Maatstaven Financiële - verhoudingswet (Fvw), regio, 1997 - 2006

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Inwoners stedelijk en landelijk gebied

Het aantal inwoners wordt ingedeeld naar vijf stedelijkheidsklassen.
De indeling naar stedelijkheidsklasse wordt afgeleid van de Omgevingsadressendichtheid (OAD) die wordt weergegeven in adressen per km².
De volgende klassen worden onderscheiden:
- Zeer sterk stedelijk (omgevingsadressendichtheid van 2 500 of meer)
- Sterk stedelijk (omgevingsadressendichtheid van 1 500 tot 2 500)
- Matig stedelijk (omgevingsadressendichtheid van 1 000 tot 1 500)
- Weinig stedelijk (omgevingsadressendichtheid van 500 tot 1 000)
- Niet-stedelijk (omgevingsadressendichtheid van minder dan 500).

Inwoners stedelijk gebied is de som van het aantal inwoners in de klassen zeer sterk stedelijk en sterk stedelijk (omgevingsadressendichtheid van 1 500 of meer).
Inwoners landelijk gebied is de som van het aantal inwoners in de klassen weinig stedelijk en niet stedelijk (omgevingsadressendichtheid van minder dan 1 000).
Inwoners in de klasse matig stedelijk worden niet tot landelijk of stedelijk gebied gerekend.

Definitieve cijfers
De OAD wordt berekend voor het Geografisch Basisregister (GBR) van januari van het peiljaar, waarbij aan alle adressen een vierkant is toegekend.
Inwoners per rastervierkant zijn afkomstig door alle personen van de Gemeentelijke Basis Administratie per 1 januari van het peiljaar aan vierkanten toe te delen.

Voorlopige cijfers
Berekening wordt uitgevoerd in november van het voorgaand jaar.
Bij de berekening van deze cijfers wordt gebruik gemaakt van gemeentelijke bevolkingsaantallen op 1 januari van het voorgaande jaar.
Deze aantallen worden toegedeeld aan als woonadressen te beschouwen adressen van het GBR van het voorgaande jaar, waarbij de gemeentelijke indeling is afgeleid van een herindeling van gemeenten van het voorgaande jaar. Grenscorrecties tussen gemeenten worden hierbij buiten beschouwing gelaten.
Nog niet aan alle adressen in het GBR van het voorgaande jaar zijn op dat moment vierkanten toegekend.

Inwoners stedelijk gebied

Inwoners stedelijk gebied is de som van het aantal inwoners in de klassen zeer sterk stedelijk en sterk stedelijk (omgevingsadressendichtheid van 1 500 of meer).

Per regio op 1 januari (afgerond op10-tallen).

Totaal stedelijk gebied

Aantal inwoners in zeer sterk stedelijk en stedelijk gebied (1 500 of meer adressen/km²),

Per regio op 1 januari (afgerond op10-tallen).

Zeer sterk stedelijk

Aantal inwoners in zeer sterk stedelijk gebied (2 500 of meer adressen/km²).

Per regio op 1 januari (afgerond op10-tallen).

Sterk stedelijk

Aantal inwoners in sterk stedelijk gebied (1 500 tot 2 500 adressen/km²),

Per regio op 1 januari (afgerond op10-tallen).

Matig stedelijk

Aantal inwoners in matig stedelijk gebied (1 000 tot 1 500 adressen/km²),

Per regio op 1 januari (afgerond op10-tallen).

Inwoners landelijk gebied

Inwoners landelijk gebied is de som van het aantal inwoners in de klassen weinig stedelijk en niet stedelijk (omgevingsadressendichtheid van minder dan 1 000).

Per regio op 1 januari (afgerond op 10-tallen).

Totaal landelijk gebied

Aantal inwoners in weinig stedelijk en niet stedelijk gebied (minder dan 1 000 adressen/km²),

Per regio op 1 januari (afgerond op 10-tallen).

Weinig stedelijk

Aantal inwoners in weinig stedelijk gebied (500 tot 1 000 adressen/km²),

Per regio op 1 januari (afgerond op 10-tallen).

Niet stedelijk

Aantal inwoners in niet-stedelijk gebied (minder dan 500 adressen/km²),

Per regio op 1 januari (afgerond op 10-tallen).

Bebouwing, land en water

Cijfers over oppervlakten van bebouwing, land(Gf-Fvw), binnenwater(Gf-Fvw) en buitenwater(Gf-Fvw).

De toevoeging (Gf-Fvw) geeft aan dat deze definitie wordt gehanteerd in het kader van de Financiële verhoudingswet (Fvw) die de uitkeringen uit het Gemeentefonds (Gf) regelt.
Naast deze oppervlakten land(Gf-Fvw), binnen- en buitenwater(Gf-Fvw) publiceert het CBS ook oppervlakten land, binnen- en buitenwater volgens de methodiek van de statistiek van het Bodemgebruik. Berekende oppervlakten land en water verschillen tussen beide publicaties. Daar waar de berekening voor het Gemeentefonds uitgaat van de meest recent gepubliceerde TOP10NL kaarten is de statistiek van het Bodemgebruik een jaaropname, die integraal van Nederland eens in de drie jaar wordt uitgevoerd. Daarnaast wordt in de toepassing voor het Gemeentefonds delen van binnenwater tot buitenwater gerekend en andersom.

Definitieve cijfers
Berekening vindt plaats met definitieve gemeentegrenzen van het peiljaar en de meest recent gepubliceerde topografische kaarten.

Voorlopige cijfers
Berekening vindt plaats in november van het voorgaand jaar en zijn gebaseerd op definitieve gegevens van twee jaar voor het peiljaar.
De gemeentelijke cijfers van het peiljaar worden afgeleid van de verdeling van bebouwing over woonkernen en buitengebied volgens definitieve gegevens van twee jaar daarvoor, gecombineerd met gemeentegrenzen van het voorgaand jaar waarop een herindeling naar het peiljaar is toegepast.

Land

Bij indeling van topografische kaarten in land, binnen- en buitenwater werd tot en met de definitieve oppervlakte gegevens van 2001 en de voorlopige gegevens van 2003 de hoofdgroepen: Verkeer, Bebouwde grond, Overige gronden, Recreatie, Bos, Natuurlijk terrein en Landbouwgrond uit de statistiek 'Bodemgebruik in Nederland 1989, 1993, 1996' tot land gerekend.
Vanaf de definitieve oppervlakten van 2002 en voorlopige cijfers 2004 wordt tot land gerekend, de hoofdgroepen: Verkeer, Bebouwd, Semi-bebouwd, Recreatie, Bos & natuur en Landbouw uit de statistiek 'Bodemgebruik in Nederland' van het CBS.
Met het gebruik van de omschrijvingen van de statistiek 'Bodemgebruik in Nederland' is een lichte verschuiving van de oppervlakten land naar het binnenwater opgetreden.

Land(Gf-Fvw): buitengebied(Gf-Fvw)

Oppervlakte land(Gf-Fvw) in het buitengebied(Gf-Fvw) (buiten de woonkernen(Gf-Fvw)) per regio of gemeente volgens de indeling op 1 januari van het peiljaar.

Bebouwing

De oppervlakte bebouwing is de oppervlakte van de verticale projectie van de contouren van gebouwen op het aardoppervlak, volgens opname in de Basis Registratie Topografie (TOP10NL) van het Kadaster.

Bebouwing: buitengebied(Gf-Fvw)

Oppervlakte bebouwing in het buitengebied(Gf-Fvw) (buiten de woonkernen(Gf-Fvw)) per regio of gemeente volgens de indeling op 1 januari van het peiljaar.

Bodemgesteldheid en oeverlengte

Bodemgesteldheid en oeverlengte bevat:
- De oppervlakten klei/kleiveen en veengrond (slechte grond)
- Het percentage slechte grond.
- De bodemfactoren
- De totale oeverlengte
- De oeverlengte op kleiveen- en veengronden

Oppervlakte slechte grond

De oppervlakte 'slechte grond' is de oppervlakte in hectare van een minimaal vijf meter dik aaneengesloten pakket holocene klei- en/of veenlagen dat zich binnen acht meter onder het maaiveld bevindt, voor zover de betrokken lagen zijn gelegen onder land(Gf-Fvw).
Er is sprake van een aaneengesloten pakket:
- Klei, wanneer de cumulatieve veendikte binnen de bovenste vijf meter slechte grond maximaal 50 cm bedraagt;
- Kleiveen, wanneer de cumulatieve veendikte binnen de bovenste vijf meter slechte grond tussen de 50 cm en de 400 cm bedraagt;
- Veen, wanneer de cumulatieve veendikte binnen de bovenste vijf meter slechte grond minimaal 400 cm bedraagt. De contouren van de 'slechte gronden' zijn in 1997 door NITG-TNO vastgesteld.

Klei/kleiveen/veen: buitengebied(Gf-Fvw)

Oppervlakte slechte grond in het buitengebied(Gf-Fvw) (buiten woonkernen(Gf-Fvw)) per gemeente of regio volgens de indeling op 1 januari van het peiljaar.

Bodemfactor

Een bodemfactor van een regio is het gewogen gemiddelde aandeel van de verschillende grondsoorten onder land(Gf-Fvw) en van het binnenwater(Gf-Fvw) ten opzichte van het totale oppervlak van land(Gf-Fvw) en binnenwater(Gf-Fvw) binnen deze regio.
Bij de weging worden de volgende wegingsfactoren gehanteerd:
Weging Categorie
1,00 - Land: goede grond
1,30 - Land: klei
1,45 - Land: kleiveen
1,60 - Land: veen
1,00 - Binnenwater

Bodemfactor buitengebied(Gf-Fvw)

Bodemfactor van buitengebied(Gf-Fvw) (buiten woonkernen(Gf-Fvw)) per gemeente of regio volgens de indeling op 1 januari van het peiljaar.