Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Transacties Overheidsfuncties Sectoren Perioden Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro)
Totaal overheidsuitgaven Totaal Centrale overheid 2024* 338.747
Totaal overheidsuitgaven Totaal Overige centrale overheid 2024* 43.926
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Centrale overheid 2024* 90.546
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Overige centrale overheid 2024* 6.328
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Centrale overheid 2024* 19.582
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Centrale overheid 2024* 4.361
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Overige centrale overheid 2024* 48
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Centrale overheid 2024* 2.613
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Overige centrale overheid 2024* 833
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Centrale overheid 2024* 5.921
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Overige centrale overheid 2024* 5.179
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Centrale overheid 2024* 59
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Overige centrale overheid 2024* 50
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Centrale overheid 2024* 5
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Overige centrale overheid 2024* 5
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Centrale overheid 2024* 9.537
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Overige centrale overheid 2024* 213
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Centrale overheid 2024* 48.468
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Centrale overheid 2024* 18.296
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Centrale overheid 2024* 13.998
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Centrale overheid 2024* 3.507
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Centrale overheid 2024* 211
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Centrale overheid 2024* 580
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Centrale overheid 2024* 18.104
Totaal overheidsuitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Overige centrale overheid 2024* 9.452
Totaal overheidsuitgaven 3.1 Politie Centrale overheid 2024* 9.190
Totaal overheidsuitgaven 3.1 Politie Overige centrale overheid 2024* 8.707
Totaal overheidsuitgaven 3.2 Brandweer Centrale overheid 2024* 331
Totaal overheidsuitgaven 3.2 Brandweer Overige centrale overheid 2024* 106
Totaal overheidsuitgaven 3.3 Rechtspraak Centrale overheid 2024* 3.239
Totaal overheidsuitgaven 3.3 Rechtspraak Overige centrale overheid 2024* 73
Totaal overheidsuitgaven 3.4 Gevangeniswezen Centrale overheid 2024* 3.954
Totaal overheidsuitgaven 3.4 Gevangeniswezen Overige centrale overheid 2024* 405
Totaal overheidsuitgaven 3.5 Onderzoek openbare orde Centrale overheid 2024* 232
Totaal overheidsuitgaven 3.5 Onderzoek openbare orde Overige centrale overheid 2024* 123
Totaal overheidsuitgaven 3.6 Openbare orde en veiligheid (overig) Centrale overheid 2024* 1.158
Totaal overheidsuitgaven 3.6 Openbare orde en veiligheid (overig) Overige centrale overheid 2024* 38
Totaal overheidsuitgaven 4. Economische aangelegenheden Centrale overheid 2024* 33.732
Totaal overheidsuitgaven 4. Economische aangelegenheden Overige centrale overheid 2024* 8.619
Totaal overheidsuitgaven 4.1 Algemene economische aangelegenheden Centrale overheid 2024* 3.474
Totaal overheidsuitgaven 4.1 Algemene economische aangelegenheden Overige centrale overheid 2024* 495
Totaal overheidsuitgaven 4.2 Landbouw, bosbouw, visserij en jacht Centrale overheid 2024* 1.843
Totaal overheidsuitgaven 4.2 Landbouw, bosbouw, visserij en jacht Overige centrale overheid 2024* 151
Totaal overheidsuitgaven 4.3 Brandstoffen en energie Centrale overheid 2024* 7.163
Totaal overheidsuitgaven 4.3 Brandstoffen en energie Overige centrale overheid 2024* 118
Totaal overheidsuitgaven 4.4 Mijnbouw, industrie, bouwnijverheid Centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 4.4 Mijnbouw, industrie, bouwnijverheid Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 4.5 Vervoer Centrale overheid 2024* 15.294
Totaal overheidsuitgaven 4.5 Vervoer Overige centrale overheid 2024* 5.397
Totaal overheidsuitgaven 4.6 Communicatie Centrale overheid 2024* 193
Totaal overheidsuitgaven 4.6 Communicatie Overige centrale overheid 2024* 61
Totaal overheidsuitgaven 4.7 Andere bedrijfstakken Centrale overheid 2024* 1.085
Totaal overheidsuitgaven 4.7 Andere bedrijfstakken Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 4.8 Onderzoek economische aangelegenh. Centrale overheid 2024* 4.635
Totaal overheidsuitgaven 4.8 Onderzoek economische aangelegenh. Overige centrale overheid 2024* 2.397
Totaal overheidsuitgaven 4.9 Economische aangelegenheden (overig) Centrale overheid 2024* 45
Totaal overheidsuitgaven 4.9 Economische aangelegenheden (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 5. Milieubescherming Centrale overheid 2024* 5.216
Totaal overheidsuitgaven 5. Milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 781
Totaal overheidsuitgaven 5.1 Afvalbeheer Centrale overheid 2024* 464
Totaal overheidsuitgaven 5.1 Afvalbeheer Overige centrale overheid 2024* 27
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 5.3 Bestrijding milieuverontreiniging Centrale overheid 2024* 3.355
Totaal overheidsuitgaven 5.3 Bestrijding milieuverontreiniging Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 5.4 Biodiversiteit en landschap Centrale overheid 2024* 732
Totaal overheidsuitgaven 5.4 Biodiversiteit en landschap Overige centrale overheid 2024* 534
Totaal overheidsuitgaven 5.5 Onderzoek milieubescherming Centrale overheid 2024* 317
Totaal overheidsuitgaven 5.5 Onderzoek milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 220
Totaal overheidsuitgaven 5.6 Milieubescherming (overig) Centrale overheid 2024* 348
Totaal overheidsuitgaven 5.6 Milieubescherming (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6. Huisvesting en gemeenschapsvoorzien.. Centrale overheid 2024* 2.221
Totaal overheidsuitgaven 6. Huisvesting en gemeenschapsvoorzien.. Overige centrale overheid 2024* 385
Totaal overheidsuitgaven 6.1 Huisvesting Centrale overheid 2024* 1.779
Totaal overheidsuitgaven 6.1 Huisvesting Overige centrale overheid 2024* 81
Totaal overheidsuitgaven 6.2 Stads- en plattelandsontwikkeling Centrale overheid 2024* 21
Totaal overheidsuitgaven 6.2 Stads- en plattelandsontwikkeling Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.4 Straatverlichting Centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.4 Straatverlichting Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 6.5 Onderzoek gemeenschapsvoorzieningen Centrale overheid 2024* 304
Totaal overheidsuitgaven 6.5 Onderzoek gemeenschapsvoorzieningen Overige centrale overheid 2024* 304
Totaal overheidsuitgaven 6.6 Gemeenschapsvoorzieningen (overig) Centrale overheid 2024* 117
Totaal overheidsuitgaven 6.6 Gemeenschapsvoorzieningen (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
Totaal overheidsuitgaven 7. Volksgezondheid Centrale overheid 2024* 15.664
Totaal overheidsuitgaven 7. Volksgezondheid Overige centrale overheid 2024* 3.818
Totaal overheidsuitgaven 7.1 Medische producten Centrale overheid 2024* 98
Totaal overheidsuitgaven 7.1 Medische producten Overige centrale overheid 2024* 24
Totaal overheidsuitgaven 7.2 Extramurale medische zorg Centrale overheid 2024* 5.333
Totaal overheidsuitgaven 7.2 Extramurale medische zorg Overige centrale overheid 2024* 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.

De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.

Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.

Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.

In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.

Toelichting onderwerpen

Overheidsuitgaven en bestedingen
Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.

De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.

De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.