Zuivering van stedelijk afvalwater; per regionale waterkwaliteitsbeheerder

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Waterkwaliteitsbeheerders Rioolwaterzuiveringsinstallaties Aantal per type Oxidatiesloten (aantal) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit vervuilingseenheden per type Oxidatiesloten (1 000 v.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Totaal capaciteit (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Mechanische installaties (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Oxidatiebedden (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Aeratietanks (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Oxidatietanks (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Oxidatiesloten (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Carrousels (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Discontinue systemen (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Parallelle installaties (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Tweetrapsinstallaties (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Compactinstallaties (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Membraanbioreactors (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Nereda korrelslib reactor (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Hybride Nereda - actief slib systeem (1 000 i.e.) Afzet van zuiveringsslib Nat slib naar bestemming Storten (1 000 kg) Afzet van zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Storten (1 000 kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib As (gloeirest) (1 000 kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Stikstofverbindingen als N (1 000 kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Fosforverbindingen als P (1 000 kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Koper (kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Chroom (kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Zink (kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Lood (kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Cadmium (kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Nikkel (kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Kwik (kg) Afzet van zuiveringsslib Nutriënten en zware metalen in het slib Arseen (kg)
Nederland totaal 45 1.197 23.630 0 60 8.091 3.260 958 7.738 72 1.124 1.320 60 0 692 255 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Groot Salland (WS)
Waterschap Rijn en IJssel (WS) 2 24 893 0 0 30 392 18 439 0 0 0 0 0 14 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Veluwe (WS)
Waterschap Vallei & Eem (WS)
WS Amstel, Gooi en Vecht (WS) 0 0 1.691 0 0 1.618 10 0 23 40 0 0 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Regge & Dinkel (WS)
Hoogheemraadschap van Delfland (WS) 0 0 1.316 0 0 1.242 0 0 73 0 0 0 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Zeeuws-Vlaanderen (WS)
Waterschap Zeeuwse Eilanden (WS)
Waterschap De Dommel (WS) 4 252 1.269 0 0 1.063 0 206 0 0 0 0 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Hoogheemraadschap van Rijnland (WS) 1 10 1.585 0 0 0 934 8 502 0 46 95 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Rivierenland (WS) 7 70 1.329 0 0 223 118 58 310 0 450 102 0 0 69 0 . . . . . . . . . . . . .
Hhs De Stichtse Rijnlanden (WS) 0 0 1.134 0 0 100 69 0 591 0 0 14 0 0 360 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Hunze en Aa's (WS) 0 0 444 0 0 267 73 0 63 0 0 41 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Noorderzijlvest (WS) 2 13 514 0 0 0 7 11 212 32 15 0 0 0 0 237 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Reest en Wieden (WS)
Waterschap Velt en Vecht (WS)
Waterschap Zuiderzeeland (WS) 0 0 612 0 0 0 52 0 560 0 0 0 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Hhs Hollands Noorderkwartier (WS) 3 82 1.350 0 0 140 281 63 442 0 305 118 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Brabantse Delta (WS) 9 92 1.206 0 0 613 11 71 139 0 0 372 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Wetterskip Fryslân (WS) 1 16 1.006 0 60 0 120 10 604 0 119 33 60 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Aa en Maas (WS) 1 271 1.401 0 0 768 0 226 407 0 0 0 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Hollandse Delta (WS) 2 7 1.441 0 0 0 24 6 941 0 0 470 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Hhs van Schieland en Krimpenerwaard (WS) 0 0 480 0 0 0 7 0 473 0 0 0 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Scheldestromen (WS) 0 0 563 0 0 447 0 0 31 0 59 0 0 0 26 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Vallei en Veluwe (WS) 1 20 1.469 0 0 310 245 20 864 0 0 0 0 0 30 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Vechtstromen (WS) 5 162 1.421 0 0 573 408 134 182 0 14 75 0 0 17 18 . . . . . . . . . . . . .
WS Drents Overijsselse Delta (WS) 7 179 855 0 0 333 187 127 92 0 116 0 0 0 0 0 . . . . . . . . . . . . .
Waterschap Limburg (WS) 0 0 1.653 0 0 365 323 0 790 0 0 0 0 0 176 0 . . . . . . . . . . . . .
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over stedelijke ofwel openbare rioolwaterzuiveringsinstallaties in beheer bij water- of zuiveringsschappen. De tabel geeft, per regionale waterkwaliteitsbeheerder, de volgende uitkomsten:
- de aantallen en ontwerpcapaciteit van de stedelijke rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi's), per zuiveringstype.
- de vrachten van organische stoffen, nutriënten (meststoffen) en zware metalen in het aangevoerde afvalwater (influent) en het gezuiverde afvalwater (effluent). Ingaande 2017 worden de gegevens over zware metalen alleen gepubliceerd voor de even jaren.
- de zuiveringsrendementen voor organische stoffen en nutriënten (meststoffen).
- de hoeveelheden en bestemming van het vrijgekomen zuiveringsslib, met de daarin voorkomende nutriënten (meststoffen) en zware metalen. Ingaande 2017 worden de gegevens over zuiveringsslib alleen gepubliceerd voor de even jaren.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2005.

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 21 maart 2025:
De tabel is aangevuld met cijfers over 2023.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers over 2024 verschijnen in maart 2026.

Toelichting onderwerpen

Rioolwaterzuiveringsinstallaties
Overzicht van aantallen en de capaciteit van de rioolwaterzuiveringsinstallaties in Nederland. Deze installaties zuiveren vrijwel al het afvalwater van huishoudens en bedrijven die lozen op het riool. Alle installaties worden beheerd door de regionale waterkwaliteitsbeheerders: hoogheemraadschappen en waterschappen.
Aantal per type
Aantallen rioolwaterzuiveringsinstallaties, met een onderverdeling naar type zuivering.
Oxidatiesloten
Een oxidatiesloot is een actief slib installatie waarbij het afvalwater meerdere malen door een zogenaamd beluchtingscircuit wordt geleid. Ter plekke van de beluchters wordt het water homogeen gemengd en voortgestuwd waardoor min of meer propstroom optreedt. De verblijftijd van het afvalwater is circa 2 tot 3 dagen. De slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacteriemassa) is derhalve zeer laag.

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Capaciteit vervuilingseenheden per type
Capaciteit zuiveringsinstallatie:
Het vermogen van een installatie die bestemd is voor de verwijdering van afbreekbare voornamelijk organische verontreinigingen uit afvalwater.

De vervuilingseenheid (afgekort VE) is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per etmaal bevindt.
De capaciteit in vervuilingseenheid (v.e.) wordt berekend als: 1 vervuilingseenheid = 150 g TZV (Totaal Zuurstofverbruik) per dag.
De vervuilingseenheid wordt ook gebruikt als basis voor de berekening van de verontreinigingsheffing die door huishoudens en bedrijven moet worden betaald.
Deze eenheid wordt ingaande 2010 gehanteerd. Voor eerdere jaren zijn deze gegevens derhalve niet bekend.
Oxidatiesloten
Een oxidatiesloot is een actief slib installatie waarbij het afvalwater meerdere malen door een zogenaamd beluchtingscircuit wordt geleid. Ter plekke van de beluchters wordt het water homogeen gemengd en voortgestuwd waardoor min of meer propstroom optreedt. De verblijftijd van het afvalwater is circa 2 tot 3 dagen. De slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacteriemassa) is derhalve zeer laag.

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Capaciteit inwonerequivalenten per type
Capaciteit zuiveringsinstallatie:
Het vermogen van een installatie die bestemd is voor de verwijdering van afbreekbare voornamelijk organische verontreinigingen uit afvalwater.

De capaciteit in inwonerequivalenten (i.e.) wordt berekend als: 1 inwonerequivalent = 54 g BZV (Biologisch Zuurstof Verbruik) per dag.
Een inwonerequivalent is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per etmaal bevindt.
De inwonerequivalent wordt steeds minder gebruikt als maat voor de vervuiling. De gangbare eenheid is de vervuilingseenheid.
Totaal capaciteit
Alle rioolwaterzuiveringsinstallaties.
Een inwonerequivalent is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per dag bevinden.
Mechanische installaties
Eenvoudige installatie waarin gesuspendeerde stoffen uit het afvalwater worden verwijderd door middel van bezinking.
Oxidatiebedden
Reeds lang bestaande techniek waarbij het afvalwater wordt uitgesproeid over een laag van poreuze stenen waarop zich een bacteriehoudende laag bevindt (biofilm). De bacteriën breken de organische verontreinigingen in het afvalwater af.
Aeratietanks
Het voorbezonken afvalwater stroomt door een bassin waarin zich een hoeveelheid actief slib (bacteriemassa) bevindt. Tevens wordt intensief belucht. Met behulp van de aangevoerde zuurstof worden de organische verontreinigingen in het afvalwater afgebroken door het actief slib. Kenmerkend voor aeratietanks is de korte verblijftijd van het afvalwater en de hoge slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacteriemassa).

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Oxidatietanks
Actief slibinstallatie die volgens hetzelfde principe werkt als een aeratietank, echter met een veel lagere slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacteriemassa). Hierdoor is de slibproductie lager dan die van een aeratietank en is het vrijkomend slib vergaand gemineraliseerd oftewel minder rotbaar.

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Oxidatiesloten
Een oxidatiesloot is een actief slib installatie waarbij het afvalwater meerdere malen door een zogenaamd beluchtingscircuit wordt geleid. Ter plekke van de beluchters wordt het water homogeen gemengd en voortgestuwd waardoor min of meer propstroom optreedt. De verblijftijd van het afvalwater is circa 2 tot 3 dagen. De slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacteriemassa) is derhalve zeer laag.

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Carrousels
Een carrousel is een actief slib installatie die werkt volgens de principes van de oxidatiesloot maar dan moderner en groter. Kenmerkend is de grotere waterdiepte (tussen de 2 en de 4 m).

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Discontinue systemen
Oxidatietanks en oxidatiesloten (actief slib installaties) waarbij het afvalwater niet continu de installatie instroomt, maar batchgewijs wordt ingelaten.

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Parallelle installaties
Installatie waarbij verschillende zuiveringssystemen (zogenaamde 'straten') naast elkaar worden gebruikt. Er kunnen diverse combinaties voorkomen, die als gelijkwaardig worden beschouwd.
Tweetrapsinstallaties
Installaties waarin twee systemen in serie zijn geplaatst. Bijvoorbeeld een oxidatiebed gevolgd door een aeratietank. Het afvalwater doorloopt beide zuiveringstrappen.
Compactinstallaties
Een actief slib installatie met vier segmenten. Het afvalwater wordt niet-bezonken ingevoerd in het beluchtingssegment , waarna in de centrale beluchtingsruimte het slib wordt afgescheiden. In de herbeluchtingsruimte wordt een deel van het slib geconditioneerd en teruggevoerd naar de beluchtingsruimte. Het andere deel van het slib (het surplusslib) wordt gestabiliseerd in de slibmineralisatieruimte en vervolgens afgevoerd.

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.
Membraanbioreactors
Membraanbioreactor is een type zuivering waarbij de scheiding van slib bacteriemassa en het gezuiverde afvalwater plaats vindt met behulp van membraanfiltratie.
Nereda korrelslib reactor
In een Nereda korrelslibreactor wordt het afvalwater gezuiverd door micro-organismen in geconcentreerde, natuurlijke korrelstructuren. Deze korrels bezitten een hoge biologische activiteit en maken het erg eenvoudig het slib en het gezuiverde water te scheiden.

Ingaande 2019 wordt dit type installatie apart in Statline weergegeven. In de periode 2011 tot en met 2018 zijn al 4 Nereda systemen in bedrijf genomen. Deze zijn in deze tabel tot 2019 gerekend bij de oxidatietanks en/of discontnue systemen.
Hybride Nereda - actief slib systeem
Installatie bestaande uit een naast elkaar werkende Nereda korrelslibreactor en een actief slib installatie.

In een Nereda korrelslibreactor wordt het afvalwater in compacte bassins gezuiverd door micro-organismen in geconcentreerde, natuurlijke korrelstructuren. Deze korrels bezitten een hoge biologische activiteit en maken het erg eenvoudig het slib en het gezuiverde water te scheiden.

Bij actief slib installaties wordt het afvalwater gezuiverd in bassins met zwevend vlokvormig slib. Het vlokvormige slib bestaat uit bacteriën en beestjes voorkomen die de (opgeloste) verontreinigingen in het rioolwater als voedsel gebruiken.

Ingaande 2019 wordt dit type installatie apart in Statline weergegeven.In de periode 2013 tot en met 2018 zijn al twee hybride Nereda - actiefslib systemen in bedrijf genomen. Deze zijn tot 2019 in deze tabel gerekend bij de parallele installaties.
Afzet van zuiveringsslib
Restproduct van de zuivering van afvalwater, dat bestaat uit gesuspendeerde bezinkbare bestanddelen en door groei overbodig geworden aktief slib (bacteriemassa). Zuiveringsslib wordt gemeten in gewichtshoeveelheden als zodanig, inclusief het zich daarin bevindende water (zie Totaal nat slib), en als droge stof. Het betreft de totale afzet van zuiveringsslib. Dit is inclusief eventueel extern aangevoerd slib van andere regionale waterkwaliteitsbeheerders. De gegeven afzet moet dan ook niet worden verward met de totale productie aan zuiveringsslib bij de desbetreffende waterkwaliteitsbeheerder.
Nat slib naar bestemming
De hoeveelheid afgevoerd nat zuiveringsslib (inclusief het zich daarin bevindende water), per bestemming (methode van verwerking).
Storten
Afhankelijk van de kwaliteit wordt zuiveringsslib op regionale stortplaatsen of op speciale slibdeponiën gestort.
Droge stof naar bestemming
Afgevoerd zuiveringsslib, uitgedrukt in gewichtshoeveelheid droge stof, per bestemming (methode van verwerking). De droge stof is de droogrest van zuiveringsslib na verdamping van het water bij circa 105 graden Celsius.
Storten
Afhankelijk van de kwaliteit wordt zuiveringsslib op regionale stortplaatsen of op speciale slibdeponiën gestort.
Nutriënten en zware metalen in het slib
De totale hoeveelheid nutriënten (meststoffen) en zware metalen die met het zuiveringsslib wordt afgevoerd. De meeste zware metalen hechten zich sterk aan het slib.
As (gloeirest)
De fractie niet brandbare, anorganische stof die resteert na verbranding.
Stikstofverbindingen als N
De totale hoeveelheid stikstof, aanwezig in organische verbindingen (zoals eiwitten) en anorganische verbindingen (zoals nitraat en ammonium).
Fosforverbindingen als P
De hoeveelheid fosfor in zuiveringsslib wordt geanalyseerd als P2O5 (difosforpentoxide) en omgerekend naar P-totaal.
Koper
Chroom
Zink
Lood
Cadmium
Nikkel
Kwik
Arseen