Psycho-sociale arbeidsbelasting werknemers; beroep

Psycho-sociale arbeidsbelasting werknemers; beroep

Beroep Marges Perioden Psychische vermoeidheid door het werk Psychische vermoeidheid door het werk (%)
Totaal Waarde 2015 13,4
Totaal Waarde 2025 20,7
Beroepsniveau 1 (ISCO 2008) Waarde 2015 11,8
Beroepsniveau 1 (ISCO 2008) Waarde 2025 17,7
Beroepsniveau 2 (ISCO 2008) Waarde 2015 12,8
Beroepsniveau 2 (ISCO 2008) Waarde 2025 18,7
Beroepsniveau 3 (ISCO 2008) Waarde 2015 13,4
Beroepsniveau 3 (ISCO 2008) Waarde 2025 20,5
Beroepsniveau 4 (ISCO 2008) Waarde 2015 14,7
Beroepsniveau 4 (ISCO 2008) Waarde 2025 23,4
01 Pedagogische beroepen Waarde 2015 18,6
01 Pedagogische beroepen Waarde 2025 26,1
02 Creatieve en taalkundige beroepen Waarde 2015 18,0
02 Creatieve en taalkundige beroepen Waarde 2025 25,3
03 Commerciële beroepen Waarde 2015 11,7
03 Commerciële beroepen Waarde 2025 21,1
04 Bedrijfseconomische en administrat... Waarde 2015 13,5
04 Bedrijfseconomische en administrat... Waarde 2025 19,5
05 Managers Waarde 2015 11,3
05 Managers Waarde 2025 18,8
06 Openbaar bestuur, veiligheid en ju. Waarde 2015 12,4
06 Openbaar bestuur, veiligheid en ju. Waarde 2025 19,1
07 Technische beroepen Waarde 2015 14,5
07 Technische beroepen Waarde 2025 19,6
08 ICT beroepen Waarde 2015 15,3
08 ICT beroepen Waarde 2025 24,1
09 Agrarische beroepen Waarde 2015 10,6
09 Agrarische beroepen Waarde 2025 12,3
10 Zorg en welzijn beroepen Waarde 2015 14,0
10 Zorg en welzijn beroepen Waarde 2025 23,9
11 Dienstverlenende beroepen Waarde 2015 11,7
11 Dienstverlenende beroepen Waarde 2025 18,5
12 Transport en logistiek beroepen Waarde 2015 10,5
12 Transport en logistiek beroepen Waarde 2025 15,7
13 Beroepsklasse overig Waarde 2015 15,6
13 Beroepsklasse overig Waarde 2025 25,8
Bron: CBS/TNO ©,
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de psychosociale arbeidsbelasting (PSA) van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar beroepsniveau en beroepsrichting. In de tabel worden cijfers gepresenteerd over werkdruk, zelfstandigheid in het werk, emotioneel belastend werk, psychische vermoeidheid door het werk, slachtofferschap op het werk en ervaren discriminatie op het werk.

Vanaf het verslagjaar 2022 verschilt de wijze waarop gegevens voor de NEA zijn verzameld en verwerkt op enkele punten van eerdere verslagjaren. Daardoor zijn de cijfers vanaf 2022 mogelijk niet in alle gevallen vergelijkbaar met de cijfers tot en met 2021. Meer informatie is beschikbaar in de onderzoeksbeschrijving van de NEA 2022 (zie paragraaf 4).

Alle cijfers zijn gebaseerd op ten minste 100 waarnemingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 15 april 2026:
De jaarcijfers over 2025 zijn toegevoegd.

Wijzigingen per 10 december 2025:
De cijfers naar beroep zijn voor 2024 gecorrigeerd. Deze cijfers waren in de vorige versie van deze tabel gebaseerd op een onvolledig bestand waarin nog niet alle beroepen getypeerd waren.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Psychische vermoeidheid door het werk
Psychische vermoeidheid door het werk (burn-outklachten) wordt gemeten aan de hand van vijf uitspraken:
- Ik voel me emotioneel uitgeput door mijn werk.
- Aan het einde van een werkdag voel ik me leeg.
- Ik voel me moe als ik 's morgens opsta en geconfronteerd word met mijn werk.
- Het vergt heel veel van mij om de hele dag met mensen te werken.
- Ik voel me compleet uitgeput door mijn werk.
De antwoordmogelijkheden hierbij zijn: nooit, enkele keren per jaar, maandelijks, enkele keren per maand, wekelijks, enkele keren per week of elke dag. Als iemand gemiddeld op de vijf uitspraken enkele keren per maand of vaker antwoordt, dan worden deze gevoelens van vermoeidheid en uitputting aangemerkt als psychische vermoeidheid door het werk.
Psychische vermoeidheid door het werk
Psychische vermoeidheid door het werk (burn-outklachten) wordt gemeten aan de hand van vijf uitspraken:
- Ik voel me emotioneel uitgeput door mijn werk.
- Aan het einde van een werkdag voel ik me leeg.
- Ik voel me moe als ik 's morgens opsta en geconfronteerd word met mijn werk.
- Het vergt heel veel van mij om de hele dag met mensen te werken.
- Ik voel me compleet uitgeput door mijn werk.
De antwoordmogelijkheden hierbij zijn: nooit, enkele keren per jaar, maandelijks, enkele keren per maand, wekelijks, enkele keren per week of elke dag. Als iemand gemiddeld op de vijf uitspraken enkele keren per maand of vaker antwoordt, dan worden deze gevoelens van vermoeidheid en uitputting aangemerkt als psychische vermoeidheid door het werk.