Bbp, productie en bestedingen; kwartalen, mutaties 1988 - kw1 2014

Bbp, productie en bestedingen; kwartalen, mutaties 1988 - kw1 2014

Soort mutaties Perioden Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Beschikbaar voor finale bestedingen Bruto binnenlands product (%) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Beschikbaar voor finale bestedingen Bbp, gecorrigeerd voor werkdageneffecten (%) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Beschikbaar voor finale bestedingen Invoer van goederen en diensten Totaal (%) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Finale bestedingen Nationale finale bestedingen Consumptieve bestedingen Totaal (%) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Finale bestedingen Nationale finale bestedingen Consumptieve bestedingen Huishoudens (%) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Finale bestedingen Nationale finale bestedingen Consumptieve bestedingen Overheid (%) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Finale bestedingen Nationale finale bestedingen Bruto investeringen in vaste activa Totaal (%) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Finale bestedingen Nationale finale bestedingen Verandering in voorraden (waarde uitgedrukt als % van het bbp) Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen Finale bestedingen Uitvoer van goederen en diensten Totaal (%)
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2011 0,9 . 4,2 -0,6 -1,1 0,2 6,1 0,8 4,1
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 1e kwartaal* -1,1 -1,4 1,9 -0,7 -0,8 -0,5 -4,6 0,6 2,5
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 2e kwartaal* -0,7 -0,7 4,3 -1,3 -1,5 -1,2 -2,3 0,9 4,7
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 3e kwartaal* -1,7 -1,5 2,5 -1,3 -1,6 -0,7 -4,9 1,1 1,7
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 4e kwartaal* -1,5 -1,5 4,7 -1,8 -2,7 -0,4 -4,4 1,5 3,9
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012* -1,2 . 3,3 -1,3 -1,6 -0,7 -4,0 1,0 3,2
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 1e kwartaal* -1,8 -1,4 -0,7 -1,5 -2,5 0,2 -12,1 0,2 1,4
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 2e kwartaal* -1,7 -1,7 -0,2 -1,4 -2,4 0,0 -9,2 1,0 0,9
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 3e kwartaal* -0,6 -0,8 -0,1 -1,9 -2,8 -0,5 -4,2 0,6 2,2
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 4e kwartaal* 0,8 0,8 0,2 -0,6 -0,6 -0,5 6,7 0,9 1,0
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013* -0,8 . -0,2 -1,4 -2,1 -0,2 -4,8 0,7 1,4
Volume, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2014 1e kwartaal* -0,5 -0,5 1,8 -1,3 -2,0 0,1 6,3 -0,1 1,4
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2011 0,9 . 4,2 -0,6 -1,1 0,2 6,1 0,8 4,1
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2012 1e kwartaal* -0,2 . 2,1 -0,1 0,2 0,0 2,3 0,7 1,2
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2012 2e kwartaal* 0,6 . 1,7 -0,4 -0,6 -0,8 -1,7 0,8 2,9
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2012 3e kwartaal* -1,0 . 0,3 0,2 -0,2 0,3 -3,0 1,3 -1,2
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2012 4e kwartaal* -0,7 . 0,4 -1,4 -1,9 0,1 -3,0 1,3 0,9
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2012* -1,2 . 3,3 -1,3 -1,6 -0,7 -4,0 1,0 3,2
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2013 1e kwartaal* -0,2 . -2,3 0,1 0,3 -0,2 -4,3 0,3 0,0
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2013 2e kwartaal* 0,0 . 1,4 -0,3 -0,7 0,0 0,9 0,9 0,6
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2013 3e kwartaal* 0,1 . 0,0 -0,2 -0,5 0,0 2,5 0,8 0,0
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2013 4e kwartaal* 1,0 . 0,7 -0,2 0,3 0,0 7,0 0,7 0,3
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2013* -0,8 . -0,2 -1,4 -2,1 -0,2 -4,8 0,7 1,4
Volume, t.o.v. voorgaande periode 2014 1e kwartaal* -1,4 . -0,2 -0,5 -0,9 0,2 -3,5 0,0 0,4
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2011 2,1 . 8,8 0,9 1,3 0,2 4,9 0,3 8,8
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 1e kwartaal* 0,3 . 4,9 1,6 1,4 2,1 -5,9 0,1 5,3
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 2e kwartaal* 0,6 . 6,5 0,9 0,2 1,9 -3,2 -0,1 6,3
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 3e kwartaal* -0,8 . 5,6 1,0 0,6 1,8 -4,6 1,0 3,7
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 4e kwartaal* 0,1 . 6,3 0,9 0,2 2,0 -4,6 1,1 4,7
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012* 0,0 . 5,8 1,1 0,6 2,0 -4,5 0,5 5,0
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 1e kwartaal* 0,1 . -0,5 0,8 0,5 1,4 -10,8 -0,3 1,5
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 2e kwartaal* -0,3 . -1,0 -0,1 0,1 -0,5 -9,3 0,1 0,6
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 3e kwartaal* 1,4 . -1,7 -0,3 -0,4 -0,1 -4,5 0,3 1,7
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 4e kwartaal* 1,1 . -1,7 -0,5 0,0 -1,4 5,5 0,4 -0,1
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013* 0,6 . -1,3 0,0 0,1 -0,2 -4,9 0,1 0,9
Waarde, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2014 1e kwartaal* 0,1 . -0,3 -0,5 -1,1 0,5 4,5 -0,7 -0,1
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2011 2,1 . 8,8 0,9 1,3 0,2 4,9 0,3 8,8
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2012 1e kwartaal* -0,1 . 3,5 0,2 0,5 0,2 1,4 0,2 1,2
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2012 2e kwartaal* 0,7 . 1,9 0,4 0,0 1,2 -1,5 0,5 2,6
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2012 3e kwartaal* -1,0 . 0,5 0,3 0,3 0,1 -2,7 0,7 -0,3
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2012 4e kwartaal* 0,5 . 0,1 -0,1 -0,5 0,5 -2,3 0,7 1,0
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2012* 0,0 . 5,8 1,1 0,6 2,0 -4,5 0,5 5,0
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2013 1e kwartaal* 0,4 . -2,8 0,0 1,2 -0,7 -4,5 -0,1 -0,3
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2013 2e kwartaal* -0,1 . 1,2 -0,2 -1,0 -0,2 -0,1 0,6 0,0
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2013 3e kwartaal* 0,4 . -0,1 0,0 -0,2 0,2 2,6 0,0 0,0
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2013 4e kwartaal* 0,3 . -0,1 -0,3 0,0 -0,5 7,3 0,0 -0,1
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2013* 0,6 . -1,3 0,0 0,1 -0,2 -4,9 0,1 0,9
Waarde, t.o.v. voorgaande periode 2014 1e kwartaal* -0,4 . -1,0 -0,2 0,1 0,7 -4,8 -0,3 0,1
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2011 1,1 . 4,5 1,5 2,4 0,0 -1,1 . 4,6
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 1e kwartaal* 1,5 . 3,0 2,3 2,2 2,6 -1,3 . 2,8
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 2e kwartaal* 1,2 . 2,2 2,2 1,7 3,1 -1,0 . 1,5
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 3e kwartaal* 0,9 . 3,0 2,3 2,2 2,6 0,3 . 1,9
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012 4e kwartaal* 1,6 . 1,5 2,8 3,0 2,4 -0,1 . 0,8
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2012* 1,3 . 2,4 2,4 2,2 2,7 -0,6 . 1,7
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 1e kwartaal* 2,0 . 0,2 2,4 3,1 1,2 1,5 . 0,1
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 2e kwartaal* 1,4 . -0,9 1,3 2,6 -0,5 -0,2 . -0,3
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 3e kwartaal* 2,0 . -1,6 1,7 2,5 0,4 -0,3 . -0,5
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013 4e kwartaal* 0,2 . -1,9 0,0 0,7 -0,9 -1,1 . -1,1
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2013* 1,4 . -1,0 1,3 2,2 0,0 -0,1 . -0,4
Prijs, t.o.v. zelfde periode vorig jaar 2014 1e kwartaal* 0,6 . -2,1 0,8 1,0 0,4 -1,6 . -1,4
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat kwartaal- en jaargegevens over de productiecomponenten, de bestedingencategorieën en de inkomensbestanddelen van het bruto binnenlands product van Nederland. Het bruto binnenlands product is een belangrijk macro-economisch begrip. De volumeontwikkeling van het bruto binnenlands product is de maatstaf voor de economische groei van een land. Het is in de Nationale rekeningen en dus ook in de kwartaalrekeningen gebruikelijk om het bruto binnenlands product vanuit drie gezichtspunten te benaderen, vanuit de productie, vanuit de bestedingen en vanuit het inkomen.

Daarnaast zijn er ook nog gegevens over de inkomenstransacties met het buitenland. Die maken het mogelijk berekeningen te maken over het bruto nationaal inkomen (bni). Deze gegevens zijn gegroepeerd onder het onderwerp
'nationaal vorderingensaldo'. Ten slotte zijn er detailgegevens van variabelen uit de eerste vier onderwerpen beschikbaar. Deze zijn gepresenteerd onder 'detailgegevens'.

De gegevens worden weergegeven in de procentuele waarde-, volume- en prijsontwikkeling ten opzichte van dezelfde periode in het voorgaande jaar en ten opzichte van de vorige periode. De volumeontwikkeling van het bbp
ten opzichte van dezelfde periode in het voorgaande jaar wordt ongecorrigeerd weergegeven (de gerealiseerde economische groei) en gecorrigeerd voor een eventueel verschil in werkdagen. De volume-ontwikkeling ten opzichte van het voorgaande kwartaal is voor een aantal variabelen gecorrigeerd voor seizoen- en werkdageneffecten.
Om een zo goed mogelijk beeld te geven van de conjuncturele stand van zaken wordt de groei voor een aantal variabelen ten opzichte van het voorgaande kwartaal berekend. Hierbij wordt standaard gecorrigeerd voor seizoen- en eventuele werkdageffecten.
Bij het uitkomen van nieuwe kwartaalcijfers wordt deze seizoen- en werkdagcorrectie steeds opnieuw doorgerekend. Dit leidt doorgaans tot geringe bijstellingen van eerder geraamde cijfers, maar incidenteel tot meer substantiële bijstellingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: Eerste kwartaal 1988 tot eerste kwartaal 2014

Status van de cijfers:
De cijfers vanaf 1988 zijn definitief. Gegevens van af 2011 tot 2014-I hebben nog een voorlopig karakter.
Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 25 juni 2014:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Deze tabel wordt opgevolgd door tabel Bbp, productie en bestedingen; kwartalen, mutaties. Zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Opbouw bbp vanuit de finale bestedingen
De gegevens van de bestedingsbenadering van het bruto binnenlands product
(bbp) worden in dit deel van de tabel Kwartaalrekeningen
gepresenteerd. Het openingsmenu laat de bestedingsvariabelen ofwel de
goederen- en dienstentotalen zien. Centraal staat hierbij de samenhang
tussen het bbp en de bestedingsvariabelen. De som van gezinsconsumptie,
overheidsconsumptie, investeringen in vaste activa van bedrijven en
overheid en de voorraadmutaties is gelijk aan de nationale bestedingen.
De nationale bestedingen plus de uitvoer van goederen en diensten minus
de invoer levert het bbp op. Het eerste menu geeft een overzicht van de
variabelen die beschikbaar zijn. Selectie van een variabele leidt opnieuw
tot een menu. Op het volgende niveau kan de gewenste dimensie (volume,
waarde, enz.) van de variabele gekozen worden.
Beschikbaar voor finale bestedingen
Het binnenlands product (bruto, marktprijzen) plus de invoer van goederen
en diensten.
Bruto binnenlands product
Het bruto binnenlands product (bbp) is het eindresultaat van de
productieve activiteiten van de ingezeten productie-eenheden. Het is
gelijk aan de toegevoegde waarde tegen basisprijzen van alle
bedrijfsklassen samen, aangevuld met enkele transacties die niet naar
bedrijfsklassen worden verdeeld. De toegevoegde waarde (basisprijzen) per
bedrijfsklasse is gelijk aan het verschil tussen de productie
(basisprijzen) en het intermediair verbruik (aankoopprijzen). De
onverdeelde transacties betreffen het saldo van productgebonden
belastingen en subsidies en het verschil toegerekende en afgedragen btw
(belasting over de toegevoegde waarde). Het bbp is ook gelijk aan de
waarde van het in Nederland gevormde inkomen.
De volumeontwikkeling van het bruto binnenlands product is de maatstaf
voor de economische groei.
Bbp, gecorrigeerd voor werkdageneffecten
De groei van het bruto binnenlands product na verwijdering van de werkdageneffecten. Het aantal werkdagen in twee overeenkomstige kwartalen in opeenvolgende jaren kan verschillen door een schrikkeldag, doordat een ongelijk aantal feestdagen in een weekend valt (bijvoorbeeld 1 januari) of doordat een feestdag van kwartaal is verschoven (bijvoorbeeld paasmaandag). Het effect van een extra werkdag op de groei bedraagt 0,2 à 0,3 procentpunt.
Invoer van goederen en diensten
De invoer van goederen betreft de voor ingezetenen bestemde goederen, die
vanuit het buitenland in het economisch gebied van Nederland zijn
gebracht.
Hiertoe behoren ook voor verwerking in het productieproces benodigde
grondstoffen, halffabrikaten, brandstoffen en voor investeringen bestemde
vaste activa. De invoer omvat verder goederen die, zonder noemenswaardige
bewerking te hebben ondergaan, weer zijn uitgevoerd (wederuitvoer).
De invoer van diensten heeft onder meer betrekking op de uitgaven van
Nederlandse bedrijven in het buitenland, zoals vervoerskosten, bankkosten
en zakenreizen. Bij de overheid gaat het onder meer om uitgaven van
Nederlandse ambassades en consulaten in het buitenland.
De invoer door huishoudens bestaat onder meer uit ingevoerde
consumptiegoederen en de directe consumptieve bestedingen van Nederlandse
toeristen, grensbewoners, diplomaten en militairen in het buitenland.
Totaal
De invoer van goederen betreft de voor ingezetenen bestemde goederen, die
vanuit het buitenland in het economisch gebied van Nederland zijn
gebracht.
Hiertoe behoren ook voor verwerking in het productieproces benodigde
grondstoffen, halffabrikaten, brandstoffen en voor investeringen bestemde
vaste activa. De invoer omvat verder goederen die, zonder noemenswaardige
bewerking te hebben ondergaan, weer zijn uitgevoerd (wederuitvoer).
De invoer van diensten heeft onder meer betrekking op de uitgaven van
Nederlandse bedrijven in het buitenland, zoals vervoerskosten, bankkosten
en zakenreizen. Bij de overheid gaat het onder meer om uitgaven van
Nederlandse ambassades en consulaten in het buitenland.
De invoer door huishoudens bestaat onder meer uit ingevoerde
consumptiegoederen en de directe consumptieve bestedingen van Nederlandse
toeristen, grensbewoners, diplomaten en militairen in het buitenland.
Finale bestedingen
Het totaal van consumptieve bestedingen, investeringen in vaste activa
(bruto), veranderingen in voorraden en uitvoer.
Nationale finale bestedingen
Het totaal van consumptieve bestedingen, investeringen in vaste activa
(bruto) en veranderingen in voorraden.
Consumptieve bestedingen
Uitgaven voor goederen en diensten die worden gebruikt voor de
rechtstreekse bevrediging van individuele behoeften of wensen of van de
collectieve behoeften van leden van de gemeenschap. De consumptieve
bestedingen kunnen zowel op het eigen grondgebied als in het buitenland
worden gedaan.
Consumptieve bestedingen vinden plaats door huishoudens, instellingen
zonder winstoogmerk ten behoeve van huishoudens en de overheid.
Totaal
Uitgaven voor goederen en diensten die worden gebruikt voor de
rechtstreekse bevrediging van individuele behoeften of wensen of van de
collectieve behoeften van leden van de gemeenschap. De consumptieve
bestedingen kunnen zowel op het eigen grondgebied als in het buitenland
worden gedaan. Consumptieve bestedingen vinden plaats door huishoudens,
instellingen zonder winstoogmerk ten behoeve van huishoudens en de
overheid.
Huishoudens
Consumptieve bestedingen door huishoudens inclusief instellingen zonder
winstoogmerk ten behoeve van huishoudens (IZWh).
Overheid
Consumptieve bestedingen door de sector overheid.
Bruto investeringen in vaste activa
Uitgaven voor geproduceerde materiële of immateriële activa die langer dan
een jaar in het productieproces worden gebruikt, zoals gebouwen, woningen,
machines, vervoermiddelen en dergelijke. Tot de investeringen in vaste
activa behoren ook:
- het onderhanden werk in de bouwnijverheid, dat tot de investeringen in
vaste activa van de opdrachtgever is gerekend. Het gaat hierbij om
woningen, bedrijfsgebouwen, weg- en waterbouwkundige werken etc.;
- militaire bouwwerken die op soortgelijke wijze als door civiele
producenten worden gebruikt, zoals vliegvelden en ziekenhuizen;
- verbeteringen aan gebruikte vaste activa, die veel verder gaan dan wat
voor gewoon onderhoud en gewone reparaties nodig is;
- de bij de aankoop van nieuwe en gebruikte vaste activa gemaakte kosten,
zoals overdrachtskosten en kosten van makelaars, architecten, notarissen
en taxateurs.
Op het niveau van de totale economie (en de sectoren) worden de
investeringen gecorrigeerd voor de aan- en verkopen van gebruikte vaste
activa.
Totaal
Investeringen in vaste activa: Uitgaven voor geproduceerde materiële of
immateriële activa die langer dan een jaar in het productieproces worden
gebruikt. Voorbeelden zijn gebouwen, woningen, machines, vervoermiddelen
en dergelijke. Tot de investeringen in vaste activa behoren ook:
- het onderhanden werk in de bouwnijverheid, dat tot de investeringen in
vaste activa van de opdrachtgever is gerekend. Het gaat hierbij om
woningen, bedrijfsgebouwen, weg- en waterbouwkundige werken etc.;
- militaire bouwwerken die op soortgelijke wijze als door civiele
producenten worden gebruikt, zoals vliegvelden en ziekenhuizen;
- verbeteringen aan gebruikte vaste activa, die veel verder gaan dan wat
voor gewoon onderhoud en gewone reparaties nodig is;
- de bij de aankoop van nieuwe en gebruikte vaste activa gemaakte kosten,
zoals overdrachtskosten en kosten van makelaars, architecten, notarissen
en taxateurs.
Op het niveau van de totale economie (en de sectoren) worden de
investeringen gecorrigeerd voor de aan- en verkopen van gebruikte vaste
activa.
Verandering in voorraden
Alle grondstoffen, halffabrikaten, onderhanden werk en eindproducten, die
op een bepaald moment bij de producenten aanwezig zijn.
Een uitzondering is het onderhanden werk in de bouwnijverheid, dat tot de
investeringen in vaste activa van de opdrachtgever is gerekend, en niet
tot veranderingen in voorraden in de bouwnijverheid. Het gaat hierbij om
nog niet voltooide woningen, bedrijfsgebouwen en weg- en waterbouwkundige
werken.
Positieve veranderingen in de voorraden ontstaan wanneer in het
verslagjaar goederen zijn geproduceerd, die nog niet zijn verkocht. Ook
ontstaan toevoegingen aan voorraden wanneer goederen in het verslagjaar
zijn gekocht, maar nog niet in het productieproces verbruikt. Negatieve
veranderingen in voorraden ontstaan wanneer goederen aan bestaande
voorraden worden onttrokken om verkocht of in het productieproces
verbruikt te worden.
De waardering van de veranderingen in voorraden gebeurt zodanig, dat er
geen winsten of verliezen op voorraden door prijsveranderingen ontstaan.
Beginvoorraad en eindvoorraad van elk goed worden voor dit doel tegen
dezelfde prijs gewaardeerd, namelijk grondstoffen tegen de in de periode
geldende gemiddelde inkoopprijs, eindproducten tegen de gemiddelde
verkoopprijs en het onderhanden werk tegen de gemiddelde kostprijs. Met
deze waarderingsmethode wordt zoveel mogelijk voorkomen dat de
productiewaarde en daarmee de toegevoegde waarde worden beïnvloed door
prijsveranderingen van de voorraden gedurende de periode van waarneming.
Uitvoer van goederen en diensten
Tot de uitvoer van goederen worden de goederen gerekend, die door
ingezetenen vanuit het economisch gebied van Nederland aan het buitenland
zijn geleverd. De uitvoer van diensten omvat onder meer de diensten van
Nederlandse vervoerbedrijven in het buitenland, aan het buitenland bewezen
havendiensten, scheepsreparatie en de uitvoering van werken in het
buitenland door Nederlandse aannemers. Onder de uitvoer vallen eveneens de
bestedingen in Nederland door buitenlandse toeristen, grensbewoners en
diplomaten.
Totaal
Tot de uitvoer van goederen worden de goederen gerekend, die door
ingezetenen vanuit het economisch gebied van Nederland aan het buitenland
zijn geleverd. De uitvoer van diensten omvat onder meer de diensten van
Nederlandse vervoerbedrijven in het buitenland, aan het buitenland bewezen
havendiensten, scheepsreparatie en de uitvoering van werken in het
buitenland door Nederlandse aannemers. Onder de uitvoer vallen eveneens de
bestedingen in Nederland door buitenlandse toeristen, grensbewoners en
diplomaten.