Gemeentefinanciën 1900-2024
| Perioden | Baten en lasten van gemeenten Baten Baten lopende rekening Gemeentelijke heffingen (mln euro) |
|---|---|
| 2024 | 13.778 |
| Bron: CBS. | |
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over de baten, de lasten en de schuld van gemeenten vanaf 1900. De gegevens zijn verzameld uit eerdere publicaties over de gemeentefinanciën. De meest nieuwswaardige en consequente gemeentecijfers over de baten, de lasten en de schuld zijn in deze tabel opgenomen.
De gepresenteerde gegevens zijn afkomstig uit de jaarrekening en de balans van gemeenten en sluiten zoveel mogelijk aan op de indelingen en registratiewijzen die de gemeenten in hun eigen administratie hanteren.
Deze tabel vervangt de reeksen over de financiën van de gemeenten in de tabel Historie Overheid.
Gegevens beschikbaar van 1900 tot en met 2024.
Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn definitief.
Wijzigingen per 27 februari 2026:
Geen, tabel is stopgezet.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Toelichting onderwerpen
- Baten en lasten van gemeenten
- Baten
- Opbrengsten, die betrekking hebben op de betreffende periode.
---
De baten worden geregistreerd exclusief de interne verrekeningen.
De baten worden geregistreerd inclusief de baten van de gemeentelijke marktbedrijven, waarbij de onderlinge stromen binnen de gemeente zijn geëlimineerd. Gemeentelijke marktbedrijven zijn onderdelen van de gemeenten die hun voortgebrachte goederen en diensten voornamelijk verkopen aan andere overheden, gezinnen en bedrijven.- Baten lopende rekening
- Het deel van de baten, dat op de lopende rekening wordt geregistreerd.
---
Op de lopende rekening worden de baten geboekt, die betrekking hebben op de reguliere exploitatie van het lopende jaar. Hierbij valt o.a. te denken aan rentebaten, verkoop van goederen en diensten en ontvangen overdrachten. Ook de door gemeenten ontvangen superdividenden en boekwinsten worden tot de lopende rekening gerekend.
Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het Rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.- Gemeentelijke heffingen
- Betalingen, die door de gemeente worden opgelegd. Heffingen omvatten de belastingen en de retributies.
---
Belastingen zijn verplichte betalingen die door de overheid worden opgelegd, zonder dat hier een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. De opbrengst vormt een onderdeel van de algemene middelen.
De belastingen van gemeenten (kunnen) bestaan uit de onroerendezaakbelasting, parkeerbelasting, toeristenbelasting, precariobelasting, hondenbelasting, forensenbelasting, reclamebelasting, baatbelasting en roerendezaakbelasting.
De gemeenteraad bepaalt welke belastingen een gemeente heft.
Retributies of doelheffingen zijn betalingen die de overheid krachtens algemene regels vordert voor een concrete door haar geleverde dienst. De opbrengst moet aan een voorgeschreven doel worden besteed.
De doelheffingen van gemeenten (kunnen) bestaan uit reinigingsheffingen, rioolrechten, leges bouwvergunningen, secretarieleges, leges begraafplaatsrechten en marktgelden.