Leefstijl; persoonskenmerken

Leefstijl; persoonskenmerken

Persoonskenmerken Marges Perioden Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Risicovolle seks In de afgelopen 12 maanden (%) Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Risicovolle seks Bij laatste seksuele contact (%) Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Risico onbedoelde zwangerschap, 16-49 jr (%) Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Hiv-test (%) Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Soa-test (excl. hiv-test) (%) Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Anticonceptiegebruik (incl. pil), 16-49 (%) Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Gebruik anticonceptiepil, 16-49 jaar (%)
Totaal personen Waarde 2025 4,7 . 6,5 2,8 4,6 77,0 26,0
Geslacht: Mannen Waarde 2025 5,9 . . 2,7 3,6 . .
Geslacht: Vrouwen Waarde 2025 3,6 . 6,5 2,8 5,5 77,0 26,0
Leeftijd: 0 tot 4 jaar Waarde 2025 . . . . . . .
Leeftijd: 4 tot 12 jaar Waarde 2025 . . . . . . .
Leeftijd: 12 tot 16 jaar Waarde 2025 . . . . . . .
Leeftijd: 16 tot 20 jaar Waarde 2025 6,6 . 2,4 2,7 5,0 . 35,1
Leeftijd: 20 tot 30 jaar Waarde 2025 11,1 . 5,2 4,8 9,8 85,1 34,1
Leeftijd: 30 tot 40 jaar Waarde 2025 6,0 . 7,8 6,8 9,5 73,4 22,4
Leeftijd: 40 tot 50 jaar Waarde 2025 5,1 . 8,2 2,2 4,1 71,5 17,7
Leeftijd: 50 tot 55 jaar Waarde 2025 2,6 . . 2,9 4,5 . .
Leeftijd: 55 tot 65 jaar Waarde 2025 2,2 . . 0,8 1,0 . .
Leeftijd: 65 tot 75 jaar Waarde 2025 1,3 . . 0,3 0,7 . .
Leeftijd: 75 jaar of ouder Waarde 2025 0,4 . . 0,3 0,2 . .
Leeftijd: 0 tot 12 jaar Waarde 2025 . . . . . . .
Leeftijd: 12 tot 18 jaar Waarde 2025 4,6 . 1,4 1,5 4,6 . 31,7
Leeftijd: 18 jaar of ouder Waarde 2025 4,8 . 6,8 2,8 4,6 76,9 25,6
Positie: alleenstaande <40 jaar Waarde 2025 17,6 . 1,9 8,8 17,8 90,3 37,1
Positie: alleenstaande 40 tot 65 jaar Waarde 2025 8,2 . . 3,2 6,3 . .
Positie: alleenstaande >=65 jaar Waarde 2025 2,0 . . 0,4 0,9 . .
Positie: kind <18 jaar, eenoudergezin Waarde 2025 . . . . . . .
Positie: kind >= 18 jaar eenoudergezin Waarde 2025 12,5 . . 4,8 7,6 . .
Positie: kind <18 jaar bij paar Waarde 2025 2,1 . . 0,0 2,6 . 28,0
Positie: kind >=18 jaar bij paar Waarde 2025 10,7 . 2,7 3,4 5,1 92,3 40,3
Positie: ouder in eenoudergezin Waarde 2025 11,7 . . 5,7 10,0 . 26,3
Positie: partner in paar met kind Waarde 2025 1,3 . 9,1 1,8 2,6 74,0 17,1
Positie: partner paar <40, geen kind Waarde 2025 1,5 . 7,8 4,5 7,5 74,4 28,2
Positie: partner paar 40-65, geen kind Waarde 2025 1,5 . . 1,3 1,4 . .
Positie: partner paar >=65, geen kind Waarde 2025 0,2 . . 0,3 0,3 . .
Positie: lid overig huishouden Waarde 2025 12,0 . . 9,1 9,7 . .
Basisonderwijs, vmbo, mbo1 Waarde 2025 3,7 . 9,5 2,1 3,4 . 22,0
Havo, vwo, mbo2-4 Waarde 2025 3,3 . 8,7 2,4 3,6 74,1 26,3
Hbo, wo Waarde 2025 4,3 . 6,9 2,9 4,8 76,1 21,9
Onderwijsniveau: onbekend Waarde 2025 . . . . . . .
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de leefstijl van de Nederlandse bevolking in particuliere huishoudens. De cijfers kunnen worden uitgesplitst naar diverse persoonskenmerken.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014

Status van de cijfers: definitief

Wijzigingen per 22 mei:
De cijfers over overmatige drinkers (onder de bevolking en onder drinkers), drugsgebruik exclusief cannabis en drugsgebruik totaal (afgelopen maand, jaar en ooit) zijn aangepast voor het jaar 2025. Door een verbetering in de afleidingen wijken de cijfers af ten opzichte van de eerdere gepubliceerde cijfers.

Wijzigingen per 13 maart:
De cijfers over 2025 werden toegevoegd. De tabel werd uitgebreid met informatie ‘Drugsgebruik, excl. Cannabis’ en ‘Drugsgebruik, totaal’ (afgelopen maand, afgelopen jaar en ooit). Tenslotte werd het persoonskenmerk armoede (ingedeeld in arm, bijna-arm en niet arm of niet bijna-arm) toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In maart 2027 verschijnen de cijfers over verslagjaar 2026.

Toelichting onderwerpen

Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder
De vragen over seksuele gezondheid worden aan personen van 16 jaar of ouder gesteld.
Risicovolle seks
Percentage personen van 16 jaar of ouder dat risicovolle seks heeft gehad. Risicovolle seks is gedefinieerd als vaginale of anale seks zonder condoom met een iemand waar men geen vaste relatie mee heeft.
Tot en met 2023 ging het daarbij om het laatste seksuele contact. Vanaf 2024 gaat het over seks in de afgelopen 12 maanden. De cijfers vanaf 2024 zijn daarom niet goed vergelijkbaar met de cijfers over de voorgaande jaren.
In de afgelopen 12 maanden
Personen van 16 jaar of ouder die risicovolle seks hadden in de afgelopen 12 maanden.
Bij laatste seksuele contact
Percentage personen van 16 jaar of ouder dat risicovolle seks heeft gehad. Het gaat daarbij om het laatste seksuele contact (dat in de afgelopen 12 maanden moet hebben plaatsgevonden).
Risico onbedoelde zwangerschap, 16-49 jr
Percentage vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat risico loopt op een onbedoelde zwangerschap. Risico op een onbedoelde zwangerschap wordt gelopen als een vrouw seks heeft met een man, zij of haar mannelijke partner geen voorbehoedsmiddelen gebruikt, zij niet zwanger is of dat probeert te worden, zij of haar partner niet onvruchtbaar is en zij of haar partner niet gesteriliseerd is.
Het percentage vrouwen dat risico loopt op een onbedoelde zwangerschap is voor de jaren vanaf 2014 tot en met 2016 te hoog. De cijfers voor verslagjaren 2017 en 2018 zijn om die reden niet gepubliceerd. De cijfers vanaf 2019 zijn niet vergelijkbaar met de cijfers van voorgaande jaren.
Hiv-test
Percentage personen van 16 jaar of ouder dat in de afgelopen 12 maanden is getest op hiv, het virus dat aids veroorzaakt.
Soa-test (excl. hiv-test)
Percentage personen van 16 jaar of ouder dat in de afgelopen 12 maanden is getest op een seksueel overdraagbare aandoening (soa), anders dan hiv. Tot en met 2024 was de vraag ‘Bent u in de afgelopen 12 maanden getest op andere soa’s dan hiv?’ met als antwoordopties: ‘ja’, ‘nee’ en ‘geen antwoord’. Met ingang van 2025 zijn de antwoordopties gewijzigd in: ‘ja, bij de huisarts’, ‘ja, bij de GGD’, ‘ja, ergens anders’, ‘nee’ en ‘geen antwoord’. Vanaf 2025 wordt het percentage getoond van personen die ‘ja, bij de huisarts’, ‘ja, bij de GGD’ en/of ‘ja, ergens anders’ hebben geantwoord. Mogelijk zijn hierdoor de percentages vanaf 2025 niet goed vergelijkbaar met de percentages van de jaren daarvoor.
Anticonceptiegebruik (incl. pil), 16-49
Percentage van de seksueel actieve vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat een anticonceptiemiddel gebruikt, bijvoorbeeld anticonceptiepil, condoom, spiraal of sterilisatie. Met seksueel actieve vrouwen worden hier vrouwen bedoeld die in de afgelopen 12 maanden seks hadden met een man. Met ingang van 2021 is de vraagstelling over anticonceptiemethoden, anders dan de anticonceptiepil, gewijzigd. Waar voorheen werd gevraagd “Gebruikt u op dit moment een andere anticonceptiemethode, bijvoorbeeld condooms, een spiraal of sterilisatie?”, met als antwoordopties ‘ja’, ‘nee’ en ‘geen antwoord’, wordt vanaf 2021 gevraagd “Gebruikt u op dit moment (nog) andere anticonceptie?”, met als antwoordopties ‘nee’, ‘ja condooms’, ‘ja, een koperspiraal’, ‘ja, een hormoonspiraal’, ‘ja, u bent gesteriliseerd’, ‘ja uw partner is gesteriliseerd’, ‘ja een andere methode’ en ‘geen antwoord’. Het expliciet als antwoordoptie benoemen van de verschillende methoden, kan tot een hoger aantal ja-antwoorden hebben geleid. Het vergelijken van cijfers over anticonceptiegebruik van 2020 en eerder, met cijfers van 2021 en 2022, is hierdoor niet goed mogelijk. Met ingang van 2023 wordt in de vraagstelling naar seksuele activiteit duidelijker aangegeven dat het over seks met een man gaat. Hierdoor is het duidelijker dat vrouwen die seks hebben met vrouwen deze vraag met ‘nee’ moeten beantwoorden. In de duiding van de vergelijking van de cijfers over anticonceptie gebruik van 2023 met eerdere cijfers moet hier rekening mee gehouden worden.
Gebruik anticonceptiepil, 16-49 jaar
Voor de verslagjaren 2014-2016 en vanaf 2020: percentage vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat de anticonceptiepil gebruikt. Voor de verslagjaren 2017-2019: percentage van de seksueel actieve vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat de anticonceptiepil gebruikt. Vrouwen zijn seksueel actief als ze in de afgelopen 12 maanden seks hebben gehad. De percentages vanaf 2020 zijn vergelijkbaar met de percentages van 2014-2016, maar niet met de percentages van 2017-2019.