ICT-gebruik bij kleine bedrijven; bedrijfsgrootte, 2023
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat cijfers over het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) door bedrijven met 2 of meer werkzame personen. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar bedrijfsgrootte. De verslagperiode betreft het jaar 2023. Een aantal onderwerpen hebben echter betrekking op het jaar 2022. In die gevallen wordt dit vermeld in de toelichting bij het betreffende onderwerp.
Gegevens beschikbaar over 2023.
Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn nader voorlopig.
Wijzigingen per 12 december 2025:
De voorlopige cijfers voor ‘Telewerk komt voor’ en ‘Verdeling van omzet’ in de sectie 'Verkoop via website/apps' zijn verbeterd. Onvoldoende betrouwbare cijfers zijn weergegeven met een punt.
Wijzigingen per 12 december 2024:
Ondanks de zorgvuldigheid waarmee de cijfers over het ICT gebruik door bedrijven worden samengesteld, is helaas geconstateerd dat de gepubliceerde cijfers voor de verslagperiode 2023 door een technische fout niet correct waren. De cijfers zijn gebruikt in de publicaties Cybersecuritymonitor, Digital Trust Center, AI vacatures, MKB en digitalisering 2023 en de Monitor online platformen 2023 (Hoofdstuk 6. Verkoop via online platformen). Deze versie van deze tabel bevat de gecorrigeerde cijfers.
Wijzigingen per 7 juni 2024:
Ondanks de zorgvuldigheid waarmee de cijfers voor de ICT statistieken zijn samengesteld, is helaas geconstateerd dat de gepubliceerde cijfers voor de verslagperiode 2023 door een technische fout niet correct zijn. De cijfers voor specifiek kleine bedrijven (2 tot 10 werkzame personen) uit de financiële sector zijn substantieel aangepast. Voor de breakdowns die deze kleine bedrijven uit de financiële sector bevatten heeft dit ook een beperkt effect. De macro cijfers zijn zeer beperkt aangepast door deze correctie.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Cijfers over 2024 komen in december 2024 beschikbaar. Deze cijfers zullen worden gepubliceerd in een nieuwe tabel.
Toelichting onderwerpen
- Toegang en gebruik internet
- Bedrijven met website
- Bedrijven die een eigen website hebben.
- Website bevat
- Bedrijven met website die de volgende items bevatten:
- Productaanpassing door klant
- Bedrijven met een website die klanten de mogelijkheid biedt zelf hun product (goederen of diensten) te ontwerpen of aan te passen
- Artificial Intelligence
- Artificial Intelligence (AI) verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en - met een zekere mate van zelfstandigheid - acties te ondernemen om bepaalde doelen te bereiken. Deze AI-systemen kunnen volledig op software gebaseerd zijn (bijvoorbeeld spraak- en gezichtsherkenningssystemen) maar ook embedded in apparaten (bijvoorbeeld zelfstandige robots zoals zelfrijdende auto's, autonome drones, autonome magazijnsysteem, etc).
- AI-software ontwikkeld door
- Manieren hoe bedrijf de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen heeft verkregen.
- Eigen werknemers ontwikkeld
- Het bedrijf heeft de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen ontwikkeld door eigen werknemers.
- Commercieel zelf aangepast
- Het bedrijf heeft de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen verkregen als commerciële software of systemen en die aangepast door eigen medewerkers.
- Open source zelf aangepast
- Het bedrijf heeft de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen verkregen als open-source software of systemen en die aangepast door eigen medewerkers
- Commercieel gebruikt
- Het bedrijf heeft de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen als commerciële software of gebruiksklare systemen aangeschaft, inclusief voorbereiden waar het al in een gekocht artikel of systeem was verwerkt.
- Extern ontwikkeld
- Het bedrijf heeft de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen laten ontwikkelen of aanpassen door ingehuurde externe leveranciers.
- ICT-veiligheid
- Informatie over maatregelen, controles en procedures die een bedrijf toepast met betrekking tot ICT-systemen, met als doel de integriteit, authenticiteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid van gegevens (data) en systemen te borgen.
- Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen
- Maatregelen die bedrijven genomen hebben om hun cyberweerbaarheid te verhogen.
- VPN internetgebruik buiten het bedrijf
- Het gaat om het gebruik van een Virtual Private Network (VPN) bij internetgebruik buiten het eigen bedrijf. Een VPN zorgt ervoor dat alle internetverkeer tussen de gebruiker en de VPN-server wordt versleuteld. Daardoor kan het verkeer niet worden afgeluisterd, en kan de inhoud van bezochte websites niet worden gemanipuleerd door kwaadwillenden (bijvoorbeeld man-in-the-middle-aanvallen).
- Optreden van ICT-veiligheidsincidenten
- Soort van ICT-veiligheidsincidenten die bij bedrijven zijn voorgevallen in 2022, opgesplitst naar incidenten door een aanval van buitenaf en incidenten door systeemfouten of onbedoeld toedoen van eigen personeel.
- Incident door aanval van buiten gehad
- Bedrijven waarbij een of meerdere ICT-incidenten veroorzaakt door een aanval van buitenaf zijn voorgevallen in 2022
- Soorten interne oorzaken
- Soort van interne oorzaken van ICT-veiligheidsincidenten. Interne oorzaken zijn systeemfouten of onbedoelde acties van eigen personeel.
- Uitval ICT-dienst door veiligheidsinc.
- Het gaat om bedrijven waarbij een of meerdere ICT-incidenten zoals een storing in hardware of software zijn opgetreden in 2022. Een aanval door kwaadwillenden valt hier niet onder.
- Vernietiging data door veiligheidsinc.
- Vernietiging of verminking van data als gevolg van ICT-gerelateerde veiligheidsincidenten (bv storing in hardware of software)
- Onthulling door intern incident
- Onthulling van vertrouwelijke digitale gegevens door onopzettelijk toedoen van eigen personeel.
- Soorten externe oorzaken
- Soort van externe oorzaken van ICT-veiligheidsincidenten. Externe oorzaken zijn aanvallen van buiten, zoals DDOS-aanvallen of een ICT-inbraak.
- Uitval ICT-dienst door aanval buitenaf
- Uitval van ICT-diensten als gevolg van een aanval van buitenaf, bijvoorbeeld DoS (Denial of Service) of ransomware-aanvallen
- Onthulling gegevens door ICT-inbraak
- Onthulling vertrouwelijke digitale gegevens door inbraak, pharming of phishing
- Kosten ICT-veiligheidsincidenten
- Kosten als gevolg van zowel externe of interne ICT-veiligheidsincidenten.
- Kosten gehad naar soort intern incident
- Kosten gehad naar soorten interne ICT-veiligheidsincidenten.
- Uitval ICT-dienst door veiligheidsinc.
- Kosten door uitval van ICT-diensten als gevolg van ICT-gerelateerde veiligheidsincidenten, zoals een storing in hardware of software
- Vernietiging data door veiligheidsinc.
- Kosten door vernietiging of verminking van data als gevolg van ICT-gerelateerde veiligheidsincidenten, zoals een storing in hardware of software storing in hardware of software
- Onthulling door intern incident
- Kosten door onthulling van vertrouwelijke digitale gegevens door onopzettelijk toedoen van eigen personeel.
- Kosten gehad naar soort extern incident
- Kosten gehad naar soorten ICT-veiligheidsincidenten door aanval van buitenaf.
- Uitval ICT-dienst door aanval buitenaf
- Kosten door uitval van ICT-diensten als gevolg van een aanval van buitenaf, bijvoorbeeld DoS (Denial of Service) of ransomware-aanvallen
- Onthulling door ICT-inbraak
- Kosten door onthulling van vertrouwelijke digitale gegevens door inbraak, pharming of phishing.
- Hoogte kosten ICT-veiligheidsincidenten
- Hoogte van de kosten als gevolg van ICT-veiligheidsincidenten met een interne oorzaak of door een aanval van buitenaf.
- Kosten door aanval van buitenaf
- Het gaat om de kosten als percentage van de totale omzet die bedrijven in 2022 hebben gehad door ICT-veiligheidsincidenten ten gevolge van een aanval van buitenaf.
- Kosten < 1% van de totale omzet
- Kosten 1 tot 2% van de totale omzet
- Kosten 2 tot 5% van de totale omzet
- Kosten 5 tot 10% van de totale omzet
- Kosten 10 tot 50% van de totale omzet
- Kosten >= 50% van de totale omzet
- Kosten door intern incident
- Het gaat om de kosten als percentage van de totale omzet die bedrijven in 2022 hebben gehad door ICT-veiligheidsincidenten ten gevolge van een interne storing of door onopzettelijk toedoen van eigen personeel.
- Kosten < 1% van de totale omzet
- Kosten 1 tot 2% van de totale omzet
- Kosten 2 tot 5% van de totale omzet
- Kosten 5 tot 10% van de totale omzet
- Kosten 10 tot 50% van de totale omzet
- Kosten >= 50% van de totale omzet
- Ransomware-aanval door cybercriminelen
- Bedrijf heeft in 2022 een ransomware-aanval ervaren. Cybercriminelen blokkeerden hun ICT-systemen of data en zij worden alleen weer vrijgegeven na betaling van losgeld.
- Ransomware-aanval gehad
- Bedrijf heeft een ransomware-aanval gehad.
- Losgeld betaald
- Bedrijf heeft losgeld betaald om de ICT-systemen of bestanden weer vrij te geven.
- Betaling losgeld zinvol
- Bedrijf heeft na de betaling van losgeld weer (deels) toegang tot ICT-systemen of data van het bedrijf.
- Andere kosten ransomware-aanval gehad
- Bedrijf heeft ten gevolge van een ransomware-aanval andere kosten dan losgeld gehad, zoals kosten om de geblokkeerde ICT-systemen te vervangen, kosten door het verlies van bestanden of kosten door omzetverlies.
- Losgeldbedrag door ransomware-aanval
- Het gaat om het losgeldbedrag als percentage van de totale omzet dat bedrijven in 2022 na een ransomware-aanval hebben betaald om de ICT‐systemen of bestanden van het bedrijf weer vrij te geven.
- < 1% van de totale omzet
- 1 tot 2% van de totale omzet
- 2 tot 5% van de totale omzet
- 5 tot 10% van de totale omzet
- 10 tot 50% van de totale omzet
- >= 50% van de totale omzet
- Overige kosten door ransomware-aanval
- Het gaat om de kosten als percentage van de totale omzet die bedrijven in 2022 ten gevolge van een ransomware-aanval hebben gehad, anders dan het losgeldbedrag, zoals kosten om de geblokkeerde ICT-systemen te vervangen, kosten door het verlies van bestanden of kosten door omzetverlies.
- Kosten < 1% van de totale omzet
- Kosten 1 tot 2% van de totale omzet
- Kosten 2 tot 5% van de totale omzet
- Kosten 5 tot 10% van de totale omzet
- Kosten 10 tot 50% van de totale omzet
- Kosten >= 50% van de totale omzet