ICT-gebruik bij zzp'ers; bedrijfstak en bedrijfsgrootte, 2023

ICT-gebruik bij zzp'ers; bedrijfstak en bedrijfsgrootte, 2023

Bedrijfsgrootte Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor E-mail (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Office software (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Opslag databases (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Bestanden opslaan (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Boekhouding software (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor ERP software (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Klantbeheer software (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Veiligheidssoftware (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Rekenkracht (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Rekenplatform (% van bedrijven) Clouddiensten Clouddiensten gebruikt voor Bestanden of databases opslag (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Antivirussoftware (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Beleid voor sterke wachtwoorden (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Biometrische methoden (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Authenticatie via soft- of hardwaretoken (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Encryptie van data (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Gegevens op andere fysieke locatie (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Network access control (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen VPN internetgebruik buiten het bedrijf (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Logbestanden voor analyse incidenten (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Methodes voor beoordelen ICT-veiligheid (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Risicoanalyses (% van bedrijven) ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen ICT-veiligheid volg- en detectiesysteem (% van bedrijven) ICT-veiligheid Informatiebronnen cyberdreiging Digital Trust Center DTC-website als bron gebruikt (% van bedrijven)
1 werkzame persoon Totaal C-N en Q 35 24 19 19 26 17 2 7 15 3 3 29 81 71 41 54 32 64 26 24 19 11 15 10 1
1 werkzame persoon C Industrie 19 13 9 9 14 9 0 2 7 1 1 14 80 67 31 40 20 54 15 16 10 7 10 5 0
1 werkzame persoon D-E Energie, water, afvalbeheer 12 7 5 5 10 3 2 2 4 1 0 10 81 65 23 41 25 41 18 17 9 5 9 6 1
1 werkzame persoon F Bouwnijverheid 20 12 8 9 11 11 0 3 5 1 1 13 73 65 32 39 22 47 18 16 13 9 11 11 1
1 werkzame persoon G Handel 25 16 12 12 15 15 1 7 9 2 2 19 85 70 30 45 23 57 19 17 20 14 18 9 0
1 werkzame persoon H Vervoer en opslag 15 10 7 10 11 9 2 1 7 3 3 12 77 64 32 46 24 49 18 18 15 10 14 14 3
1 werkzame persoon I Horeca 14 8 7 8 10 7 0 2 6 0 0 10 74 56 34 40 19 48 18 12 7 7 7 6 0
1 werkzame persoon J Informatie en communicatie 57 43 30 30 47 28 2 8 16 14 18 52 74 82 60 78 52 83 42 38 35 12 24 14 2
1 werkzame persoon K Financiële dienstverlening 53 39 34 34 45 27 5 29 34 21 12 48 95 82 49 82 44 81 47 34 33 32 33 24 3
1 werkzame persoon L Verhuur en handel van onroerend goed 47 38 30 28 38 22 3 19 23 5 5 41 89 74 42 56 28 73 23 21 19 15 19 11 1
1 werkzame persoon M Specialistische zakelijke diensten 52 40 34 32 44 24 3 10 28 4 4 47 87 73 50 60 33 78 32 33 18 11 16 9 1
1 werkzame persoon N Verhuur en overige zakelijke diensten 34 25 21 21 24 21 3 9 16 4 4 29 80 67 43 51 28 64 24 26 16 13 16 11 1
1 werkzame persoon Q Gezondheids- en welzijnszorg 30 18 15 14 25 12 2 11 10 1 1 26 87 76 39 68 51 69 32 23 28 11 14 7 1
1 werkzame persoon ICT-sector 61 49 34 33 49 32 3 10 21 15 21 55 81 88 63 83 58 84 51 46 42 14 30 17 2
2 tot 10 werkzame personen Totaal C-N en Q 38 30 24 26 30 26 7 14 22 8 6 32 86 68 23 48 31 67 39 27 28 21 23 15 3
2 tot 10 werkzame personen C Industrie 35 26 22 22 27 26 6 11 22 5 4 29 89 66 18 46 27 67 37 27 24 21 21 14 2
2 tot 10 werkzame personen D-E Energie, water, afvalbeheer 50 41 31 39 39 38 10 21 38 12 8 43 89 72 19 50 33 75 54 38 38 38 36 23 1
2 tot 10 werkzame personen F Bouwnijverheid 31 25 17 19 23 19 5 5 17 6 2 24 87 61 19 35 15 62 24 18 16 15 12 11 1
2 tot 10 werkzame personen G Handel 34 27 19 24 25 24 7 13 20 6 6 28 86 68 21 41 23 65 37 25 29 19 21 14 2
2 tot 10 werkzame personen H Vervoer en opslag 19 16 11 11 15 12 2 4 12 3 3 15 86 59 20 37 22 56 19 15 18 12 16 10 2
2 tot 10 werkzame personen I Horeca 16 11 8 7 11 10 1 3 7 1 1 12 77 53 14 28 17 42 22 13 9 14 14 8 2
2 tot 10 werkzame personen J Informatie en communicatie 68 60 49 53 58 49 19 30 37 32 33 63 83 79 39 72 61 81 58 44 53 31 39 28 7
2 tot 10 werkzame personen K Financiële dienstverlening 51 45 37 32 41 40 9 30 40 15 15 44 87 81 42 72 45 79 57 42 50 40 45 26 2
2 tot 10 werkzame personen L Verhuur en handel van onroerend goed 41 32 30 28 33 29 6 17 27 5 5 35 82 62 23 52 27 63 40 29 25 20 20 13 3
2 tot 10 werkzame personen M Specialistische zakelijke diensten 58 47 41 39 49 41 9 22 37 9 7 51 90 75 33 65 44 82 53 39 38 28 29 19 3
2 tot 10 werkzame personen N Verhuur en overige zakelijke diensten 38 29 25 26 31 26 7 15 20 6 5 32 85 63 23 40 25 63 29 22 21 17 20 12 1
2 tot 10 werkzame personen Q Gezondheids- en welzijnszorg 43 28 28 36 38 27 5 25 28 8 6 42 94 84 29 75 66 82 60 41 46 33 42 21 4
2 tot 10 werkzame personen ICT-sector 71 64 53 56 60 51 22 36 40 36 38 66 84 82 43 81 67 85 66 52 63 38 45 35 9
10 tot 50 werkzame personen Totaal C-N en Q 61 52 46 45 51 45 22 29 41 16 14 54 94 81 24 70 47 84 70 52 56 44 47 31 5
10 tot 50 werkzame personen C Industrie 56 44 36 38 42 37 22 19 36 11 8 46 97 76 18 61 36 87 73 61 55 44 44 27 2
10 tot 50 werkzame personen D-E Energie, water, afvalbeheer . . . . . . . . . . 9 . 98 . . . . . . . . . . . .
10 tot 50 werkzame personen F Bouwnijverheid 51 43 34 34 40 34 14 16 33 12 4 44 95 73 17 60 32 81 68 52 50 38 37 23 4
10 tot 50 werkzame personen G Handel 63 55 48 51 54 44 28 30 40 17 17 58 95 84 24 71 47 89 74 57 61 49 54 35 5
10 tot 50 werkzame personen H Vervoer en opslag 53 45 38 33 41 39 19 16 38 12 8 44 93 75 22 61 37 77 53 42 45 36 39 26 4
10 tot 50 werkzame personen I Horeca 43 35 30 22 31 37 8 13 24 4 2 33 88 69 19 53 29 61 41 20 22 17 17 11 2
10 tot 50 werkzame personen J Informatie en communicatie 86 77 75 75 78 70 37 57 63 47 53 82 95 95 46 92 82 94 88 74 86 72 73 57 17
10 tot 50 werkzame personen K Financiële dienstverlening . . . . . . . . . . . . 87 . . 82 . 86 84 . . . . . .
10 tot 50 werkzame personen L Verhuur en handel van onroerend goed . 70 . . . . . . . . . . 96 94 . 88 . 91 . . . . . . .
10 tot 50 werkzame personen M Specialistische zakelijke diensten 81 71 65 66 71 62 30 46 59 28 23 76 97 90 33 82 60 94 87 66 74 56 58 42 9
10 tot 50 werkzame personen N Verhuur en overige zakelijke diensten 53 47 39 39 46 42 17 26 40 10 12 47 91 80 25 66 43 82 62 41 47 39 38 30 5
10 tot 50 werkzame personen Q Gezondheids- en welzijnszorg 62 52 48 46 52 48 13 35 42 13 6 55 95 84 22 82 65 87 71 47 61 43 56 30 7
10 tot 50 werkzame personen ICT-sector 86 77 75 76 78 68 41 59 65 47 52 82 95 97 45 92 83 95 89 75 86 72 73 56 16
50 tot 250 werkzame personen Totaal C-N en Q 75 66 62 56 62 47 33 39 54 29 28 66 98 93 36 87 67 94 89 78 82 72 71 54 14
50 tot 250 werkzame personen C Industrie 72 60 56 46 55 33 25 30 48 22 18 59 100 95 32 86 68 97 92 88 87 76 74 58 14
50 tot 250 werkzame personen D-E Energie, water, afvalbeheer . . . . . . . . . . . . 100 96 . 94 . 99 97 . 90 . . . .
50 tot 250 werkzame personen F Bouwnijverheid 71 59 55 46 51 34 29 22 48 16 15 56 99 93 30 87 55 95 91 77 85 76 65 47 14
50 tot 250 werkzame personen G Handel 75 65 60 54 62 39 30 35 50 30 32 66 98 94 34 85 65 93 89 82 83 72 73 58 12
50 tot 250 werkzame personen H Vervoer en opslag 70 59 48 49 51 43 31 31 46 22 23 57 99 88 28 84 57 97 87 80 84 72 71 54 14
50 tot 250 werkzame personen I Horeca 67 61 53 50 59 51 32 32 50 19 20 60 99 85 34 85 50 88 81 61 71 62 57 40 3
50 tot 250 werkzame personen J Informatie en communicatie 90 82 81 80 83 67 55 66 75 56 61 86 98 98 59 96 88 95 94 88 93 85 88 74 23
50 tot 250 werkzame personen K Financiële dienstverlening 91 82 77 . 75 56 . . . . . 79 100 99 . 96 95 100 94 93 97 95 95 83 .
50 tot 250 werkzame personen L Verhuur en handel van onroerend goed 99 . . 88 87 . . . . . . 91 100 96 . 100 . 100 94 . 96 92 . . .
50 tot 250 werkzame personen M Specialistische zakelijke diensten 87 78 77 70 77 66 52 57 69 45 42 79 99 95 45 95 83 96 94 82 88 81 81 68 21
50 tot 250 werkzame personen N Verhuur en overige zakelijke diensten 66 58 55 53 58 52 30 42 49 22 19 60 96 86 30 77 54 88 79 53 62 51 51 34 7
50 tot 250 werkzame personen Q Gezondheids- en welzijnszorg 78 72 71 64 68 67 31 47 61 26 21 71 98 93 36 90 77 92 87 64 75 60 67 41 .
50 tot 250 werkzame personen ICT-sector 89 81 80 77 82 65 53 63 69 54 60 85 98 97 60 96 90 94 95 89 94 87 91 77 21
250 of meer werkzame personen Totaal C-N en Q 90 79 78 73 79 55 46 54 67 50 46 82 99 97 49 96 89 97 91 85 92 87 86 73 33
250 of meer werkzame personen C Industrie 91 79 79 67 77 40 34 50 64 40 35 80 99 99 46 94 93 98 92 92 92 92 89 81 32
250 of meer werkzame personen D-E Energie, water, afvalbeheer . . . . . . . . . . . . 100 100 . 92 . 100 . 97 93 . . . .
250 of meer werkzame personen F Bouwnijverheid 84 73 75 65 76 . . . 63 . . 77 100 98 . 96 89 100 94 94 96 95 91 81 .
250 of meer werkzame personen G Handel 90 77 78 73 79 47 37 51 63 54 54 82 99 98 45 95 88 97 90 92 92 90 88 79 31
250 of meer werkzame personen H Vervoer en opslag 85 76 75 60 74 45 36 42 51 47 45 76 99 99 45 96 81 99 90 93 93 87 90 75 .
250 of meer werkzame personen I Horeca 97 . . . 87 . . . . . . 87 100 95 . 94 . 100 94 . 91 . . . .
250 of meer werkzame personen J Informatie en communicatie 86 78 79 75 83 59 63 71 73 69 71 85 100 100 64 99 96 98 95 93 99 95 94 83 .
250 of meer werkzame personen K Financiële dienstverlening 90 . 83 . . . . . . . . 85 97 97 . 97 97 97 97 97 97 94 97 92 .
250 of meer werkzame personen L Verhuur en handel van onroerend goed 100 . . 100 100 . . . . . . 100 100 100 . 100 . 100 100 . . 100 . . .
250 of meer werkzame personen M Specialistische zakelijke diensten 93 84 78 85 87 60 55 60 72 70 62 91 99 98 63 97 95 99 93 93 96 95 94 87 50
250 of meer werkzame personen N Verhuur en overige zakelijke diensten 80 73 69 67 70 57 44 55 63 37 35 73 97 93 43 91 70 93 87 69 81 70 69 54 18
250 of meer werkzame personen Q Gezondheids- en welzijnszorg 97 83 83 82 83 75 60 54 75 54 43 88 99 98 51 98 96 97 92 76 93 87 85 65 37
250 of meer werkzame personen ICT-sector 86 77 79 75 82 56 59 72 71 67 67 84 100 100 68 96 97 97 96 94 97 95 96 87 .
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) door bedrijven met één of meer werkzame personen. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar bedrijfsgrootte. De verslagperiode betreft het jaar 2023. Een aantal onderwerpen heeft echter betrekking op het jaar 2022. In die gevallen wordt dit vermeld in de toelichting bij het betreffende onderwerp.

Gegevens beschikbaar over 2023.

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn nader voorlopig.

Wijzigingen per 12 december 2025:
Onvoldoende betrouwbare cijfers zijn weergegeven met een punt. De status van de cijfers over 2023 is aangepast naar nader voorlopig.

Wijzigingen per 13 december 2024:
In verslagjaar 2023 was per abuis een fout opgetreden. Deze fout doet zich voor alleen bij de combinatie van grootteklassen van grote bedrijven, kleine bedrijven en zzp’ers. Deze versie van deze tabel bevat de gecorrigeerde cijfers.

Wijzigingen per 12 december 2024:
Ondanks de zorgvuldigheid waarmee de cijfers over het ICT gebruik door zzp'ers worden samengesteld, is helaas geconstateerd dat de gepubliceerde cijfers voor de verslagperiode 2023 door een technische fout niet correct zijn. De cijfers zijn gebruikt in de publicatie Cybersecuritymonitor. Deze versie van deze tabel bevat de gecorrigeerde cijfers.

Wijzigingen per 7 juni 2024:
Ondanks de zorgvuldigheid waarmee de cijfers voor de ICT statistieken zijn samengesteld, is helaas geconstateerd dat de gepubliceerde cijfers voor de verslagperiode 2023 door een technische fout niet correct zijn. De cijfers voor specifiek kleine bedrijven (2 tot 10 werkzame personen) uit de financiële sector zijn substantieel aangepast. Voor de breakdowns die deze kleine bedrijven uit de financiële sector bevatten heeft dit ook een beperkt effect. De macro cijfers zijn zeer beperkt aangepast door deze correctie.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Cijfers over 2024 komen in december 2024 beschikbaar. Deze cijfers zullen worden gepubliceerd in een nieuwe tabel.

Toelichting onderwerpen

Clouddiensten
Het gebruik van cloud-computing of de cloud betreft ICT-diensten via internet. Bedrijven kunnen hiermee bijvoorbeeld opslagcapaciteit, software en rekenkracht gebruiken via internet in plaats van lokaal op hun eigen servers of computers. Clouddiensten zoals gemeten in dit onderzoek voldoen aan de volgende criteria: servers van de aanbieder leveren de diensten; de gebruiker kan de diensten eenvoudig zelf uitbreiden of juist verminderen (bijvoorbeeld de benodigde opslagcapaciteit verhogen of verlagen); de gebruiker heeft na installatie altijd toegang tot de diensten, zonder tussenkomst van de aanbieder; de gebruiker betaalt voor de diensten. Een verbinding via VPN (Virtual Private Network) kan ook tot de cloud behoren.
Clouddiensten gebruikt
Bedrijven die betaalde clouddiensten gebruiken
Clouddiensten gebruikt voor
Bedrijven die clouddiensten gebruiken voor de volgende doeleinden:
E-mail
E-mail als clouddienst
Office software
Office software, zoals tekstverwerkers, spreadsheetprogramma’s als clouddienst
Opslag databases
Opslag (hosting) van databases van het bedrijf als clouddienst
Bestanden opslaan
Bestanden opslaan als clouddienst
Boekhouding software
Software voor boekhouding of financieel beheer als clouddienst
ERP software
Software om Enterprise Resource Planning (ERP) te beheren (als clouddienst)
Klantbeheer software
Software om informatie over klanten te beheren (ook wel Customer Relationship Management of CRM software) als clouddienst
Veiligheidssoftware
Veiligheidssoftware, zoals antivirus programmatuur, network acces control (als clouddienst)
Rekenkracht
Rekenkracht om software te draaien als clouddienst
Rekenplatform
Rekenplatform om hostomgeving te gebruiken voor ontwikkeling, testing of uitrollen van applicaties zoals herbruikbare softwaremodules application programming interfaces (API's) (als clouddienst)
Bestanden of databases opslag
Clouddiensten gebruikt voor opslag bestanden of databases
ICT-veiligheid
Informatie over maatregelen, controles en procedures die een bedrijf toepast met betrekking tot ICT-systemen, met als doel de integriteit, authenticiteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid van gegevens (data) en systemen te borgen.
Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen
Maatregelen die bedrijven genomen hebben om hun cyberweerbaarheid te verhogen.
Antivirussoftware
Het gebruik van antivirussoftware betreft zowel gratis als betaalde software.
Beleid voor sterke wachtwoorden
Wachtwoorden die ten minste acht gemengde karakters hebben, die veranderd moeten worden na een bepaalde periode en/of naar aanleiding van bijvoorbeeld een ICT-veiligheidsincident, en die versleuteld worden verstuurd en opgeslagen
Biometrische methoden
Identificatie en authenticatie van gebruikers worden via biometrische methoden vastgesteld. Authenticatie via bijvoorbeeld een vingerafdruk, de stem of het gezicht.
Authenticatie via soft- of hardwaretoken
Het gaat om identificatie en authenticatie van gebruikers via software of hardware-tokens om toegang te krijgen tot de ICT-systemen (oftewel twee-factor authenticatie), bijvoorbeeld via smartcards, USB-beveiligingssleutels of mobiele telefoons (eenmalige inlogcodes via SMS of app).
Encryptie van data
Het gaat om versleutelingstechnieken (encryptie) van data, documenten of e-mails. In 2017 werd encryptie nog opgedeeld in encryptie van opslagen en verstuurde data; vanaf 2018 is het samengevoegd.
Gegevens op andere fysieke locatie
Het gaat om het op een andere fysieke locatie bewaren van (reserve)gegevens (offsite data-backup). Opslag in de cloud telt ook mee.
Network access control
Alleen apparaten die voldoen aan bepaalde eisen krijgen toegang tot het bedrijfsnetwerk, bijvoorbeeld alleen apparaten die de laatste update van een besturingssysteem hebben geïnstalleerd.
VPN internetgebruik buiten het bedrijf
Het gaat om het gebruik van een Virtual Private Network (VPN) bij internetgebruik buiten het eigen bedrijf. Een VPN zorgt ervoor dat alle internetverkeer tussen de gebruiker en de VPN-server wordt versleuteld. Daardoor kan het verkeer niet worden afgeluisterd, en kan de inhoud van bezochte websites niet worden gemanipuleerd door kwaadwillenden (bijvoorbeeld man-in-the-middle-aanvallen).
Logbestanden voor analyse incidenten
Logbestanden opslaan om incidenten achteraf te analyseren
Methodes voor beoordelen ICT-veiligheid
Het gaat om methodes om de ICT-veiligheid in het bedrijf te kunnen beoordelen, zoals de veiligheidsmaatregelen laten controleren door derden, of tests uitvoeren. Voorbeelden zijn: penetration testing (pen test), red teaming, ethisch hacken, back-up systemen testen of gesimuleerde ICT-veiligheidsincidenten zoals phishing-emails versturen. Dergelijke tests worden uitgevoerd om op een veilige manier kwetsbaarheden in ICT-systemen op te sporen.
Risicoanalyses
Periodiek beoordelen wat de kans is dat het bedrijf wordt getroffen door een incident, en wat daarvan de mogelijke gevolgen zouden zijn
ICT-veiligheid volg- en detectiesysteem
Geavanceerd ICT-veiligheid volg- en detectiesysteem dat verdachte activiteiten op het ICT-systeem van het bedrijf kan detecteren. Dus niet standaard antivirussoftware, maar systemen zoals Next Generation Intrusion Prevention System (NGIPS), Next Generation Firewall (NGFW) of Intrusion Detection System (IDS).
Informatiebronnen cyberdreiging
Welke informatiebronnen worden gebruikt om op de hoogte te blijven van cyberdreigingen?
Digital Trust Center
Het Digital Trust Center (DTC) is een overheidsorganisatie met als missie het weerbaar maken van bedrijven in Nederland tegen cyberdreigingen door middel van informatieverschaffing en het stimuleren van samenwerkingsverbanden op regionaal- en brancheniveau tussen bedrijven op het gebied van ICT-veiligheid.
DTC-website als bron gebruikt
Bedrijven die bekend zijn met het DTC en de DTC-website als bron van informatie gebruiken om het bedrijf meer cyberweerbaar te maken