Leefstijl; persoonskenmerken
| Persoonskenmerken | Marges | Perioden | Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Risicovolle seks In de afgelopen 12 maanden (%) | Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Risicovolle seks Bij laatste seksuele contact (%) | Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Risico onbedoelde zwangerschap, 16-49 jr (%) | Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Hiv-test (%) | Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Soa-test (excl. hiv-test) (%) | Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Anticonceptiegebruik (incl. pil), 16-49 (%) | Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder Gebruik anticonceptiepil, 16-49 jaar (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal personen | Waarde | 2025 | 4,7 | . | 6,5 | 2,8 | 4,6 | 77,0 | 26,0 |
| Geslacht: Mannen | Waarde | 2025 | 5,9 | . | . | 2,7 | 3,6 | . | . |
| Geslacht: Vrouwen | Waarde | 2025 | 3,6 | . | 6,5 | 2,8 | 5,5 | 77,0 | 26,0 |
| Leeftijd: 0 tot 4 jaar | Waarde | 2025 | . | . | . | . | . | . | . |
| Leeftijd: 4 tot 12 jaar | Waarde | 2025 | . | . | . | . | . | . | . |
| Leeftijd: 12 tot 16 jaar | Waarde | 2025 | . | . | . | . | . | . | . |
| Leeftijd: 16 tot 20 jaar | Waarde | 2025 | 6,6 | . | 2,4 | 2,7 | 5,0 | . | 35,1 |
| Leeftijd: 20 tot 30 jaar | Waarde | 2025 | 11,1 | . | 5,2 | 4,8 | 9,8 | 85,1 | 34,1 |
| Leeftijd: 30 tot 40 jaar | Waarde | 2025 | 6,0 | . | 7,8 | 6,8 | 9,5 | 73,4 | 22,4 |
| Leeftijd: 40 tot 50 jaar | Waarde | 2025 | 5,1 | . | 8,2 | 2,2 | 4,1 | 71,5 | 17,7 |
| Leeftijd: 50 tot 55 jaar | Waarde | 2025 | 2,6 | . | . | 2,9 | 4,5 | . | . |
| Leeftijd: 55 tot 65 jaar | Waarde | 2025 | 2,2 | . | . | 0,8 | 1,0 | . | . |
| Leeftijd: 65 tot 75 jaar | Waarde | 2025 | 1,3 | . | . | 0,3 | 0,7 | . | . |
| Leeftijd: 75 jaar of ouder | Waarde | 2025 | 0,4 | . | . | 0,3 | 0,2 | . | . |
| Leeftijd: 0 tot 12 jaar | Waarde | 2025 | . | . | . | . | . | . | . |
| Leeftijd: 12 tot 18 jaar | Waarde | 2025 | 4,6 | . | 1,4 | 1,5 | 4,6 | . | 31,7 |
| Leeftijd: 18 jaar of ouder | Waarde | 2025 | 4,8 | . | 6,8 | 2,8 | 4,6 | 76,9 | 25,6 |
| Positie: alleenstaande <40 jaar | Waarde | 2025 | 17,6 | . | 1,9 | 8,8 | 17,8 | 90,3 | 37,1 |
| Positie: alleenstaande 40 tot 65 jaar | Waarde | 2025 | 8,2 | . | . | 3,2 | 6,3 | . | . |
| Positie: alleenstaande >=65 jaar | Waarde | 2025 | 2,0 | . | . | 0,4 | 0,9 | . | . |
| Positie: kind <18 jaar, eenoudergezin | Waarde | 2025 | . | . | . | . | . | . | . |
| Positie: kind >= 18 jaar eenoudergezin | Waarde | 2025 | 12,5 | . | . | 4,8 | 7,6 | . | . |
| Positie: kind <18 jaar bij paar | Waarde | 2025 | 2,1 | . | . | 0,0 | 2,6 | . | 28,0 |
| Positie: kind >=18 jaar bij paar | Waarde | 2025 | 10,7 | . | 2,7 | 3,4 | 5,1 | 92,3 | 40,3 |
| Positie: ouder in eenoudergezin | Waarde | 2025 | 11,7 | . | . | 5,7 | 10,0 | . | 26,3 |
| Positie: partner in paar met kind | Waarde | 2025 | 1,3 | . | 9,1 | 1,8 | 2,6 | 74,0 | 17,1 |
| Positie: partner paar <40, geen kind | Waarde | 2025 | 1,5 | . | 7,8 | 4,5 | 7,5 | 74,4 | 28,2 |
| Positie: partner paar 40-65, geen kind | Waarde | 2025 | 1,5 | . | . | 1,3 | 1,4 | . | . |
| Positie: partner paar >=65, geen kind | Waarde | 2025 | 0,2 | . | . | 0,3 | 0,3 | . | . |
| Positie: lid overig huishouden | Waarde | 2025 | 12,0 | . | . | 9,1 | 9,7 | . | . |
| Basisonderwijs, vmbo, mbo1 | Waarde | 2025 | 3,7 | . | 9,5 | 2,1 | 3,4 | . | 22,0 |
| Havo, vwo, mbo2-4 | Waarde | 2025 | 3,3 | . | 8,7 | 2,4 | 3,6 | 74,1 | 26,3 |
| Hbo, wo | Waarde | 2025 | 4,3 | . | 6,9 | 2,9 | 4,8 | 76,1 | 21,9 |
| Onderwijsniveau: onbekend | Waarde | 2025 | . | . | . | . | . | . | . |
| Bron: CBS. | |||||||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat cijfers over de leefstijl van de Nederlandse bevolking in particuliere huishoudens. De cijfers kunnen worden uitgesplitst naar diverse persoonskenmerken.
Gegevens beschikbaar vanaf: 2014
Status van de cijfers: definitief
Wijzigingen per 22 mei:
De cijfers over overmatige drinkers (onder de bevolking en onder drinkers), drugsgebruik exclusief cannabis en drugsgebruik totaal (afgelopen maand, jaar en ooit) zijn aangepast voor het jaar 2025. Door een verbetering in de afleidingen wijken de cijfers af ten opzichte van de eerdere gepubliceerde cijfers.
Wijzigingen per 13 maart:
De cijfers over 2025 werden toegevoegd. De tabel werd uitgebreid met informatie ‘Drugsgebruik, excl. Cannabis’ en ‘Drugsgebruik, totaal’ (afgelopen maand, afgelopen jaar en ooit). Tenslotte werd het persoonskenmerk armoede (ingedeeld in arm, bijna-arm en niet arm of niet bijna-arm) toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In maart 2027 verschijnen de cijfers over verslagjaar 2026.
Toelichting onderwerpen
- Seksuele gezondheid, 16 jaar of ouder
- De vragen over seksuele gezondheid worden aan personen van 16 jaar of ouder gesteld.
- Risicovolle seks
- Percentage personen van 16 jaar of ouder dat risicovolle seks heeft gehad. Risicovolle seks is gedefinieerd als vaginale of anale seks zonder condoom met een iemand waar men geen vaste relatie mee heeft.
Tot en met 2023 ging het daarbij om het laatste seksuele contact. Vanaf 2024 gaat het over seks in de afgelopen 12 maanden. De cijfers vanaf 2024 zijn daarom niet goed vergelijkbaar met de cijfers over de voorgaande jaren.- In de afgelopen 12 maanden
- Personen van 16 jaar of ouder die risicovolle seks hadden in de afgelopen 12 maanden.
- Bij laatste seksuele contact
- Percentage personen van 16 jaar of ouder dat risicovolle seks heeft gehad. Het gaat daarbij om het laatste seksuele contact (dat in de afgelopen 12 maanden moet hebben plaatsgevonden).
- Risico onbedoelde zwangerschap, 16-49 jr
- Percentage vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat risico loopt op een onbedoelde zwangerschap. Risico op een onbedoelde zwangerschap wordt gelopen als een vrouw seks heeft met een man, zij of haar mannelijke partner geen voorbehoedsmiddelen gebruikt, zij niet zwanger is of dat probeert te worden, zij of haar partner niet onvruchtbaar is en zij of haar partner niet gesteriliseerd is.
Het percentage vrouwen dat risico loopt op een onbedoelde zwangerschap is voor de jaren vanaf 2014 tot en met 2016 te hoog. De cijfers voor verslagjaren 2017 en 2018 zijn om die reden niet gepubliceerd. De cijfers vanaf 2019 zijn niet vergelijkbaar met de cijfers van voorgaande jaren.
- Hiv-test
- Percentage personen van 16 jaar of ouder dat in de afgelopen 12 maanden is getest op hiv, het virus dat aids veroorzaakt.
- Soa-test (excl. hiv-test)
- Percentage personen van 16 jaar of ouder dat in de afgelopen 12 maanden is getest op een seksueel overdraagbare aandoening (soa), anders dan hiv. Tot en met 2024 was de vraag ‘Bent u in de afgelopen 12 maanden getest op andere soa’s dan hiv?’ met als antwoordopties: ‘ja’, ‘nee’ en ‘geen antwoord’. Met ingang van 2025 zijn de antwoordopties gewijzigd in: ‘ja, bij de huisarts’, ‘ja, bij de GGD’, ‘ja, ergens anders’, ‘nee’ en ‘geen antwoord’. Vanaf 2025 wordt het percentage getoond van personen die ‘ja, bij de huisarts’, ‘ja, bij de GGD’ en/of ‘ja, ergens anders’ hebben geantwoord. Mogelijk zijn hierdoor de percentages vanaf 2025 niet goed vergelijkbaar met de percentages van de jaren daarvoor.
- Anticonceptiegebruik (incl. pil), 16-49
- Percentage van de seksueel actieve vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat een anticonceptiemiddel gebruikt, bijvoorbeeld anticonceptiepil, condoom, spiraal of sterilisatie. Met seksueel actieve vrouwen worden hier vrouwen bedoeld die in de afgelopen 12 maanden seks hadden met een man. Met ingang van 2021 is de vraagstelling over anticonceptiemethoden, anders dan de anticonceptiepil, gewijzigd. Waar voorheen werd gevraagd “Gebruikt u op dit moment een andere anticonceptiemethode, bijvoorbeeld condooms, een spiraal of sterilisatie?”, met als antwoordopties ‘ja’, ‘nee’ en ‘geen antwoord’, wordt vanaf 2021 gevraagd “Gebruikt u op dit moment (nog) andere anticonceptie?”, met als antwoordopties ‘nee’, ‘ja condooms’, ‘ja, een koperspiraal’, ‘ja, een hormoonspiraal’, ‘ja, u bent gesteriliseerd’, ‘ja uw partner is gesteriliseerd’, ‘ja een andere methode’ en ‘geen antwoord’. Het expliciet als antwoordoptie benoemen van de verschillende methoden, kan tot een hoger aantal ja-antwoorden hebben geleid. Het vergelijken van cijfers over anticonceptiegebruik van 2020 en eerder, met cijfers van 2021 en 2022, is hierdoor niet goed mogelijk. Met ingang van 2023 wordt in de vraagstelling naar seksuele activiteit duidelijker aangegeven dat het over seks met een man gaat. Hierdoor is het duidelijker dat vrouwen die seks hebben met vrouwen deze vraag met ‘nee’ moeten beantwoorden. In de duiding van de vergelijking van de cijfers over anticonceptie gebruik van 2023 met eerdere cijfers moet hier rekening mee gehouden worden.
- Gebruik anticonceptiepil, 16-49 jaar
- Voor de verslagjaren 2014-2016 en vanaf 2020: percentage vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat de anticonceptiepil gebruikt. Voor de verslagjaren 2017-2019: percentage van de seksueel actieve vrouwen van 16 tot en met 49 jaar dat de anticonceptiepil gebruikt. Vrouwen zijn seksueel actief als ze in de afgelopen 12 maanden seks hebben gehad. De percentages vanaf 2020 zijn vergelijkbaar met de percentages van 2014-2016, maar niet met de percentages van 2017-2019.