Mineralenbalans landbouw
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over de bodembalans van de mineralen stikstof en fosfor. Het gaat om cijfers over de aanvoer naar landbouwgrond (dierlijke mest, kunstmest, luchtdepositie en overige aanvoer) en de afvoer van landbouwgrond (stikstofvervluchtiging mesttoediening en afvoer via gewassen). Het verlies naar de bodem is gelijk aan het verschil tussen aanvoer en afvoer. De tabel geeft voor stikstof ook de cijfers over het verlies naar lucht.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1990.
Status van de cijfers:
Cijfers tot en met 2024 zijn definitief.
Om een samenhangende en consistente tijdreeks te verkrijgen wordt ieder jaar de complete tijdreeks (her)berekend, zodat de laatste inzichten, met name ten aanzien van de emissiefactoren, in de berekeningen kunnen worden meegenomen.
Wijzigingen per 17 december 2025:
Definitieve cijfers over 2024 zijn toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Definitieve cijfers over 2025 worden in december 2026 gepubliceerd.
Toelichting onderwerpen
- Balans cultuurgrond
- Cultuurgrond is gedefinieerd conform de landbouwtelling:
Grond die, blijvend dan wel tijdelijk, deel uitmaakt van een landbouwbedrijf, en in hoofdzaak bestemd is voor het voortbrengen van landbouwproducten (akkerbouw, tuinbouw, veehouderij), met inbegrip van braakland en (tijdelijk of blijvend) grasland.- Aanvoer naar cultuurgrond
- Aanvoer van mineralen naar cultuurgrond via dierlijke mest, kunstmest, depositie en overige meststoffen inclusief het deel via het meemesten van sloten en erfafspoeling.
- Dierlijke mest
- Mest van rundvee, varkens, pluimvee, paarden en pony's, schapen en geiten, konijnen en pelsdieren, die na enkele maanden bewaring aanwezig is in stalopslag en in opslag buiten de stal, inclusief voerresten, schoonmaakwater en vermorst drinkwater. Voor rundvee, schapen, paarden en pony's komt daar nog de hoeveelheid mest bij die deze dieren produceren wanneer ze in de wei lopen.
- Mestafzet buiten de landbouw (-)
- "Afvoer mest naar hobbybedrijven, natuurterreinen, particulieren en mestverwerking en de export naar het buitenland minus de import.
In vergelijking met de export is de import zeer gering en deze bestaat hoofdzakelijk uit paardenmest die in Nederland wordt verwerkt tot substraat voor de champignonteelt."
- Afvoer van cultuurgrond
- Afvoer van mineralen van cultuurgrond door vervluchtiging en via opname door gewassen.
Om de balans compleet te maken is hier als restpost het mineralenverlies naar bodem bijgeteld.- Afvoer via gewassen
- Afvoer van mineralen doordat de geoogste gewassen mineralen hebben opgenomen bij de groei en ontwikkeling.
- Afzet plantaardige producten
- De hoeveelheid mineralen die via de productie van gewassen, de landbouw verlaat. Dit is dus exclusief de hoeveelheid ruwvoer, die via retourstroom rechtstreeks weer wordt teruggeleverd aan de veehouderij.
- Totaal afzet plantaardige producten
- Akkerbouwgewassen
- Akkerbouw is teelt in de volle grond, veelal voor industriële verwerking.
- Suikerbieten
- Stikstofvervluchtiging gewassen
- Stikstof die vervluchtigt tijdens bewaring en conservering van ruwvoer of bij het achterblijven van (resten van) gewassen op het land.
- Gewasresten en afrijpende gewassen
- Stikstof die vervluchtigt van achtergebleven gewasresten en afrijpende gewassen.
- Balans sector landbouw
- Afvoer van sector landbouw
- Afvoer van mineralen van de sector landbouw via mestafzet buiten de landbouw, vastlegging in dierlijke productie en afzet van plantaardige producten.
Om de balans compleet te maken is hier de voorraadmutatie ruwvoer en als restpost het mineralenverlies naar lucht en bodem bijgeteld.- Mestafzet buiten de landbouw
- Afvoer mest naar hobbybedrijven, natuurterreinen, particulieren en mestverwerking en de export naar het buitenland minus de import.
In vergelijking met de export is de import zeer gering en deze bestaat hoofdzakelijk uit paardenmest die in Nederland wordt verwerkt tot substraat voor de champignonteelt.
- Afzet plantaardige producten
- De hoeveelheid mineralen die via de productie van gewassen, de landbouw verlaat. Dit is dus exclusief de hoeveelheid ruwvoer, die via retourstroom rechtstreeks weer wordt teruggeleverd aan de veehouderij.