Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Regiokenmerken Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner)
Nederland 7.800 10.438 430 576
Noord-Nederland (LD) 858 1.127 483 635
Oost-Nederland (LD) 1.467 1.984 382 517
West-Nederland (LD) 4.025 5.383 462 619
Zuid-Nederland (LD) 1.451 1.943 380 509
Groningen (PV) 356 461 592 766
Fryslân (PV) 306 400 460 602
Drenthe (PV) 195 266 384 523
Overijssel (PV) 498 656 414 546
Flevoland (PV) 184 243 398 526
Gelderland (PV) 785 1.085 361 499
Utrecht (PV) 468 662 331 468
Noord-Holland (PV) 1.435 1.930 477 641
Zuid-Holland (PV) 1.992 2.611 513 672
Zeeland (PV) 130 180 328 457
Noord-Brabant (PV) 979 1.329 366 496
Limburg (PV) 472 615 415 540
Oost-Groningen (CR) 71 93 517 678
Delfzijl en omgeving (CR) 25 38 560 853
Overig Groningen (CR) 260 329 620 786
Noord-Friesland (CR) 174 236 527 712
Zuidwest-Friesland (CR) 50 61 351 429
Zuidoost-Friesland (CR) 82 104 427 540
Noord-Drenthe (CR) 70 106 354 536
Zuidoost-Drenthe (CR) 79 100 462 582
Zuidwest-Drenthe (CR) 46 60 331 431
Noord-Overijssel (CR) 137 188 348 479
Zuidwest-Overijssel (CR) 64 86 389 530
Twente (CR) 298 381 460 590
Veluwe (CR) 213 286 292 390
Achterhoek (CR) 124 184 304 451
Arnhem/Nijmegen (CR) 379 517 490 667
Zuidwest-Gelderland (CR) 68 98 262 381
Utrecht (CR) 468 662 331 468
Kop van Noord-Holland (CR) 114 152 292 389
Alkmaar en omgeving (CR) 87 119 336 459
IJmond (CR) 75 101 367 495
Agglomeratie Haarlem (CR) 87 113 366 477
Zaanstreek (CR) 82 105 449 577
Groot-Amsterdam (CR) 922 1.243 618 833
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 69 98 280 398
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 143 190 318 423
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 587 800 633 862
Delft en Westland (CR) 96 120 386 482
Oost-Zuid-Holland (CR) 99 141 278 395
Groot-Rijnmond (CR) 908 1.138 598 749
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 159 223 415 581
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 33 44 310 417
Overig Zeeland (CR) 96 136 335 471
West-Noord-Brabant (CR) 255 346 388 526
Midden-Noord-Brabant (CR) 205 279 399 544
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 223 287 324 418
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 296 416 362 508
Noord-Limburg (CR) 104 129 354 442
Midden-Limburg (CR) 77 112 315 459
Zuid-Limburg (CR) 292 373 485 621
Flevoland (CR) 184 243 398 526
Minder dan 5 000 inwoners 1 1 86 114
5 000 tot 10 000 inwoners 7 11 185 279
10 000 tot 20 000 inwoners 189 266 231 325
20 000 tot 50 000 inwoners 1.619 2.243 276 383
50 000 tot 100 000 inwoners 1.723 2.286 384 509
100 000 tot 150 000 inwoners 812 1.066 484 635
150 000 tot 250 000 inwoners 1.462 1.904 548 713
250 000 inwoners of meer 1.987 2.661 775 1.038
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 25 maart 2026:
De voorlopige cijfers voor 2026 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2025 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).