Consumentenvertrouwen; persoonskenmerken

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Persoonskenmerken Perioden Consumentenvertrouwen (gemiddelde saldo van de deelvragen) Economisch klimaat (gemiddelde saldo van de deelvragen) Koopbereidheid (gemiddelde saldo van de deelvragen) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Totaal (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Sterker stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Evenveel stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Minder stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Gelijk blijven (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Dalen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Weet niet (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Totaal (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Sterk stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Een beetje stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Hetzelfde blijven (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Een beetje dalen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Sterk dalen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Weet niet (%)
Totaal personen 2020 1e kwartaal -2 -7 2 100 27 45 8 13 2 6 100 5 27 38 23 2 6
2020 2e kwartaal -27 -45 -14 100 51 16 3 17 6 7 100 62 24 4 5 3 2
2020 3e kwartaal -27 -53 -9 100 40 25 6 18 4 7 100 56 31 4 5 2 2
2020 4e kwartaal -27 -53 -9 100 40 27 5 19 2 7 100 57 29 4 6 2 2
2020 -20 -40 -8 100 39 28 5 17 4 7 100 45 28 12 10 2 3
Geslacht: mannen 2020 1e kwartaal 0 -5 4 100 27 46 9 12 1 4 100 4 27 39 24 1 4
2020 2e kwartaal -24 -41 -13 100 47 17 3 19 7 7 100 62 23 5 5 3 2
2020 3e kwartaal -23 -48 -6 100 38 24 7 20 4 6 100 55 31 5 6 2 2
2020 4e kwartaal -24 -49 -7 100 38 27 6 21 2 6 100 55 31 4 7 2 2
2020 -18 -36 -5 100 37 29 6 18 4 6 100 44 28 13 10 2 2
Geslacht: vrouwen 2020 1e kwartaal -4 -9 0 100 27 43 6 14 3 7 100 6 27 36 22 2 7
2020 2e kwartaal -29 -49 -16 100 55 15 2 15 5 8 100 62 24 4 4 3 3
2020 3e kwartaal -31 -58 -13 100 41 26 4 17 3 8 100 57 30 4 5 2 2
2020 4e kwartaal -29 -56 -12 100 41 26 4 17 2 9 100 59 27 4 5 3 3
2020 -23 -43 -10 100 41 28 4 15 3 8 100 46 27 12 9 2 4
Leeftijd: 15 tot 35 jaar 2020 1e kwartaal 12 5 17 100 23 45 10 11 4 8 100 4 24 35 28 2 7
2020 2e kwartaal -14 -42 4 100 41 15 4 19 13 8 100 49 33 6 8 3 2
2020 3e kwartaal -16 -48 5 100 37 24 7 20 6 6 100 44 40 6 7 2 1
2020 4e kwartaal -18 -52 6 100 39 22 6 17 4 11 100 47 37 2 10 3 2
2020 -9 -34 8 100 35 26 7 17 7 8 100 36 34 12 13 2 3
Leeftijd: 15 tot 45 jaar 2020 1e kwartaal 12 2 18 100 24 44 9 13 3 7 100 4 23 37 27 2 7
2020 2e kwartaal -17 -43 0 100 42 16 4 19 10 8 100 53 31 5 7 3 2
2020 3e kwartaal -19 -51 3 100 40 24 7 18 5 7 100 48 36 5 7 2 2
2020 4e kwartaal -20 -54 2 100 39 23 6 19 3 9 100 48 36 4 7 3 2
2020 -11 -36 6 100 36 27 6 17 5 8 100 38 31 13 12 2 3
Leeftijd: 35 tot 45 jaar 2020 1e kwartaal 11 0 19 100 27 42 9 14 2 6 100 4 23 39 26 2 6
2020 2e kwartaal -21 -43 -6 100 44 17 3 20 7 8 100 57 27 4 6 3 2
2020 3e kwartaal -22 -56 0 100 44 25 6 16 3 7 100 52 31 5 8 2 2
2020 4e kwartaal -24 -56 -3 100 39 25 7 20 3 7 100 50 34 6 4 3 3
2020 -14 -39 3 100 38 27 6 18 4 7 100 41 29 13 11 2 3
Leeftijd: 45 tot 55 jaar 2020 1e kwartaal 0 -7 6 100 27 49 8 11 2 4 100 4 30 38 23 2 4
2020 2e kwartaal -26 -46 -13 100 54 16 2 16 6 6 100 63 26 3 5 3 1
2020 3e kwartaal -27 -54 -8 100 38 26 5 19 4 7 100 53 33 6 4 2 2
2020 4e kwartaal -28 -56 -9 100 42 24 6 20 2 6 100 60 29 4 3 2 2
2020 -20 -41 -6 100 40 29 5 16 4 6 100 45 29 13 9 2 2
Leeftijd: 45 tot 65 jaar 2020 1e kwartaal -3 -10 2 100 29 46 7 12 2 4 100 5 31 37 21 2 5
2020 2e kwartaal -29 -48 -16 100 55 15 2 17 5 6 100 67 22 2 4 3 1
2020 3e kwartaal -29 -55 -12 100 39 26 5 19 3 7 100 59 30 4 4 2 2
2020 4e kwartaal -29 -55 -11 100 42 27 4 19 2 6 100 62 27 4 5 1 2
2020 -22 -42 -9 100 41 28 5 17 3 6 100 48 27 12 8 2 2
Leeftijd: 55 tot 65 jaar 2020 1e kwartaal -7 -13 -2 100 32 42 6 13 2 5 100 7 32 36 19 2 6
2020 2e kwartaal -32 -49 -20 100 57 14 1 18 4 6 100 72 19 2 4 2 2
2020 3e kwartaal -32 -55 -16 100 41 25 5 19 3 7 100 65 26 2 4 1 2
2020 4e kwartaal -30 -54 -14 100 42 31 3 17 2 5 100 64 25 3 6 1 1
2020 -25 -43 -13 100 43 28 4 17 2 6 100 52 25 11 8 2 2
Leeftijd: 65 tot 75 jaar 2020 1e kwartaal -16 -16 -17 100 28 47 8 11 1 5 100 6 28 38 22 1 4
2020 2e kwartaal -37 -46 -30 100 59 17 3 13 2 6 100 73 15 3 2 3 3
2020 3e kwartaal -36 -56 -22 100 40 26 5 18 2 9 100 63 24 2 6 2 2
2020 4e kwartaal -32 -50 -20 100 40 29 4 20 1 5 100 63 24 4 5 3 2
2020 -30 -42 -22 100 42 30 5 16 2 6 100 51 23 12 9 2 3
Leeftijd: 65 jaar of ouder 2020 1e kwartaal -18 -16 -19 100 26 45 7 15 1 5 100 6 27 40 21 1 6
2020 2e kwartaal -36 -45 -30 100 56 17 2 13 3 8 100 68 16 6 3 4 4
2020 3e kwartaal -34 -53 -22 100 41 26 5 18 2 9 100 63 24 3 5 2 3
2020 4e kwartaal -32 -48 -22 100 37 30 4 20 1 8 100 62 24 4 5 2 3
2020 -30 -40 -23 100 40 29 5 17 2 8 100 50 23 13 8 2 4
Leeftijd: 75 jaar of ouder 2020 1e kwartaal -20 -17 -23 100 25 41 6 21 0 6 100 5 25 41 20 1 8
2020 2e kwartaal -35 -43 -29 100 51 18 2 13 3 12 100 62 18 9 3 4 4
2020 3e kwartaal -33 -47 -23 100 41 26 6 18 2 7 100 63 23 4 4 1 4
2020 4e kwartaal -33 -46 -25 100 33 31 4 19 2 11 100 60 24 4 5 2 5
2020 -30 -38 -25 100 37 29 5 18 2 9 100 48 23 15 8 2 5
Onderwijsniveau: laag onderwijs 2020 1e kwartaal -15 -18 -13 100 30 43 7 12 3 6 100 7 32 36 16 2 7
2020 2e kwartaal -33 -45 -25 100 53 19 3 14 3 7 100 63 20 5 5 3 4
2020 3e kwartaal -32 -50 -19 100 39 28 6 15 3 8 100 58 26 5 5 2 4
2020 4e kwartaal -33 -49 -22 100 40 28 5 16 3 9 100 59 26 4 4 2 4
2020 -28 -41 -20 100 41 29 5 14 3 8 100 47 26 13 8 2 5
Onderwijsniveau: basisonderwijs 2020 1e kwartaal -19 -21 -19 100 32 37 4 10 7 10 100 7 39 28 13 2 12
2020 2e kwartaal -31 -37 -28 100 46 18 2 17 5 12 100 58 18 5 5 4 8
2020 3e kwartaal -30 -39 -24 100 34 27 5 14 8 12 100 52 24 9 7 1 6
2020 4e kwartaal -30 -37 -25 100 33 28 3 17 5 14 100 48 28 7 4 1 10
2020 -28 -34 -24 100 36 27 4 15 6 12 100 42 27 12 7 2 9
Onderwijsniveau: vmbo, mbo1, havo-, vwo- 2020 1e kwartaal -14 -18 -12 100 30 45 8 12 1 4 100 7 30 39 18 2 5
2020 2e kwartaal -33 -48 -23 100 56 20 3 13 3 6 100 65 20 5 5 3 2
2020 3e kwartaal -32 -54 -17 100 42 29 6 16 2 6 100 61 27 3 4 2 3
2020 4e kwartaal -34 -54 -20 100 43 28 5 16 2 6 100 64 25 3 4 2 2
2020 -28 -43 -18 100 42 30 5 14 2 5 100 49 25 13 8 2 3
Onderwijsniveau: middelbaar onderwijs 2020 1e kwartaal -2 -7 1 100 28 44 8 13 2 4 100 5 24 37 26 2 6
2020 2e kwartaal -26 -46 -13 100 52 17 3 16 6 7 100 61 23 5 5 4 2
2020 3e kwartaal -27 -53 -9 100 41 27 6 17 2 7 100 55 32 4 6 1 2
2020 4e kwartaal -28 -57 -9 100 43 28 4 17 1 6 100 59 26 6 6 2 1
2020 -21 -41 -8 100 41 29 5 16 3 6 100 45 26 13 10 2 3
Onderwijsniveau: havo, vwo, mbo2-4 2020 1e kwartaal -2 -7 1 100 28 44 8 13 2 4 100 5 24 37 26 2 6
2020 2e kwartaal -26 -46 -13 100 52 17 3 16 6 7 100 61 23 5 5 4 2
2020 3e kwartaal -27 -53 -9 100 41 27 6 17 2 7 100 55 32 4 6 1 2
2020 4e kwartaal -28 -57 -9 100 43 28 4 17 1 6 100 59 26 6 6 2 1
2020 -21 -41 -8 100 41 29 5 16 3 6 100 45 26 13 10 2 3
Onderwijsniveau: hoog onderwijs 2020 1e kwartaal 11 2 17 100 23 47 9 14 1 6 100 3 24 39 27 1 5
2020 2e kwartaal -21 -45 -6 100 48 12 3 20 10 7 100 62 28 3 4 2 1
2020 3e kwartaal -23 -55 -1 100 39 21 6 22 4 7 100 55 33 4 5 2 1
2020 4e kwartaal -20 -53 1 100 37 25 6 23 2 8 100 53 35 2 7 2 1
2020 -13 -38 3 100 37 26 6 20 4 7 100 43 30 12 11 2 2
Onderwijsniveau: hbo-, wo-bachelor 2020 1e kwartaal 6 -3 12 100 24 47 8 14 1 6 100 3 24 42 24 2 5
2020 2e kwartaal -21 -42 -7 100 50 12 3 20 8 6 100 61 28 3 4 2 1
2020 3e kwartaal -23 -54 -3 100 39 24 5 22 4 6 100 54 34 3 6 2 1
2020 4e kwartaal -22 -53 -1 100 39 25 6 21 2 6 100 53 34 3 7 2 1
2020 -15 -38 0 100 38 27 6 19 4 6 100 43 30 13 10 2 2
Onderwijsniveau: hbo-, wo-master, doctor 2020 1e kwartaal 23 14 28 100 20 47 10 14 2 7 100 2 25 32 36 1 4
2020 2e kwartaal -22 -53 -1 100 43 12 2 19 13 11 100 67 27 1 4 1 0
2020 3e kwartaal -20 -58 5 100 38 15 6 23 6 12 100 59 32 4 3 1 1
2020 4e kwartaal -16 -53 9 100 30 23 6 27 3 12 100 52 36 1 8 3 0
2020 -8 -36 11 100 33 25 6 20 6 10 100 44 30 10 13 2 1
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat de ongecorrigeerde gegevens over de opvattingen en verwachtingen van Nederlandse consumenten ten aanzien van de algemene economische ontwikkelingen en de eigen financiële situatie. Op basis van deze gegevens wordt de indicator consumentenvertrouwen en de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid berekend. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar kenmerken van de persoon (o.a. geslacht, leeftijd, opleidingsniveau). De statistiek 'Consumenten Conjunctuuronderzoek' komt tot stand met medefinanciering door de Europese Commissie.

Gegevens beschikbaar vanaf: eerste kwartaal 2017.

Status van de cijfers
De cijfers zijn definitief.

Wijzigingen per 19 december 2025.
De cijfers van het vierde kwartaal 2025 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers verschijnen op 23 maart 2026.

Toelichting onderwerpen

Consumentenvertrouwen
Indicator van het Consumentenvertrouwen. Dit is de oorspronkelijke, niet-gecorrigeerde reeks.

Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Samen met de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.

De indicator van het consumentenvertrouwen is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden, de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator kan een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten.


Economisch klimaat
Indicator van het Economisch klimaat. Dit is de oorspronkelijke, niet-gecorrigeerde reeks.

Het economisch klimaat is een indicator die informatie geeft over de opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie. Samen met de indicatoren van het consumentenvertrouwen en de koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.

De indicator van het economisch klimaat is het gemiddelde van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden. De indicator kan een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten.

Koopbereidheid
Indicator van de koopbereidheid. Dit is de oorspronkelijke, niet-gecorrigeerde reeks.

De koopbereidheid is een indicator die informatie geeft over de opvattingen van consumenten ten aanzien van hun eigen financiële situatie. Samen met de indicatoren van het consumentenvertrouwen en het economisch klimaat dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.

De indicator van de koopbereidheid is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator kan een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten.



Houdingen en verwachtingen consumenten
Houdingen en verwachtingen van consumenten ten aanzien van een aantal aspecten van de economische situatie in Nederland en de eigen financiële situatie.

Prijzen komende 12 maanden
Procentuele verdeling van antwoorden op de vraag: Wat verwacht u van de prijzen voor de komende 12 maanden?
Totaal
Sterker stijgen
Evenveel stijgen
Minder stijgen
Gelijk blijven
Dalen
Weet niet
Werkloosheid komende 12 maanden
Procentuele verdeling van antwoorden op de vraag: Wat verwacht u van de werkloosheid in Nederland voor de komende 12 maanden?
Totaal
Sterk stijgen
Een beetje stijgen
Hetzelfde blijven
Een beetje dalen
Sterk dalen
Weet niet