Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik per regio
| Regio's | Perioden | Mest- en mineralenproductie Mestproductie (mln kg) | Mest- en mineralenproductie Stikstofuitscheiding (N) (1000 kg) | Mest- en mineralenproductie Stikstof in opgeslagen mest en weidemest (1000 kg) | Mest- en mineralenproductie Fosfaatuitscheiding (P2O5) (1000 kg) | Mest- en mineralenproductie Stikstof in dierlijke mest per hectare (kg/ha) | Mest- en mineralenproductie Fosfaat in dierlijke mest per hectare (kg/ha) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nederland | 2023 | 74.651 | 463.500 | 403.500 | 147.500 | 225 | 82 |
| Noord-Nederland (LD) | 2023 | 19.931 | 110.780 | 99.170 | 32.240 | 187 | 61 |
| Oost-Nederland (LD) | 2023 | 25.585 | 155.880 | 135.090 | 49.560 | 266 | 98 |
| West-Nederland (LD) | 2023 | 12.174 | 67.520 | 60.600 | 19.870 | 142 | 47 |
| Zuid-Nederland (LD) | 2023 | 16.962 | 129.360 | 108.610 | 45.780 | 330 | 139 |
| Groningen (PV) | 2023 | 4.143 | 24.170 | 21.540 | 7.180 | 136 | 45 |
| Fryslân (PV) | 2023 | 11.292 | 61.040 | 54.990 | 17.400 | 245 | 77 |
| Drenthe (PV) | 2023 | 4.496 | 25.570 | 22.640 | 7.660 | 154 | 52 |
| Overijssel (PV) | 2023 | 11.737 | 68.170 | 59.340 | 21.130 | 303 | 108 |
| Flevoland (PV) | 2023 | 1.434 | 8.770 | 7.700 | 2.860 | 87 | 32 |
| Gelderland (PV) | 2023 | 12.415 | 78.930 | 68.050 | 25.560 | 304 | 114 |
| Utrecht (PV) | 2023 | 3.953 | 22.870 | 20.320 | 6.920 | 286 | 98 |
| Noord-Holland (PV) | 2023 | 3.475 | 18.540 | 16.820 | 5.270 | 135 | 42 |
| Zuid-Holland (PV) | 2023 | 3.601 | 19.270 | 17.400 | 5.560 | 156 | 50 |
| Zeeland (PV) | 2023 | 1.145 | 6.840 | 6.060 | 2.120 | 51 | 18 |
| Noord-Brabant (PV) | 2023 | 13.329 | 96.570 | 81.220 | 33.280 | 348 | 143 |
| Limburg (PV) | 2023 | 3.633 | 32.790 | 27.390 | 12.500 | 287 | 131 |
| Concentratiegebied Oost | 2023 | 18.191 | 113.190 | 97.720 | 36.310 | 334 | 124 |
| Concentratiegebied Zuid | 2023 | 14.583 | 115.370 | 96.300 | 41.460 | 411 | 177 |
| Niet-concentratiegebied | 2023 | 41.877 | 234.990 | 209.430 | 69.680 | 165 | 55 |
| Eems | 2023 | 2.652 | 16.370 | 14.460 | 4.960 | 108 | 37 |
| Rijn-Noord | 2023 | 13.952 | 75.600 | 68.080 | 21.620 | 225 | 71 |
| Rijn-Oost | 2023 | 20.653 | 118.760 | 103.600 | 36.710 | 265 | 94 |
| Rijn-Midden | 2023 | 6.529 | 45.480 | 39.060 | 15.170 | 242 | 94 |
| Rijn-West | 2023 | 12.895 | 71.890 | 64.270 | 21.320 | 182 | 61 |
| Maas | 2023 | 16.711 | 127.790 | 107.240 | 45.280 | 328 | 138 |
| Schelde | 2023 | 1.259 | 7.650 | 6.760 | 2.390 | 54 | 19 |
| Bouwhoek en Hogeland (LG) | 2023 | 2.829 | 15.480 | 13.990 | 4.430 | 157 | 50 |
| Veenkoloniën en Oldambt (LG) | 2023 | 3.698 | 23.040 | 20.290 | 7.070 | 114 | 40 |
| Noordelijk Weidegebied (LG) | 2023 | 15.769 | 84.860 | 76.030 | 24.460 | 256 | 82 |
| Oostelijk Veehouderijgebied (LG) | 2023 | 16.375 | 95.670 | 83.030 | 29.990 | 285 | 103 |
| Centraal Veehouderijgebied (LG) | 2023 | 4.077 | 31.180 | 26.440 | 10.680 | 509 | 205 |
| IJsselmeerpolders (LG) | 2023 | 1.897 | 11.400 | 10.070 | 3.610 | 87 | 31 |
| Westelijk Holland (LG) | 2023 | 2.982 | 15.970 | 14.470 | 4.570 | 146 | 46 |
| Waterland en Droogmakerijen (LG) | 2023 | 1.208 | 6.300 | 5.720 | 1.780 | 188 | 58 |
| Hollands/Utrechts Weidegebied (LG) | 2023 | 4.769 | 25.710 | 23.100 | 7.470 | 268 | 87 |
| Rivierengebied (LG) | 2023 | 3.041 | 18.660 | 16.340 | 5.870 | 222 | 80 |
| Zuidwestelijk Akkerbouwgebied (LG) | 2023 | 2.131 | 12.560 | 11.170 | 3.840 | 57 | 20 |
| Zuidwest-Brabant (LG) | 2023 | 1.128 | 7.100 | 6.120 | 2.290 | 185 | 69 |
| Zuidelijk Veehouderijgebied (LG) | 2023 | 14.124 | 112.230 | 93.650 | 40.380 | 415 | 179 |
| Zuid-Limburg (LG) | 2023 | 624 | 3.370 | 3.020 | 1.010 | 109 | 36 |
| Bron: CBS. | |||||||
Tabeltoelichting
De tabel bevat cijfers over de productie, het transport en het gebruik van dierlijke mest en de daarin aanwezige mineralen stikstof en fosfaat door landbouwbedrijven. Het gebruik van dierlijke mest in de vorm van stikstof en fosfaat wordt vergeleken met de plaatsingsruimte voor beide mineralen.
In de tabel kunnen de gegevens worden bekeken voor verschillende regionale niveaus waaronder landsdelen, provincies en concentratiegebieden. Bij het gebruik van zowel regionaal als inhoudelijk gedetailleerde uitkomsten moet rekening worden gehouden met aanzienlijke onzekerheidsmarges. Bij meer geaggregeerde gebruikscijfers zoals het mineralengebruik per hectare per landsdeel of het absolute mineralengebruik per provincie of landsdeel zijn de foutenmarges kleiner.
Gegevens beschikbaar vanaf:1994
Status van de cijfers:
Cijfers zijn bij eerste publicatie definitief maar nieuwe inzichten in berekeningsmethoden kunnen aanleiding geven tot herberekening van de tijdreeks.
Wijzigingen per 25 februari 2025:
Cijfers over 2023 zijn toegevoegd. Nieuwe inzichten in mesttransporten van en naar landbouwbedrijven en nieuwe inzichten in gasvormige stikstofverliezen uit opgeslagen mest, leidden tot veranderingen in de cijfers over mesttransporten en mestgebruik vanaf 2010.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In het tweede kwartaal van 2026 worden de cijfers over 2024 toegevoegd.
Toelichting onderwerpen
- Mest- en mineralenproductie
- Mestproductie
- Mest (feces en urine) al dan niet vermengd met mors-, spoel-, reinigings- of regenwater.
- Stikstofuitscheiding (N)
- De totale hoeveelheid uitgescheiden stikstof (N) zonder aftrek van stikstof die vervluchtigt in de vorm van ammoniak (NH3) inclusief de afvoer via spuiwater van luchtwassers, lachgas (N2O), stikstofoxide (NO) en stikstofgas (N2).
- Stikstof in opgeslagen mest en weidemest
- De totale stikstofuitscheiding met aftrek van de stikstof die tijdens mestopslag in de stal en bij opslag buiten de stal is vervluchtigd in de vorm van ammoniak (NH3) inclusief de afvoer via spuiwater van luchtwassers, lachgas (N2O), stikstofoxide (NO) en stikstofgas (N2).
- Fosfaatuitscheiding (P2O5)
- De uitgescheiden hoeveelheid fosfaat uitgedrukt in P2O5. In tegenstelling tot stikstof treden bij fosfaat geen gasvormige verliezen op.
- Stikstof in dierlijke mest per hectare
- De totale stikstofuitscheiding per hectare met aftrek van de stikstof die tijdens mestopslag in de stal en bij opslag buiten de stal is vervluchtigd in de vorm van ammoniak (NH3) inclusief de afvoer via spuiwater van luchtwassers, lachgas (N2O), stikstofoxide (NO) en stikstofgas (N2).
- Fosfaat in dierlijke mest per hectare
- De uitgescheiden hoeveelheid fosfaat per hectare uitgedrukt in P2O5. In tegenstelling tot stikstof treden bij fosfaat geen gasvormige verliezen op.