ICT-gebruik bij bedrijven; bedrijfsgrootte, 2022
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat cijfers over het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) door bedrijven met 10 of meer werkzame personen. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar bedrijfsgrootte. De verslagperiode betreft het jaar 2022. Een aantal onderwerpen hebben echter betrekking op het jaar 2021. In die gevallen wordt dit vermeld in de toelichting bij het betreffende onderwerp.
Gegevens beschikbaar over 2022.
Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn nader voorlopig.
Wijzigingen per 12 december 2025:
De cijfers voor ‘Telewerk komt voor’ zijn verbeterd. De omzetgerelateerde cijfers in de module ‘E-commerce’ zijn licht aangepast vanwege de toevoeging van een externe bron. Verder waren er variabelen in de module ‘Personeel en ICT’ per abuis opgenomen die niet in de tabel horen. Bij deze versie van de tabel is dit hersteld.
Wijzigingen per 19 december 2024:
De cijfers voor 2022 zijn nu ook volgtijdelijk vergelijkbaar gemaakt met de nieuwe cijfers voor 2023 en 2024.
Wijzigingen per 7 december 2022:
Geen, dit is een nieuwe tabel.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Cijfers over 2023 komen in december 2023 beschikbaar. Deze cijfers zullen worden gepubliceerd in een nieuwe tabel.
Toelichting onderwerpen
- Toegang en gebruik internet
- Bedrijven met website
- Bedrijven die een eigen website hebben.
- Website bevat
- Bedrijven met website die de volgende items bevatten:
- Verwijzing naar sociale media
- Bedrijven met een website met verwijzingen of links naar pagina's van het bedrijf op sociale media
- Artificial Intelligence
- Artificial Intelligence (AI) verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en - met een zekere mate van zelfstandigheid - acties te ondernemen om bepaalde doelen te bereiken. Deze AI-systemen kunnen volledig op software gebaseerd zijn (bijvoorbeeld spraak- en gezichtsherkenningssystemen) maar ook embedded in apparaten (bijvoorbeeld zelfstandige robots zoals zelfrijdende auto's, autonome drones, autonome magazijnsysteem, etc).
- AI gebruikt
- Het bedrijf gebruikt tenminste één van de gevraagde AI-technologieën
- AI-technologie gebruikt voor
- Bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor een van de volgenden doeleinden.
- Voor marketing of verkoop
- Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor marketing of verkoop.
- Productieprocessen
- Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor productieprocessen.
- Administratieve processen
- Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor organisatie van administratieve processen in het bedrijf.
- Bestuur van bedrijven
- Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor bestuur van bedrijven.
- Logistiek
- Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor logistiek.
- ICT-beveiliging
- Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor ICT-beveiliging.
- HRM
- Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor human resources management of -werving.
- AI-software ontwikkeld door
- Manieren hoe bedrijf de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen heeft verkregen.
- Commercieel gebruikt
- Het bedrijf heeft de gebruikte artificiële intelligentie software of systemen als commerciële software of gebruiksklare systemen aangeschaft, inclusief voorbereiden waar het al in een gekocht artikel of systeem was verwerkt.
- AI overwogen
- Bedrijf heeft AI overwogen maar niet toegepast.
- Redenen om AI niet te gebruiken
- Redenen om geen gebruik van AI te maken.
- Kosten zijn te hoog
- Kosten zijn te hoog
- Gebrek aan relevante ervaring in bedrijf
- Gebrek aan relevante ervaring in bedrijf
- Incompatibiliteit bestaande ICT-systeem
- Incompatibiliteit met bestaande apparatuur, software of systemen
- Moeilijkheden beschikbaarheid gegevens
- Moeilijkheden met beschikbaarheid of kwaliteit van de benodigde gegevens
- Bezorgdheid schending gegevensbescherm
- Bezorgdheid over schending van gegevensbescherming en privacy
- Onduidelijkheid over juridische gevolgen
- Onduidelijkheid over de juridische gevolgen zoals aansprakelijkheid bij schade veroorzaakt bij gebruik van artificiële intelligentie
- Ethische overwegingen
- Ethische overwegingen
- Niet nuttig voor onderneming
- Artificiële intelligentie technologieën zijn niet nuttig voor de onderneming
- Aantal AI-technologieën
- Verdeling van het aantal AI-technologieën dat een bepaald type bedrijven gebruikt heeft.
- Gebruikt één of meer AI-technologieën
- Het bedrijf gebruikt één of meer AI-technologieën uit de gevraagde lijst.
- Gebruikt twee of meer AI-technologieën
- Het bedrijf gebruikt twee of meer AI-technologieën uit de gevraagde lijst.
- Gebruikt drie of meer AI-technologieën
- Het bedrijf gebruikt drie of meer AI-technologieën uit de gevraagde lijst.
- Gebruikt vier of meer AI-technologieën
- Het bedrijf gebruikt vier of meer AI-technologieën uit de gevraagde lijst.
- ICT-veiligheid
- Informatie over maatregelen, controles en procedures die een bedrijf toepast met betrekking tot ICT-systemen, met als doel de integriteit, authenticiteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid van gegevens (data) en systemen te borgen.
- Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen
- Maatregelen die bedrijven genomen hebben om hun cyberweerbaarheid te verhogen.
- Anti-virussoftware
- Het gebruik van antivirussoftware betreft zowel gratis als betaalde software.
- Beleid voor sterke wachtwoorden
- Wachtwoorden die ten minste acht gemengde karakters hebben, die veranderd moeten worden na een bepaalde periode en/of naar aanleiding van bijvoorbeeld een ICT-veiligheidsincident, en die versleuteld worden verstuurd en opgeslagen
- Biometrische methoden
- Identificatie en authenticatie van gebruikers worden via biometrische methoden vastgesteld. Authenticatie via bijvoorbeeld een vingerafdruk, de stem of het gezicht.
- Authenticatie via soft- of hardwaretoken
- Het gaat om identificatie en authenticatie van gebruikers via software of hardware-tokens om toegang te krijgen tot de ICT-systemen (oftewel twee-factor authenticatie), bijvoorbeeld via smartcards, USB-beveiligingssleutels of mobiele telefoons (eenmalige inlogcodes via SMS of app).
- Encryptie van data
- Het gaat om versleutelingstechnieken (encryptie) van data, documenten of e-mails. In 2017 werd encryptie nog opgedeeld in encryptie van opslagen en verstuurde data; vanaf 2018 is het samengevoegd.
- Gegevens op andere fysieke locatie
- Het gaat om het op een andere fysieke locatie bewaren van (reserve)gegevens (offsite data-backup). Opslag in de cloud telt ook mee.
- Network access control
- Alleen apparaten die voldoen aan bepaalde eisen krijgen toegang tot het bedrijfsnetwerk, bijvoorbeeld alleen apparaten die de laatste update van een besturingssysteem hebben geïnstalleerd.
- VPN internetgebruik buiten het bedrijf
- Het gaat om het gebruik van een Virtual Private Network (VPN) bij internetgebruik buiten het eigen bedrijf. Een VPN zorgt ervoor dat alle internetverkeer tussen de gebruiker en de VPN-server wordt versleuteld. Daardoor kan het verkeer niet worden afgeluisterd, en kan de inhoud van bezochte websites niet worden gemanipuleerd door kwaadwillenden (bijvoorbeeld man-in-the-middle-aanvallen).
- Logbestanden voor analyse incidenten
- Logbestanden opslaan om incidenten achteraf te analyseren
- Methodes voor beoordelen ICT-veiligheid
- Het gaat om methodes om de ICT-veiligheid in het bedrijf te kunnen beoordelen, zoals de veiligheidsmaatregelen laten controleren door derden, of tests uitvoeren. Voorbeelden zijn: penetration testing (pen test), red teaming, ethisch hacken, back-up systemen testen of gesimuleerde ICT-veiligheidsincidenten zoals phishing-emails versturen. Dergelijke tests worden uitgevoerd om op een veilige manier kwetsbaarheden in ICT-systemen op te sporen.
- Risicoanalyses
- Periodiek beoordelen wat de kans is dat het bedrijf wordt getroffen door een incident, en wat daarvan de mogelijke gevolgen zouden zijn
- ICT-veiligheid volg- en detectiesysteem
- Geavanceerd ICT-veiligheid volg- en detectiesysteem dat verdachte activiteiten op het ICT-systeem van het bedrijf kan detecteren. Dus niet standaard anti-virussoftware, maar systemen zoals Next Generation Intrusion Prevention System (NGIPS), Next Generation Firewall (NGFW) of Intrusion Detection System (IDS).
- Informatiebronnen cyberdreiging
- Welke informatiebronnen worden gebruikt om op de hoogte te blijven van cyberdreigingen?
- Digital Trust Center
- Het Digital Trust Center (DTC) is een overheidsorganisatie met als missie het weerbaar maken van bedrijven in Nederland tegen cyberdreigingen door middel van informatieverschaffing en het stimuleren van samenwerkingsverbanden op regionaal- en brancheniveau tussen bedrijven op het gebied van ICT-veiligheid.
- DTC-website als bron gebruikt
- Bedrijven die bekend zijn met het DTC en de DTC-website als bron van informatie gebruiken om het bedrijf meer cyberweerbaar te maken
- Gebruik van Robotica
- Een industriële robot is een automatisch bestuurde, her-programmeerbare, multifunctionele manipulator die in drie of meer assen kan worden geprogrammeerd en die mobiel of op een vaste plaats wordt gebruikt voor industriële geautomatiseerde applicaties. De meeste industriële robots zijn gebaseerd op een robot‐arm en een serie verbindingen en gewrichten, met een effector die de taak uitvoert. Een service robot is een machine die een mate van autonomie heeft en in een complexe en dynamische omgeving kan werken waarin interactie met personen, objecten of andere apparaten vereist kan zijn. Service robots voor gebruik in industriële geautomatiseerde applicaties tellen niet mee. Software robots (computerprogramma's) en 3D printers vallen buiten de scope van de volgende vragen.
- Robot(s) Gebruikt
- Er zijn één of meerdere industriële of service robots gebruikt.
- Robotica gebruik
- Bedrijven die een bepaald type robots gebruiken
- Industriële robot
- Een industriële robot is een automatisch bestuurde, her-programmeerbare, multifunctionele manipulator die in drie of meer assen kan worden geprogrammeerd, die mobiel of op een vaste plaats wordt gebruikt voor industriële geautomatiseerde applicaties.
- Service robot
- Een service robot is een machine die een mate van autonomie heeft en in een complexe en dynamische omgeving kan werken waarin interactie met personen, objecten of andere apparaten vereist kan zijn.
- Totaal aantal robots
- Totaal aantal robots industriële of service‐robots dat in gebruik is bij het bedrijf.
- Robotica redenen gebruik
- Bedrijven die een bepaald reden hebben om robots te gebruiken:
- Hoge arbeidskosten
- Hoge arbeidskosten
- Moeilijk om personeel aan te trekken
- Moeilijk om personeel aan te trekken
- Verhogen veiligheid op het werk
- Het verhogen van de veiligheid op het werk
- Verhogen kwaliteit van leveringen
- Verzekerd zijn van hoge precisie of constante kwaliteit van processen en/of geleverde goederen en diensten
- Verbreden aanbod goederen en diensten
- Het verbreden van het aanbod aan goederen en diensten geleverd door het bedrijf
- Belasting overheid
- Belastingen of andere zaken aangaande de overheid
- E-commerce voor verkoop
- E-commerce is het ontvangen of plaatsen van orders voor goederen of diensten over elektronische netwerken, ongeacht de wijze van betalen en afleveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het bestellen van producten op een website. Bestellingen per telefoon, fax of (handmatig getypte) e-mail tellen niet mee als e-commerce.
Verkoop via externe netwerken of elektronische verkoop is hier gedefinieerd als elektronische orderontvangst (exclusief handgeschreven e-mail). Verkoop kan plaatsvinden via de website van een bedrijf (openbaar, algemeen toegankelijk), of via EDI (Electronic Data Interchange). Met EDI wordt hier bedoeld: het zenden of ontvangen van informatie in een afgesproken format dat automatische verwerking mogelijk maakt, bijvoorbeeld EDIFACT, XML, UBL, XBRL.- Omzet via online platforms
- In deze sectie wordt een onderscheid gemaakt tussen de omzet behaald via de eigen website of app van een bedrijf en de website of app van een ander bedrijf, ook wel aangeduid als online platform. Online platformen brengen aanbieders van goederen en diensten in contact met (potentiële) klanten en ondersteunen eventueel transacties. Voorbeelden van online platforms zijn booking.com, bol.com, thuisbezorgd.nl, kieskeurig.nl, werkspot.nl, etc. Een website of app in eigen beheer wordt dus niet gezien als een online platform.
- Aantal platforms gebruikt
- Aantal platformen gebruikt om orders te ontvangen of om diensten te verkopen
- Via één
- Via twee
- Via drie of meer