Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik 1994-2015

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Mest- en mineralenproductie

De mestproductie is gedefinieerd als de hoeveelheid mest die na enkele maanden bewaring aanwezig is in stalopslag en in opslag buiten de stal, inclusief voerresten, schoonmaakwater en vermorst drinkwater. Voor rundvee, schapen, paarden en pony's komt daar nog de hoeveelheid mest bij die deze dieren produceren wanneer ze in de wei lopen.
De mineralenproductie betreft de uitgescheiden mineralen stikstof, fosfaat en kali.
De in de tabel weergegeven mest- en mineralenproductie is afkomstig van navolgende in de Landbouwtellingen waargenomen diersoorten:
- rundvee;
- schapen en geiten;
- paarden en pony's;
- vlees- en fokvarkens (incl. biggen);
- pluimvee (exclusief overig pluimvee: ganzen, fazanten, struisvogels, parelhoenders en dergelijke);
- konijnen, nertsen en vossen (exclusief overige edelpelsdieren).

Mineralenuitscheiding

De hoeveelheid uitgescheiden mineralen stikstof, fosfaat en kali in dierlijke mest.

Stikstofuitscheiding

De uitgescheiden hoeveelheid stikstof (N-totaal) zonder aftrek van stikstof die vervluchtigt in de vorm van NH3, N2, NO en N2O.

Stikstofproductie

Stikstofproductie is de hoeveelheid uitgescheiden stikstof tijdens opstallen en tijdens beweiding, verminderd met de gasvormige stikstofverliezen die optreden in stal en opslag.

Fosfaatuitscheiding

De uitgescheiden hoeveelheid fosfaat (als P2O5).

Kali-uitscheiding

De uitgescheiden hoeveelheid kali (als K2O).

Mineralen in dierlijke mest per hectare

Mineralen in dierlijke mest per hectare bemestbare cultuurgrond.
Bemestbare cultuurgrond is beteelbare grond waarop dierlijke mest kan worden toegepast. Dit omvat blijvend en tijdelijk grasland en bouwland behalve braak en vanaf 2009 ook exclusief tuinbouw onder glas. De oppervlakte is gegeven in gemeten maat, dat wil zeggen de netto beteelbare oppervlakte, inclusief voren en paden die voor de teelt noodzakelijk zijn.

Stikstofproductie per hectare

De stikstofproductie van landbouwbedrijven gedeeld door de oppervlakte bemestbare cultuurgrond.

Fosfaatuitscheiding per hectare

De fosfaatuitscheiding van landbouwbedrijven gedeeld door de oppervlakte bemestbare cultuurgrond.

Kali-uitscheiding per hectare

De kali-uitscheiding van landbouwbedrijven gedeeld door de oppervlakte bemestbare cultuurgrond.

Mesttransport van/naar landbouwbedrijven

Getransporteerde dierlijke mest en daarin aanwezige mineralen van en naar landbouwbedrijven.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.

Mestaanvoer op landbouwbedrijven

Op landbouwbedrijven aangevoerde mest.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.

Mineralen in aangevoerde mest

Stikstof in aangevoerde mest

Fosfaat in aangevoerde mest

Kali in aangevoerde mest

Aangevoerde mineralen per hectare

De op landbouwbedrijven aangevoerde mineralen stikstof, fosfaat en kali in dierlijke mest per hectare bemestbare cultuurgrond.
Bemestbare cultuurgrond is beteelbare grond waarop dierlijke mest kan worden toegepast. Dit omvat blijvend en tijdelijk grasland en bouwland behalve braak en vanaf 2009 ook exclusief tuinbouw onder glas. De oppervlakte is gegeven in gemeten maat, dat wil zeggen de netto beteelbare oppervlakte, inclusief voren en paden die voor de teelt noodzakelijk zijn.

Aangevoerde stikstof per hectare

Aangevoerde fosfaat per hectare

Aangevoerde kali per hectare

Mestafvoer van landbouwbedrijven

Van landbouwbedrijven afgevoerde dierlijke mest.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.

Mineralen in afgevoerde mest

Stikstof in afgevoerde mest

Fosfaat in afgevoerde mest

Kali in afgevoerde mest

Afgevoerde mineralen per hectare

De van landbouwbedrijven afgevoerde mineralen stikstof, fosfaat en kali in dierlijke mest per hectare bemestbare cultuurgrond.
Bemestbare cultuurgrond is beteelbare grond waarop dierlijke mest kan worden toegepast. Dit omvat blijvend en tijdelijk grasland en bouwland behalve braak en vanaf 2009 ook exclusief tuinbouw onder glas. De oppervlakte is gegeven in gemeten maat, dat wil zeggen de netto beteelbare oppervlakte, inclusief voren en paden die voor de teelt noodzakelijk zijn.

Afgevoerde stikstof per hectare

Afgevoerde fosfaat per hectare

Afgevoerde kali per hectare

Transportsaldo's mest en mineralen

Het verschil tussen aanvoer en afvoer van mestsoorten en mineralen door landbouwbedrijven. Een positief getal duidt op netto aanvoer, een negatief getal op netto afvoer.

Transportsaldo mineralen

De op landbouwbedrijven aangevoerde mineralen stikstof, fosfaat en kali minus de van deze van landbouwbedrijven afgevoerde mineralen.

Transportsaldo stikstof

Op landbouwbedrijven aangevoerde stikstof minus afgevoerde stikstof.

Transportsaldo fosfaat

Op landbouwbedrijven aangevoerd fosfaat minus afgevoerd fosfaat.

Transportsaldo kali

Op landbouwbedrijven aangevoerde kali minus afgevoerde kali.

Transportsaldo mineralen per hectare

De op landbouwbedrijven aangevoerde mineralen stikstof, fosfaat en kali minus de van deze van landbouwbedrijven afgevoerde mineralen, per hectare bemestbare cultuurgrond.

Transportsaldo stikstof per hectare

Transportsaldo fosfaat per hectare

Transportsaldo kali per hectare

Gebruik van mest en mineralen

Het gebruik van dierlijke mest en daarin opgenomen mineralen op landbouwbedrijven. Dit gebruik is berekend als de mest- en mineralenproductie op landbouwbedrijven plus de op landbouwbedrijven aangevoerde mest en mineralen minus de van landbouwbedrijven afgevoerde mest en mineralen.

Gebruik mineralen

Stikstofgebruik op landbouwbedrijven

De stikstofuitscheiding, verminderd met gasvormige stikstofverliezen in stal en opslag, plus de stikstof in aangevoerde mest minus de stikstof in afgevoerde mest.

Fosfaatgebruik op landbouwbedrijven

De fosfaatuitscheiding plus het fosfaat in aangevoerde mest minus het fosfaat in afgevoerde mest.

Kaligebruik op landbouwbedrijven

De kali-uitscheiding plus de kali in aangevoerde mest minus de kali in afgevoerde mest.

Gebruik mineralen per hectare

Het gebruik op landbouwbedrijven van bij de mestproductie uitgescheiden mineralen stikstof, fosfaat en kali, per hectare bemestbare cultuurgrond.

Stikstofgebruik per hectare

De stikstofuitscheiding, verminderd met gasvormige stikstofverliezen in stal en opslag, plus de stikstof in aangevoerde mest minus de stikstof in afgevoerde mest per hectare bemestbare cultuurgrond.

Fosfaatgebruik per hectare

De fosfaatuitscheiding plus het fosfaat in aangevoerde mest minus het fosfaat in afgevoerde mest, per hectare bemestbare cultuurgrond.

Kaligebruik per hectare

De kali-uitscheiding plus de kali in aangevoerde mest minus de kali in afgevoerde mest, per hectare bemestbare cultuurgrond.

Benuttingsgraad mineralen

Het gebruik op landbouwbedrijven van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest gedeeld door de plaatsingsruimte.
In sommige regionaal gedetailleerde eenheden komen aanzienlijke overschrijdingen voor van de plaatsingsruimte. Een sluitende verklaring hiervoor is niet te geven.
- De mestproductie wordt toegerekend aan de hoofdvestiging. Wanneer het vee zich bevindt in een andere regio wordt de mestproductie aan de verkeerde regio toegerekend;
- De mestproductie kan te hoog zijn berekend omdat de landbouwtelling het aantal dieren overschat;
- De mesttransporten op de vervoersbewijzen kunnen niet zijn herkend als mesttransporten van landbouwbedrijven waardoor de mestafvoer wordt onderschat;
- Mest kan in voorraad zijn gebleven. Met voorraadvorming en -onttrekking wordt geen rekening gehouden;
- Bij de toegestane bemesting gaan boeren uit van forfaitaire waarden voor de mestproductie die lager kan zijn dan de berekende mestproductie;
- Bij het gebruik van stikstof wordt de stikstofuitscheiding verminderd met de berekende gasvormige verliezen uit stal en opslag. Boeren mogen uitgaan van forfaitaire gasvormige verliezen die doorgaans kleiner zijn dan de berekende verliezen waardoor de hoeveelheid stikstof in de mest kleiner is. Hierdoor hoeft minder mest te worden afgevoerd;
- Bedrijven houden rekening met coulance bij handhaving en voeren te weinig mest af.

Benuttingsgraad stikstof

Het stikstofgebruik (in dierlijke mest) gedeeld door de plaatsingsruimte voor stikstof.
---
De stikstofproductie in deze tabel is berekend door de stikstofuitscheiding te verminderen met berekende stikstofverliezen uit stallen en mestopslagen volgens de rekenmethodiek van de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM). Deze verliezen zijn over het algemeen kleiner dan de forfaitaire verliezen op basis van de mestwetgeving. Bij forfaitair vastgestelde (grotere) stikstofverliezen blijft er dus minder stikstof in de mest achter. Hierdoor hoeft geen of minder mest van het bedrijf te worden afgevoerd. Wettelijk gezien is er pas sprake van overschrijding van de plaatsingsruimte (overbemesting) als de stikstofuitscheiding minus forfaitaire verliezen plus aangevoerde stikstof minus afgevoerde stikstof groter is dan de plaatsingsruimte.

Benuttingsgraad fosfaat

Het fosfaatgebruik (in dierlijke mest) gedeeld door de plaatsingsruimte fosfaat.