Landbouw; gewassen, dieren en grondgebruik naar gemeente
| Regio's | Perioden | Aantal landbouwbedrijven, totaal (aantal) | Grasland en groenvoedergewassen Oppervlakte Grasland en groenvoedergewassen, totaal (are) | Grasland en groenvoedergewassen Oppervlakte Grasland Grasland, totaal (are) | Grasland en groenvoedergewassen Oppervlakte Grasland Blijvend grasland (are) | Grasland en groenvoedergewassen Oppervlakte Grasland Natuurlijk grasland (are) | Grasland en groenvoedergewassen Oppervlakte Grasland Tijdelijk grasland (are) | Grasland en groenvoedergewassen Aantal bedrijven Grasland en groenvoedergewassen, totaal (aantal) | Grasland en groenvoedergewassen Aantal bedrijven Grasland Grasland, totaal (aantal) | Grasland en groenvoedergewassen Aantal bedrijven Grasland Blijvend grasland (aantal) | Grasland en groenvoedergewassen Aantal bedrijven Grasland Natuurlijk grasland (aantal) | Grasland en groenvoedergewassen Aantal bedrijven Grasland Tijdelijk grasland (aantal) | Hokdieren Aantal dieren Kippen Ouderdieren van leghennen (aantal) | Hokdieren Aantal dieren Kippen Ouderdieren van vleeskuikens (aantal) | Hokdieren Aantal bedrijven Kippen Ouderdieren van leghennen (aantal) | Hokdieren Aantal bedrijven Kippen Ouderdieren van vleeskuikens (aantal) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nederland | 2025* | 49.460 | 115.439.907 | 95.587.137 | 66.334.497 | 9.012.354 | 20.240.286 | 40.770 | 38.810 | 34.840 | 6.490 | 23.070 | 1.787.315 | 7.068.339 | 50 | 200 |
| Noord-Nederland (LD) | 2025* | 9.030 | 35.777.356 | 31.361.248 | 23.322.693 | 2.718.581 | 5.319.974 | 8.150 | 7.870 | 7.370 | 1.510 | 4.410 | 224.337 | 587.073 | 10 | 20 |
| Oost-Nederland (LD) | 2025* | 16.170 | 37.623.833 | 30.385.869 | 21.890.140 | 1.923.102 | 6.572.627 | 14.140 | 13.520 | 12.440 | 2.040 | 8.300 | 1.048.736 | 3.398.063 | 30 | 100 |
| West-Nederland (LD) | 2025* | 12.220 | 23.907.897 | 21.427.860 | 15.215.038 | 2.492.605 | 3.720.217 | 8.700 | 8.420 | 7.500 | 1.510 | 4.140 | 94.774 | 219.636 | 0 | 10 |
| Zuid-Nederland (LD) | 2025* | 12.040 | 18.130.821 | 12.412.160 | 5.906.626 | 1.878.066 | 4.627.468 | 9.790 | 8.990 | 7.530 | 1.430 | 6.220 | 419.468 | 2.863.567 | 10 | 80 |
| Flevoland (PV) | 2025* | 1.590 | 1.887.693 | 1.479.381 | 393.938 | 144.172 | 941.271 | 990 | 910 | 460 | 110 | 760 | 126.596 | 96.819 | 0 | 10 |
| Gelderland (PV) | 2025* | 8.290 | 18.475.294 | 14.965.769 | 11.130.875 | 1.019.049 | 2.815.845 | 7.220 | 6.940 | 6.530 | 950 | 4.020 | 688.100 | 1.390.863 | 20 | 40 |
| Noord-Holland (PV) | 2025* | 3.240 | 7.437.130 | 6.868.401 | 4.210.740 | 720.649 | 1.937.012 | 2.310 | 2.260 | 1.960 | 390 | 1.250 | 0 | 39.898 | 0 | 0 |
| Zuid-Holland (PV) | 2025* | 4.100 | 6.973.370 | 6.412.708 | 5.106.877 | 745.819 | 560.012 | 2.320 | 2.270 | 2.110 | 440 | 860 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Zeeland (PV) | 2025* | 2.650 | 2.805.015 | 2.060.514 | 887.529 | 541.919 | 631.066 | 2.050 | 1.900 | 1.480 | 320 | 1.160 | 0 | 76.857 | 0 | 0 |
| Noord-Friesland (CR) | 2025* | 1.640 | 7.799.520 | 7.299.342 | 5.772.110 | 708.826 | 818.406 | 1.510 | 1.490 | 1.420 | 310 | 680 | 0 | 115.961 | 0 | 0 |
| Zuidwest-Friesland (CR) | 2025* | 1.210 | 6.397.143 | 5.863.946 | 5.008.875 | 284.836 | 570.235 | 1.180 | 1.170 | 1.150 | 260 | 550 | 0 | 69.713 | 0 | 0 |
| Zuidoost-Friesland (CR) | 2025* | 1.160 | 5.963.265 | 5.181.774 | 4.108.475 | 310.993 | 762.306 | 1.110 | 1.090 | 1.070 | 220 | 600 | 23.313 | 211.651 | 0 | 10 |
| Zuidwest-Gelderland (CR) | 2025* | 1.600 | 3.059.580 | 2.597.248 | 2.006.215 | 226.987 | 364.046 | 1.130 | 1.100 | 980 | 170 | 580 | 231.630 | 292.158 | 10 | 10 |
| Kop van Noord-Holland (CR) | 2025* | 1.740 | 3.272.762 | 2.908.826 | 1.233.399 | 214.780 | 1.460.647 | 1.160 | 1.120 | 900 | 140 | 820 | 0 | 39.898 | 0 | 0 |
| Delft en Westland (CR) | 2025* | 720 | 326.741 | 316.302 | 257.277 | 33.704 | 25.321 | 100 | 100 | 90 | 30 | 40 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Oost-Zuid-Holland (CR) | 2025* | 930 | 2.350.856 | 2.221.896 | 1.832.137 | 253.302 | 136.457 | 670 | 660 | 640 | 160 | 200 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Zuidoost-Zuid-Holland (CR) | 2025* | 470 | 1.727.613 | 1.594.304 | 1.406.154 | 88.797 | 99.353 | 440 | 440 | 430 | 80 | 170 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Overig Zeeland (CR) | 2025* | 1.520 | 1.766.142 | 1.333.806 | 575.247 | 343.313 | 415.246 | 1.170 | 1.090 | 860 | 200 | 680 | 0 | 11.743 | 0 | 0 |
| Flevoland (CR) | 2025* | 1.590 | 1.887.693 | 1.479.381 | 393.938 | 144.172 | 941.271 | 990 | 910 | 460 | 110 | 760 | 126.596 | 96.819 | 0 | 10 |
| Bouwhoek en Hogeland (LG) | 2025* | 1.330 | 5.147.543 | 4.780.323 | 3.458.034 | 435.067 | 887.222 | 1.170 | 1.150 | 1.050 | 190 | 650 | 0 | 88.983 | 0 | 0 |
| Westelijk Holland (LG) | 2025* | 4.290 | 6.131.276 | 5.650.502 | 3.733.256 | 509.680 | 1.407.566 | 2.120 | 2.080 | 1.830 | 310 | 1.080 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Waterland en Droogmakerijen (LG) | 2025* | 710 | 2.711.546 | 2.596.404 | 1.959.303 | 319.618 | 317.483 | 650 | 640 | 610 | 150 | 220 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Hollands/Utrechts Weidegebied (LG) | 2025* | 2.390 | 8.407.646 | 7.854.043 | 6.591.972 | 742.593 | 519.478 | 2.240 | 2.230 | 2.200 | 490 | 780 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Oostelijk Hogeland (LB) | 2025* | 470 | 1.465.044 | 1.353.642 | 934.363 | 123.406 | 295.873 | 410 | 400 | 360 | 70 | 250 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Noordelijk Friesland (LB) | 2025* | 860 | 3.682.499 | 3.426.681 | 2.523.671 | 311.661 | 591.349 | 760 | 740 | 690 | 110 | 410 | 0 | 88.983 | 0 | 0 |
| Weidestreek in Friesland (LB) | 2025* | 1.450 | 7.852.660 | 7.268.454 | 6.225.754 | 368.169 | 674.531 | 1.400 | 1.400 | 1.380 | 310 | 640 | 0 | 69.713 | 0 | 0 |
| Eilanden (LB) | 2025* | 70 | 453.001 | 446.342 | 280.846 | 149.796 | 15.700 | 70 | 70 | 70 | 40 | 10 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Salland (LB) | 2025* | 1.050 | 2.884.421 | 2.325.955 | 1.772.798 | 102.695 | 450.462 | 980 | 950 | 920 | 110 | 580 | 36.995 | 135.152 | 0 | 10 |
| Zuidelijk Gelderland (LB) | 2025* | 740 | 1.904.191 | 1.558.656 | 1.121.262 | 193.132 | 244.262 | 650 | 620 | 590 | 130 | 360 | 110.878 | 310.778 | 0 | 10 |
| Eemland (LB) | 2025* | 190 | 730.584 | 680.502 | 509.750 | 128.736 | 42.016 | 180 | 180 | 170 | 40 | 70 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Amstelland en Aalsmeer (LB) | 2025* | 140 | 113.127 | 99.017 | 88.949 | 4.668 | 5.400 | 50 | 40 | 40 | 10 | 10 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Texel en Land van Zijpe (LB) | 2025* | 530 | 1.157.860 | 1.036.326 | 581.477 | 150.763 | 304.086 | 390 | 380 | 320 | 70 | 240 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| West-Friesland en omgeving (LB) | 2025* | 850 | 1.657.527 | 1.529.960 | 629.887 | 60.806 | 839.267 | 550 | 540 | 440 | 60 | 410 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Waterland en NH.'se Droogmakerijen (LB) | 2025* | 710 | 2.711.546 | 2.596.404 | 1.959.303 | 319.618 | 317.483 | 650 | 640 | 610 | 150 | 220 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 't Gein en Gooiland (LB) | 2025* | 130 | 410.937 | 398.070 | 334.117 | 56.515 | 7.438 | 120 | 120 | 120 | 50 | 20 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Kennemerland (LB) | 2025* | 140 | 324.434 | 309.441 | 229.858 | 61.772 | 17.811 | 90 | 90 | 80 | 30 | 30 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Westelijk Rijnland (LB) | 2025* | 500 | 1.110.878 | 1.027.943 | 892.390 | 55.714 | 79.839 | 360 | 360 | 350 | 50 | 110 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Krimpenerwaard en Oostel. Rijnland (LB) | 2025* | 390 | 1.469.960 | 1.419.805 | 1.137.766 | 224.555 | 57.484 | 360 | 360 | 360 | 120 | 80 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Alblasserwaard en Vijfherenlanden (LB) | 2025* | 690 | 2.489.939 | 2.283.743 | 1.982.735 | 137.251 | 163.757 | 660 | 650 | 640 | 120 | 250 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Westland en ZH.'se Droogmakerijen (LB) | 2025* | 1.160 | 659.387 | 621.900 | 485.324 | 80.937 | 55.639 | 250 | 240 | 220 | 50 | 90 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Noordelijk Zeeland (LB) | 2025* | 570 | 730.560 | 537.418 | 184.076 | 181.708 | 171.634 | 450 | 400 | 310 | 60 | 250 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Walcheren en Zuid-Beveland (LB) | 2025* | 940 | 1.035.582 | 796.388 | 391.171 | 161.605 | 243.612 | 720 | 690 | 550 | 140 | 430 | 0 | 11.743 | 0 | 0 |
| Land van Breda (LB) | 2025* | 500 | 640.657 | 467.949 | 244.802 | 80.799 | 142.348 | 340 | 310 | 240 | 50 | 230 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Maaskant en Land van Cuijk (LB) | 2025* | 1.060 | 1.909.382 | 1.239.825 | 660.748 | 150.995 | 428.082 | 950 | 850 | 750 | 140 | 580 | 122.928 | 363.662 | 0 | 10 |
| Ameland | 2025* | 40 | 197.904 | 195.895 | 140.052 | 54.052 | 1.791 | 40 | 40 | 40 | 20 | 10 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Berkelland | 2025* | 630 | 1.576.118 | 1.225.054 | 849.416 | 29.265 | 346.373 | 600 | 570 | 540 | 70 | 400 | 45.177 | 89.535 | 0 | 0 |
| Dinkelland | 2025* | 490 | 1.076.940 | 868.462 | 642.303 | 53.515 | 172.644 | 470 | 450 | 440 | 80 | 270 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Dirksland | 2025* | |||||||||||||||
| Drechterland | 2025* | 150 | 278.226 | 255.612 | 102.916 | 13.485 | 139.211 | 90 | 90 | 70 | 10 | 60 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Bron: CBS. | ||||||||||||||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens vanaf gemeenteniveau over grondgebruik, akkerbouw, tuinbouw, grasland, graasdieren en hokdieren. Voor alle onderwerpen wordt zowel het telgegeven (oppervlakte, aantal dieren), als het bijbehorend aantal bedrijven gepresenteerd.
De gegevens voor deze tabel komen uit de landbouwtelling. De landbouwtelling maakt deel uit van de gecombineerde opgave, die onder meer gebruikt wordt voor de uitvoering van het landbouwbeleid en handhaving van de Meststoffenwet.
De regionale indeling van de Landbouwtelling is gebaseerd op het hoofdvestigingsadres. Hierdoor kan de regio, waaraan de landbouwactiviteiten (houden van dieren, teelt van gewassen) worden toegerekend, afwijken van de plaats waar deze activiteiten daadwerkelijk plaatsvinden.
De peildatum voor het aantal dieren is 1 april; de peildatum voor de gewassen is 15 mei.
Status van de cijfers: de cijfers van 2025 zijn voorlopig, de overige cijfers zijn definitief.
Wijzigingen per 28 november 2025: de voorlopige cijfers van 2025 zijn toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Volgens de reguliere planning verschijnen in november de voorlopige cijfers en in maart van het jaar daarna volgen de definitieve cijfers.
Toelichting onderwerpen
- Aantal landbouwbedrijven, totaal
- Bedrijven die landbouwproducten voor de markt voortbrengen, met hoofdvestiging in Nederland, en een economische omvang >= 3000 euro SO (Standaard Opbrengst).
_
Bedrijven < 3000 euro SO zijn zeer klein, gedacht moet worden aan bijvoorbeeld slechts 1 melkkoe of 1 are paprika.
_
Tot en met 2009 werd de economische omvang van agrarische bedrijven uitgedrukt in NGE (Nederlandse Grootte Eenheid). Voor vergelijkbaarheid in de tijd zijn de gegevens van 2000 tot en met 2009 herberekend op basis van SO-normen en -indelingen. De oorspronkelijke ondergrens (3 NGE) is echter gehandhaafd, waardoor de populatie ongewijzigd is gebleven.
_
Met ingang van 2016 wordt bij de afbakening van de Landbouwtelling gebruik gemaakt van informatie uit het Handelsregister. Dit heeft vooral invloed op het aantal bedrijven, hier treedt een duidelijke trendbreuk op. De invloed op arealen (behalve bij niet-cultuurgrond en natuurlijk grasland) en de dieraantallen (behalve bij schapen, en paarden en pony’s) zijn beperkt. Dit heeft met name te maken met het soort bedrijven dat bij de nieuwe afbakening wordt uitgesloten (zoals maneges, kinderboerderijen en natuurbeheer organisaties).
_
Voor meer uitleg over de afbakening van de Landbouwtelling en de SO wordt verwezen naar de tabeltoelichting. - Grasland en groenvoedergewassen
- Grasland en voedergewassen dienen doorgaans als vers plantaardig veevoer.
- Oppervlakte
- Grasland en groenvoedergewassen, totaal
- Grasland
- Grasland, totaal
- Blijvend grasland
- Grond met een natuurlijke of ingezaaide vegetatie van grassen of andere kruidachtige voedergewassen, die voor ten minste 5 jaar niet in de vruchtwisseling is meegenomen.
_
Vruchtwisseling is het op een perceel na elkaar telen van verschillende gewassen om bodemziekten te voorkomen.
- Natuurlijk grasland
- Grond met een natuurlijke of ingezaaide vegetatie van grassen of andere kruidachtige voedergewassen waarvan de opbrengst niet meer bedraagt dan 5 ton droge stof/ha per jaar en waarbij het beheer gedurende meerdere jaren op geen enkele wijze gericht is op een verhoging of handhaving van de landbouwkundige productie. Hiermee worden maatregelen bedoeld zoals bemesting, drainage en onkruidbestrijding.
- Tijdelijk grasland
- Grond met een natuurlijke of ingezaaide vegetatie van grassen of andere kruidachtige voedergewassen, die voor minder dan 5 jaar niet in de vruchtwisseling is meegenomen.
_
Vruchtwisseling is het op een perceel na elkaar telen van verschillende gewassen om bodemziekten te voorkomen.
- Aantal bedrijven
- Let op:
De som van onderliggende delen kan groter zijn dan het totaal voor de hele groep, omdat bij een bedrijf meerdere activiteiten (houden van dieren, teelt van gewassen) kunnen voorkomen (zo’n bedrijf telt mee voor iedere afzonderlijke activiteit, maar slechts eenmaal in het totaal).- Grasland en groenvoedergewassen, totaal
- Grasland
- Grasland, totaal
- Blijvend grasland
- Grond met een natuurlijke of ingezaaide vegetatie van grassen of andere kruidachtige voedergewassen, die voor ten minste 5 jaar niet in de vruchtwisseling is meegenomen.
_
Vruchtwisseling is het op een perceel na elkaar telen van verschillende gewassen om bodemziekten te voorkomen.
- Natuurlijk grasland
- Grond met een natuurlijke of ingezaaide vegetatie van grassen of andere kruidachtige voedergewassen waarvan de opbrengst niet meer bedraagt dan 5 ton droge stof/ha per jaar en waarbij het beheer gedurende meerdere jaren op geen enkele wijze gericht is op een verhoging of handhaving van de landbouwkundige productie. Hiermee worden maatregelen bedoeld zoals bemesting, drainage en onkruidbestrijding.
- Tijdelijk grasland
- Grond met een natuurlijke of ingezaaide vegetatie van grassen of andere kruidachtige voedergewassen, die voor minder dan 5 jaar niet in de vruchtwisseling is meegenomen.
_
Vruchtwisseling is het op een perceel na elkaar telen van verschillende gewassen om bodemziekten te voorkomen.
- Hokdieren
- Hokdieren zijn varkens, diverse soorten pluimvee, konijnen en edelpelsdieren.
_
Om hobbymatig van bedrijfsmatig gehouden dieren te onderscheiden, worden bij pluimvee, konijnen en edelpelsdieren aantallen van minder dan 25 stuks niet in de telling meegenomen.- Aantal dieren
- Kippen
- Met ingang van 2018 worden de pluimvee gegevens afgeleid uit het I&R register (Identificatie en Registratie) voor pluimvee. Dit kan, in vergelijking met de eerdere directe uitvraag in de Gecombineerde Opgave, van invloed zijn op het aantal dieren en de verdeling tussen de verschillende categorieën.
Met ingang van 2018 worden de dieraantallen voor pluimvee, vleeskalveren en vleesvarkens gecorrigeerd voor tijdelijke leegstand op de peildatum.
Als gevolg hiervan kunnen er verschillen optreden tussen de dieraantallen in de Landbouwtellingstabellen en de productietabellen (zie ook de tabeltoelichting).- Ouderdieren van leghennen
- Ouderdieren bestemd voor de productie van broedeieren voor leghennen.
- Ouderdieren van vleeskuikens
- Ouderdieren bestemd voor de productie van broedeieren voor vleeskuikens.
- Aantal bedrijven
- Let op:
De som van onderliggende delen kan groter zijn dan het totaal voor de hele groep, omdat bij een bedrijf meerdere activiteiten (houden van dieren, teelt van gewassen) kunnen voorkomen (zo’n bedrijf telt mee voor iedere afzonderlijke activiteit, maar slechts eenmaal in het totaal).- Kippen
- Met ingang van 2018 worden de pluimvee gegevens afgeleid uit het I&R register (Identificatie en Registratie) voor pluimvee. Dit kan, in vergelijking met de eerdere directe uitvraag in de Gecombineerde Opgave, van invloed zijn op het aantal dieren en de verdeling tussen de verschillende categorieën.
- Ouderdieren van leghennen
- Ouderdieren bestemd voor de productie van broedeieren voor leghennen.
- Ouderdieren van vleeskuikens
- Ouderdieren bestemd voor de productie van broedeieren voor vleeskuikens.