Innovatie bij bedrijven; samenwerking en belemmeringen bij innovatie
| Bedrijfsgrootte | Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) | Perioden | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Andere bedrijven binnen eigen concern In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Consultants, commerciële laboratoria ... In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Leveranciers In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Afnemers uit de private sector In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Concurrenten of andere bedrijven acti... In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Andere bedrijven uit de private sector In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Universiteiten of andere hoger onderw... In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Overheids- of openbare onderzoeksinst... In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Afnemers uit de publieke sector In Nederland (aantal) | Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Non-profit organisaties In Nederland (aantal) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 of meer werkzame personen | A-N Business economy en landbouw | 2020 - 2022** | 2.880 | 3.460 | 4.605 | 1.530 | 1.725 | 2.100 | 2.650 | 1.540 | 1.105 | 1.065 |
| 10 of meer werkzame personen | A Landbouw, bosbouw en visserij | 2020 - 2022** | 165 | 195 | 270 | 70 | 130 | 90 | 145 | 95 | 60 | 55 |
| 10 of meer werkzame personen | B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | 2020 - 2022** | 695 | 995 | 1.255 | 425 | 415 | 495 | 725 | 385 | 265 | 215 |
| 10 of meer werkzame personen | B Delfstoffenwinning | 2020 - 2022** | 10 | 10 | 10 | 5 | 5 | 10 | 10 | 5 | 5 | 0 |
| 10 of meer werkzame personen | C Industrie | 2020 - 2022** | 635 | 935 | 1.180 | 395 | 370 | 445 | 675 | 335 | 230 | 185 |
| 10 of meer werkzame personen | 10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie | 2020 - 2022** | 90 | 100 | 105 | 50 | 60 | 45 | 85 | 45 | 20 | 25 |
| 10 of meer werkzame personen | 10 Voedingsmiddelenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 11 Drankenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 12 Tabaksindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie | 2020 - 2022** | 15 | 25 | 40 | 15 | 0 | 15 | 15 | 0 | 5 | 0 |
| 10 of meer werkzame personen | 13 Textielindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 14 Kledingindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 15 Leer- en schoenenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 16 Houtindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 17-18 Papier- en grafische industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 17 Papierindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 18 Grafische industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 19-22 Raffinaderijen en chemie | 2020 - 2022** | 115 | 195 | 195 | 95 | 50 | 85 | 125 | 70 | 35 | 15 |
| 10 of meer werkzame personen | 19 Aardolie-industrie | 2020 - 2022** | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 0 | 0 | 0 |
| 10 of meer werkzame personen | 20-21 Chemie en farmaceutische industrie | 2020 - 2022** | 40 | 110 | 80 | 50 | 25 | 45 | 75 | 40 | 15 | 10 |
| 10 of meer werkzame personen | 20 Chemische industrie | 2020 - 2022** | 35 | 90 | 70 | 40 | 20 | 40 | 65 | 35 | 15 | 5 |
| 10 of meer werkzame personen | 21 Farmaceutische industrie | 2020 - 2022** | 5 | 20 | 10 | 10 | 5 | 5 | 15 | 5 | 5 | 0 |
| 10 of meer werkzame personen | 22 Rubber- en kunststofproductindustrie | 2020 - 2022** | 70 | 85 | 110 | 45 | 20 | 35 | 40 | 25 | 20 | 5 |
| 10 of meer werkzame personen | 23 Bouwmaterialenindustrie | 2020 - 2022** | 20 | 30 | 35 | 15 | 15 | 20 | 25 | 15 | 10 | 10 |
| 10 of meer werkzame personen | 24-30, 33 Metalektro | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie | 2020 - 2022** | 95 | 125 | 205 | 65 | 40 | 75 | 90 | 55 | 35 | 30 |
| 10 of meer werkzame personen | 24 Basismetaalindustrie | 2020 - 2022** | 5 | 15 | 20 | 5 | 5 | 5 | 10 | 5 | 5 | 5 |
| 10 of meer werkzame personen | 25 Metaalproductenindustrie | 2020 - 2022** | 90 | 110 | 185 | 55 | 35 | 70 | 80 | 50 | 30 | 25 |
| 10 of meer werkzame personen | 26-28 Elektrotechn. en machine-industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 26-27 Elektrische en elektron. Industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 26 Elektrotechnische industrie | 2020 - 2022** | 30 | 40 | 45 | 15 | 15 | 20 | 35 | 25 | 15 | 5 |
| 10 of meer werkzame personen | 27 Elektrische apparatenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 28 Machine-industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 29-30 Transportmiddelenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 29 Auto- en aanhangwagenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 30 Overige transportmiddelenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 31 Meubelindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 32 Overige industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 33 Reparatie en installatie van machines | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | D Energievoorziening | 2020 - 2022** | 20 | 15 | 25 | 10 | 10 | 15 | 15 | 15 | 10 | 10 |
| 10 of meer werkzame personen | 35 Energiebedrijven | 2020 - 2022** | 20 | 15 | 25 | 10 | 10 | 15 | 15 | 15 | 10 | 10 |
| 10 of meer werkzame personen | E Waterbedrijven en afvalbeheer | 2020 - 2022** | 35 | 35 | 40 | 15 | 35 | 25 | 25 | 25 | 20 | 20 |
| 10 of meer werkzame personen | F Bouwnijverheid | 2020 - 2022** | 230 | 170 | 300 | 55 | 125 | 75 | 85 | 120 | 70 | 60 |
| 10 of meer werkzame personen | G-I Handel, vervoer en horeca | 2020 - 2022** | 645 | 845 | 1.310 | 340 | 390 | 565 | 720 | 385 | 250 | 300 |
| 10 of meer werkzame personen | G Handel | 2020 - 2022** | 515 | 715 | 1.060 | 255 | 275 | 465 | 620 | 300 | 190 | 240 |
| 10 of meer werkzame personen | H Vervoer en opslag | 2020 - 2022** | 55 | 80 | 135 | 40 | 45 | 55 | 55 | 35 | 15 | 10 |
| 10 of meer werkzame personen | I Horeca | 2020 - 2022** | 75 | 50 | 120 | 45 | 70 | 45 | 45 | 45 | 45 | 45 |
| 10 of meer werkzame personen | J Informatie en communicatie | 2020 - 2022** | 485 | 365 | 460 | 210 | 230 | 270 | 290 | 125 | 155 | 115 |
| 10 of meer werkzame personen | 58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. | 2020 - 2022** | 20 | 15 | 20 | 10 | 15 | 10 | 10 | 5 | 5 | 10 |
| 10 of meer werkzame personen | 58 Uitgeverijen | 2020 - 2022** | 5 | 10 | 10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| 10 of meer werkzame personen | 59 Film- en tv-productie; geluidsopname | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 60 Radio- en televisieomroepen | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 61 Telecommunicatie | 2020 - 2022** | 10 | 10 | 15 | 5 | 0 | 5 | 0 | 0 | 5 | 0 |
| 10 of meer werkzame personen | 62-63 IT- en informatiedienstverlening | 2020 - 2022** | 455 | 335 | 430 | 195 | 215 | 255 | 280 | 120 | 145 | 105 |
| 10 of meer werkzame personen | 62 IT-dienstverlening | 2020 - 2022** | 435 | 310 | 405 | 180 | 200 | 240 | 260 | 115 | 135 | 100 |
| 10 of meer werkzame personen | 63 Diensten op het gebied van informatie | 2020 - 2022** | 20 | 30 | 25 | 15 | 10 | 10 | 25 | 5 | 10 | 10 |
| 10 of meer werkzame personen | K Financiële dienstverlening | 2020 - 2022** | 95 | 95 | 125 | 40 | 35 | 55 | 45 | 35 | 20 | 30 |
| 10 of meer werkzame personen | L Verhuur en handel van onroerend goed | 2020 - 2022** | 25 | 35 | 40 | 25 | 15 | 25 | 40 | 15 | 20 | 5 |
| 10 of meer werkzame personen | 68 Verhuur en handel van onroerend goed | 2020 - 2022** | 25 | 35 | 40 | 25 | 15 | 25 | 40 | 15 | 20 | 5 |
| 10 of meer werkzame personen | M-N Zakelijke dienstverlening | 2020 - 2022** | 540 | 760 | 840 | 365 | 385 | 525 | 600 | 380 | 265 | 285 |
| 10 of meer werkzame personen | M Specialistische zakelijke diensten | 2020 - 2022** | 380 | 520 | 575 | 205 | 260 | 360 | 470 | 255 | 125 | 135 |
| 10 of meer werkzame personen | 69-71 Management- en technisch advies | 2020 - 2022** | 255 | 330 | 350 | 100 | 180 | 220 | 275 | 160 | 70 | 75 |
| 10 of meer werkzame personen | 69 Juridische diensten en administratie | 2020 - 2022** | 5 | 20 | 25 | 0 | 0 | 0 | 20 | 0 | 0 | 0 |
| 10 of meer werkzame personen | 70 Holdings en managementadviesbureaus | 2020 - 2022** | 50 | 85 | 110 | 0 | 30 | 50 | 20 | 15 | 0 | 0 |
| 10 of meer werkzame personen | 71 Architecten-, ingenieursbureaus e.d. | 2020 - 2022** | 200 | 225 | 215 | 100 | 150 | 170 | 235 | 140 | 65 | 70 |
| 10 of meer werkzame personen | 72 Research | 2020 - 2022** | 90 | 135 | 140 | 65 | 40 | 90 | 170 | 75 | 40 | 45 |
| 10 of meer werkzame personen | 73-75 Reclame, design, overige diensten | 2020 - 2022** | 35 | 55 | 90 | 40 | 40 | 55 | 25 | 25 | 15 | 15 |
| 10 of meer werkzame personen | 73 Reclamewezen en marktonderzoek | 2020 - 2022** | 25 | 20 | 45 | 30 | 30 | 30 | 15 | 15 | 15 | 15 |
| 10 of meer werkzame personen | 74 Design, fotografie, vertaalbureaus | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | 75 Veterinaire dienstverlening | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 of meer werkzame personen | N Verhuur en overige zakelijke diensten | 2020 - 2022** | 160 | 240 | 265 | 160 | 125 | 160 | 130 | 120 | 140 | 145 |
| 10 tot 50 werkzame personen | A-N Business economy en landbouw | 2020 - 2022** | 1.800 | 2.130 | 3.075 | 915 | 1.115 | 1.360 | 1.655 | 845 | 640 | 615 |
| 10 tot 50 werkzame personen | A Landbouw, bosbouw en visserij | 2020 - 2022** | 130 | 150 | 215 | 50 | 105 | 60 | 100 | 70 | 45 | 45 |
| 10 tot 50 werkzame personen | B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | 2020 - 2022** | 315 | 455 | 635 | 170 | 215 | 205 | 285 | 125 | 120 | 85 |
| 10 tot 50 werkzame personen | B Delfstoffenwinning | 2020 - 2022** | 5 | 5 | 5 | 0 | 0 | 5 | 5 | 0 | 0 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | C Industrie | 2020 - 2022** | 290 | 435 | 605 | 160 | 200 | 185 | 265 | 110 | 105 | 75 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie | 2020 - 2022** | 30 | 5 | 10 | 0 | 25 | 5 | 5 | 0 | 0 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 10 Voedingsmiddelenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 11 Drankenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 12 Tabaksindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie | 2020 - 2022** | 10 | 15 | 25 | 5 | 0 | 10 | 5 | 0 | 5 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 13 Textielindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 14 Kledingindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 15 Leer- en schoenenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 16 Houtindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 17-18 Papier- en grafische industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 17 Papierindustrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 18 Grafische industrie | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 19-22 Raffinaderijen en chemie | 2020 - 2022** | 50 | 100 | 85 | 45 | 20 | 30 | 40 | 25 | 20 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 19 Aardolie-industrie | 2020 - 2022** | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 20-21 Chemie en farmaceutische industrie | 2020 - 2022** | 10 | 45 | 20 | 15 | 10 | 15 | 15 | 10 | 10 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 20 Chemische industrie | 2020 - 2022** | 10 | 35 | 15 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 21 Farmaceutische industrie | 2020 - 2022** | 0 | 10 | 5 | 5 | 0 | 0 | 5 | 0 | 0 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 22 Rubber- en kunststofproductindustrie | 2020 - 2022** | 40 | 50 | 60 | 30 | 15 | 15 | 20 | 15 | 15 | 0 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 23 Bouwmaterialenindustrie | 2020 - 2022** | 10 | 10 | 20 | 5 | 10 | 5 | 10 | 10 | 5 | 5 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 24-30, 33 Metalektro | 2020 - 2022** | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 10 tot 50 werkzame personen | 24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie | 2020 - 2022** | 40 | 55 | 110 | 35 | 20 | 45 | 45 | 25 | 20 | 15 |
| 10 tot 50 werkzame personen | 24 Basismetaalindustrie | 2020 - 2022** | 5 | 5 | 10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 0 |
| Bron: CBS. | ||||||||||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over innovatie bij Nederlandse bedrijven. Er zijn cijfers beschikbaar over het aantal innovatoren die met een of meerdere partners hebben samengewerkt bij het uitvoeren van innovatie activiteiten. Daarnaast zijn er cijfers beschikbaar over belemmeringen die invloed hebben gehad op het uitvoeren van deze activiteiten.
De gegevens zijn het resultaat van een tweejaarlijkse innovatie enquête die wordt gehouden onder een steekproef van bedrijven met 10 of meer werkzame personen. Een enquête omvat drie jaren, bijvoorbeeld 2016 tot en met 2018 (dit is de verslagperiode). Het laatste jaar in een enquête is daarbij gelijk aan het eerste jaar in de volgende enquête. Dat betekent dat de periodes elkaar gedeeltelijk overlappen.
De cijfers worden uitgesplitst naar bedrijfsgrootte en bedrijfstak volgens de Standaard Bedrijfsindeling 2008 (SBI 2008).
Gegevens beschikbaar vanaf: 2016-2018.
Status van de cijfers:
De gegevens over de perioden tot en met 2018-2020 zijn definitief en de gegevens over de periode 2020-2022 zijn nader voorlopig.
Wijzigingen per 31 oktober 2025:
Met ingang van verslagperiode 2020-2022 hebben de vragen over belemmering van innovatie in de innovatie-enquête een andere structuur gekregen. Voor de perioden tot aan 2020-2022 zijn enkel gegevens beschikbaar volgens de oude structuur, vanaf 2020-2022 zijn enkel gegevens beschikbaar volgens de nieuwe structuur. Deze tabel is daar nu op aangepast en de nader voorlopige cijfers over belemmering van innovaties over de periode 2020-2022 zijn toegevoegd.
Wijzigingen per 15 november 2024:
De nader voorlopige cijfers over 2020-2022 zijn toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Medio 2026 worden de cijfers over 2022-2024 gepubliceerd.
Toelichting onderwerpen
- Samenwerking bij innovatie
- Type samenwerkingspartner
- Specifieke partner waarmee de innovator in de beschouwde periode samenwerkte bij de uitvoering van innovatie activiteiten.
- Andere bedrijven binnen eigen concern
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met andere bedrijven binnen het eigen concern in Nederland.
- Consultants, commerciële laboratoria ...
- Consultants, commerciële laboratoria of particuliere onderzoeksinstituten
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met consultants, commerciële laboratoria of particuliere onderzoeksinstituten in Nederland.
- Leveranciers
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met leveranciers in Nederland.
- Afnemers uit de private sector
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met afnemers uit de private sector in Nederland.
- Concurrenten of andere bedrijven acti...
- Concurrenten of andere bedrijven actief in dezelfde bedrijfstak
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met concurrenten of andere bedrijven actief in dezelfde bedrijfstak in Nederland.
- Andere bedrijven uit de private sector
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met andere bedrijven uit de private sector in Nederland.
- Universiteiten of andere hoger onderw...
- Universiteiten of andere hoger onderwijsinstellingen
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met universiteiten of andere hoger onderwijsinstellingen in Nederland.
- Overheids- of openbare onderzoeksinst...
- Overheids- of openbare onderzoeksinstellingen
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met overheids- of openbare onderzoeksinstellingen in Nederland.
- Afnemers uit de publieke sector
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met afnemers uit de publieke sector in Nederland.
- Non-profit organisaties
- In Nederland
- Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met non-profit organisaties in Nederland.