Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Transacties Overheidsfuncties Sectoren Perioden Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro)
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 4.580
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 4.591
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 173
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 173
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 1.744
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 1.744
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 15
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 15
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 930
D1 Beloning van werknemers 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 930
D1 Beloning van werknemers 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 120
D1 Beloning van werknemers 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
D1 Beloning van werknemers 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 120
D1 Beloning van werknemers 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D41 Rente conform nationale rekeningen 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 6.3 Watervoorziening Overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024*
D41 Rente conform nationale rekeningen 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 6.3 Watervoorziening Overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024*
D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024*
D62 Sociale uitkeringen 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024*
D62 Sociale uitkeringen 6.3 Watervoorziening Overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024*
D62 Sociale uitkeringen 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 6.3 Watervoorziening Overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024*
D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024*
D3 Subsidies 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 12
D3 Subsidies 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
D3 Subsidies 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
D3 Subsidies 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
D3 Subsidies 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 12
D3 Subsidies 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D3 Subsidies 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 0
D3 Subsidies 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
D3 Subsidies 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
D3 Subsidies 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
D3 Subsidies 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 0
D3 Subsidies 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 35
Overige lopende uitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.

De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.

Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.

Wijzigingen per 3 februari 2026:
- D62 Sociale uitkeringen: De COFOG-verdeling van de studiebeurzen, die betrekking hebben op COFOG-functies 9.2 (Voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs) en 9.4 (Hoger onderwijs), was onjuist voor jaren 2021-2024 en is verbeterd.
- P52+P53 Verandering in voorraden inclusief saldo aan- en verkopen van kostbaarheden: Er is een fout hersteld in de verdeling tussen COFOG-functies 2.1 (Defensie) en 7.4 (Openbare gezondheidszorg) voor jaar 2021.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De onttrekkingen uit de voorzieningen bij Energie Beheer Nederland (EBN) gerelateerd aan aardbevingen zijn omgeboekt van COFOG-functie 4.3 (Brandstoffen en energie) naar COFOG-functie 6.1 (Huisvesting) voor jaren 2014-2020. De COFOG-functie van deze kapitaaloverdrachten is nu consistent met de COFOG-functie voor jaren 2021-2024.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De 167 mln aan ontmantelingskosten gerelateerd aan kerncentrale Dodewaard was onterecht geboekt op COFOG-functie 5.3 (Bestrijding milieuverontreiniging) en is overgeheveld naar COFOG-functie 5.1 (Afvalbeheer) voor jaar 2024.

Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.

In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.

Toelichting onderwerpen

Overheidsuitgaven en bestedingen
Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.

De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.

De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.