 134 . 3 10 48 30 . . 21
Oost-Nederland (LD) Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland 2020* 55 . 61 8 27 29 1,3 7 . 265 4 . 1 2 24 10 . . 26
Oost-Nederland (LD) Totaal bosgebieden 2020* 819 . 4.157 101 26 157 1,1 90 10.831 1.126 36 . 18 21 24 127 155 650 95
Oost-Nederland (LD) Natuurbos en houtsingels 2020* . 1.865 53 15 46 1,2 32 . 489 . 8 11 14 46 . . 38
Oost-Nederland (LD) Productiebos 2020* . 2.211 45 8 63 0,9 57 . 626 . 9 9 8 81 . . 57
Oost-Nederland (LD) Overig bos 2020* . 81 4 3 48 1,6 0 . 10 . 1 1 3 1 . . 1
Oost-Nederland (LD) Totaal heide- en stuifzandgebieden 2020* . 28 4 0 91 1,7 6 1.689 135 . 0 1 0 8 11 104 11
Oost-Nederland (LD) Heide 2020* . 28 4 0 57 1,9 5 . 118 . 0 1 0 8 . . 9
Oost-Nederland (LD) Stuifzand 2020* . 0 34 0,3 0 . 17 . 0 1 . . 1
Oost-Nederland (LD) Totaal moeras- en veengebieden 2020* . 15 2 1 67 1,0 3 927 74 . 0 1 1 4 14 54 2
Oost-Nederland (LD) Voedselarm ven en moerasgebied 2020* . 5 1 0 54 0,2 1 . 24 . 0 0 0 1 . . 0
Oost-Nederland (LD) Voedselrijk ven en moerasgebied 2020* . 10 2 1 14 1,1 2 . 50 . 0 0 1 3 . . 1
Oost-Nederland (LD) Totaal rivieren en kanalen 2020* . . 0 0,7 2 569 72 . . 2 31 31 7
Oost-Nederland (LD) Totaal meren en reservoirs 2020* . . 2 0,6 3 1.212 132 . . 5 36 64 27
Oost-Nederland (LD) Totaal duin- en kustgebieden 2020* . 0 0 70 . 0 0 . 0 0 . . 0 .
Oost-Nederland (LD) Duin en strand 2020* . 0 0 70 . . 0 . 0 0 . . . .
Oost-Nederland (LD) Kwelder 2020* . . . . . . . . . . .
Oost-Nederland (LD) Totaal marien en getijdengebieden 2020* . . . . . . . . . . .
West-Nederland (LD) Totaal 2020* 5.378 2.242 231 . 2.599 127 132 26 4.277 1,1 391 24.999 4.248 175 118 10 . 54 27 129 106 550 915 1.060 1.104
West-Nederland (LD) Totaal bebouwde omgeving 2020* . 50 3 2 24 0,8 78 . 147 . 1 1 2 110 . . 33
West-Nederland (LD) Bebouwd gebied 2020* . 20 1 1 9 0,8 70 . 113 . 1 0 1 98 . . 13
West-Nederland (LD) Infrastructuur 2020* . 29 2 1 15 0,9 8 . 35 . 1 0 1 12 . . 20
West-Nederland (LD) Totaal stedelijk groen en recreatie 2020* . 278 16 8 56 2,0 38 . 456 . 25 3 8 53 158 . 208
West-Nederland (LD) Stedelijk groen 2020* . 214 12 6 28 2,3 31 . 374 . 23 2 6 43 . . 203
West-Nederland (LD) Recreatie en (semi-)openbaar groen 2020* . 64 4 2 27 1,4 7 . 82 . 3 1 2 10 . . 5
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


De gegevens in deze tabel vertegenwoordigen verschillende ecosysteemdiensten in Nederland, gegroepeerd in drie categorieën: producerende, regulerende en culturele diensten. Deze diensten worden aangeboden door ecosystemen en laten het economische gebruik van de natuur zien. Elke dienst wordt uitgedrukt in zowel een fysieke als een monetaire waarde, waardoor hun waarde zowel in tastbare als in financiële termen wordt benadrukt.

De Natuurlijk kapitaalrekeningen hebben als doel om de relatie tussen natuur, economie en menselijke activiteiten op overzichtelijke en internationaal vergelijkbare wijze – letterlijk - in kaart te brengen. CBS werkt samen met Wageningen University (WUR) in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) aan de ontwikkeling van modellen, data en kaarten die een ruimtelijk en zo compleet mogelijk beeld geven van de huidige staat van natuurlijk kapitaal in Nederland. Aan de basis van dit stelsel van rekeningen staan de ecosysteemdiensten; de bijdragen van ecosystemen aan onze economie en aan andere menselijke activiteiten.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2013

Status van de cijfers:
De cijfers hebben een voorlopige status.
Om consistente tijdreeksen te verkrijgen wordt ieder jaar de complete tijdreeks (her)berekend indien dit noodzakelijk is, zodat ook de laatste inzichten en bronnen worden meegenomen.

Wijzigingen per november 2025
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Deze tabel wordt opgevolgd door: Aanbod van ecosysteemdiensten; fysiek en monetair, regio. Zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Fysiek
Ecosysteemdiensten uitgedrukt in fysieke waarden.
Producerende diensten
Producerende ecosysteemdiensten zijn de directe materiële voordelen die mensen verkrijgen uit ecosystemen zoals voedselproductie, houtwinning en andere tastbare bronnen die direct uit natuurlijke omgevingen voortkomen. Hierbij dient de oogst als proxy voor de bijdrage van de ecosysteemfuncties aan de groei van het gewas.
Voorziening voedsel en sierteeltgewassen
De oogst van gewassen voor voedsel en sierteelt, met uitzondering van veevoer. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden geoogst voor voedselconsumptie of decoratief gebruik.
Voorziening veevoedergewassen
De oogst van gewassen specifiek bestemd voor veevoederproductie en gras dat direct door vee wordt begraasd. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden geoogst voor gebruik als veevoer.
Houtvoorziening
Bijdrage van ecosystemen aan de groei van bomen en andere houtachtige biomassa die wordt geoogst voor houtproductie of energetische toepassing.
Regulerende diensten
Regulerende ecosysteemdiensten zijn de bijdragen van ecosystemen aan de regulatie van klimaat, water en biogeochemische kringlopen, wat bijdraagt aan gunstige omstandigheden voor mens en maatschappij.
Waterzuivering
Natuurlijke zuivering van water door de bodem, waarbij dit grondwater vervolgens wordt onttrokken en verder gezuiverd tot drinkwater.
Luchtfiltratie
De afvang van fijnstof van deeltjes kleiner dan 2.5 micrometer (PM2.5) door vegetatie. Ecosystemen vangen fijnstof af en verlagen daarmee de fijnstofconcentratie in de atmosfeer.
Koolstofvastlegging
Bijdrage van ecosystemen aan het verminderen van de concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer door koolstofopname door vegetatie.
Bestuiving
Vermeden productieverlies in gewassen door bestuiving. Ecosystemen dragen bij aan bestuiving door wilde bestuivers, zoals wilde bijen en hommels (exclusief honingbijen beheerd door een imker), wat essentieel is voor de productie van vele gewassen.
Regenwaterregulatie
De gemiddelde opname van regenwater in de bodem, gemeten in millimeters in het eerste uur, laat zien hoe ecosystemen bijdragen aan het infiltratieproces. Bodemtype en vegetatie spelen hierbij een essentiële rol en dragen bij aan de regulatie van regenwaterinfiltratie.
Kustbescherming
Ecosystemen langs de kust verminderen de impact van zeespiegelstijging, getijdeoverspoelingen en stormen door bij te dragen aan de bescherming van de kustlijn. Duinen vormen een natuurlijke bescherming tegen overstromingsrisico's.
Vermindering stedelijke hitte-eilanden
De gemiddelde vermindering van de temperatuur in stedelijke omgevingen als gevolg van verkoeling door begroeiing. Ecosystemen dragen bij aan het verminderen van het hitte-eilandeffect (Urban Heat Island, UHI).
Culturele diensten
Culturele ecosysteemdiensten dragen bij aan welzijn en culturele identiteit. Ze bieden zowel tastbare als ontastbare waarde door middel van recreatie, esthetisch genot en culturele verrijking.
Natuurrecreatie (wandelen)
De bijdrage van ecosystemen aan het creëren van een aantrekkelijke natuurlijke omgeving die uitnodigt tot recreatie. Wandelrecreatie heeft hier betrekking op het gebruik van natuurlijke ecosystemen voor wandelactiviteiten, waarbij het algemene welzijn van individuen wordt bevorderd door contact met de natuur.
Natuurtoerisme
Ecosystemen bieden mogelijkheden voor verschillende vormen van natuurtoerisme, waarbij de ecosysteemdienst natuurtoerisme activiteiten omvat die gerelateerd zijn aan de natuur en waarbij ten minste één overnachting plaatsvindt.
Monetair
Ecosysteemdiensten uitgedrukt in monetaire waarden.
Totaal ecosysteemdiensten
De som van alle ecosysteemtypen in deze tabel.
Producerende diensten
Producerende ecosysteemdiensten zijn de directe materiële voordelen die mensen verkrijgen uit ecosystemen zoals voedselproductie, houtwinning en andere tastbare bronnen die direct uit natuurlijke omgevingen voortkomen. Hierbij dient de oogst als proxy voor de bijdrage van de ecosysteemfuncties aan de groei van het gewas.
Voorziening voedsel en sierteeltgewassen
De oogst van gewassen voor voedsel en sierteelt, met uitzondering van veevoer. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden geoogst voor voedselconsumptie of decoratief gebruik.
Voorziening veevoedergewassen
De oogst van gewassen specifiek bestemd voor veevoederproductie en gras dat direct door vee wordt begraasd. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden geoogst voor gebruik als veevoer.
Houtvoorziening
Bijdrage van ecosystemen aan de groei van bomen en andere houtachtige biomassa die wordt geoogst voor houtproductie of energetische toepassing.
Regulerende diensten
Regulerende ecosysteemdiensten zijn de bijdragen van ecosystemen aan de regulatie van klimaat, water en biogeochemische kringlopen, wat bijdraagt aan gunstige omstandigheden voor mens en maatschappij.
Waterzuivering
Natuurlijke zuivering van water door de bodem, waarbij dit grondwater vervolgens wordt onttrokken en verder gezuiverd tot drinkwater.
Luchtfiltratie
De afvang van fijnstof van deeltjes kleiner dan 2.5 micrometer (PM2.5) door vegetatie. Ecosystemen vangen fijnstof af en verlagen daarmee de fijnstofconcentratie in de atmosfeer.
Koolstofvastlegging
Bijdrage van ecosystemen aan het verminderen van de concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer door koolstofopname door vegetatie.
Bestuiving
Vermeden productieverlies in gewassen door bestuiving. Ecosystemen dragen bij aan bestuiving door wilde bestuivers, zoals wilde bijen en hommels (exclusief honingbijen beheerd door een imker), wat essentieel is voor de productie van vele gewassen.
Kustbescherming
Ecosystemen langs de kust verminderen de impact van zeespiegelstijging, getijdeoverspoelingen en stormen door bij te dragen aan de bescherming van de kustlijn. Duinen vormen een natuurlijke bescherming tegen overstromingsrisico's.
Culturele diensten
Culturele ecosysteemdiensten dragen bij aan welzijn en culturele identiteit. Ze bieden zowel tastbare als ontastbare waarde door middel van recreatie, esthetisch genot en culturele verrijking.
Natuurrecreatie (wandelen)
De bijdrage van ecosystemen aan het creëren van een aantrekkelijke natuurlijke omgeving die uitnodigt tot recreatie. Wandelrecreatie heeft hier betrekking op het gebruik van natuurlijke ecosystemen voor wandelactiviteiten, waarbij het algemene welzijn van individuen wordt bevorderd door contact met de natuur.
Natuurrecreatie (overig)
De bijdrage van ecosystemen aan het creëren van een aantrekkelijke natuurlijke omgeving die uitnodigt tot recreatie. Overige natuurrecreatie heeft hier betrekking op het gebruik van natuurlijke ecosystemen voor vrijetijdsactiviteiten, waarbij het algemene welzijn van individuen wordt bevorderd door contact met de natuur. Deze dienst is exclusief wandelrecreatie.
Natuurtoerisme
Ecosystemen bieden mogelijkheden voor verschillende vormen van natuurtoerisme, waarbij de ecosysteemdienst natuurtoerisme activiteiten omvat die gerelateerd zijn aan de natuur en waarbij ten minste één overnachting plaatsvindt.
Groene leefomgeving
Het deel van de woningwaarde dat gerelateerd is aan natuur in de directe omgeving. Ecosystemen dragen bij aan de levenskwaliteit en aantrekkelijkheid van woonlocaties.