Gezondheid, leefstijl, zorggebruik en -aanbod, doodsoorzaken; vanaf 1900
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel toont de grote variëteit aan langlopende reeksen op het gebied van gezondheid, leefstijl en gezondheidszorg. Cijfers over geboorte en sterfte, enkele doodsoorzaken en het optreden van bepaalde infectieziekten zijn beschikbaar vanaf 1900. Andere reeksen starten op een later tijdstip.
Naast de ervaren gezondheid bevat de tabel onder meer cijfers over infectieziekten, ziekenhuisopnamen naar diagnose, levensverwachting, leefstijlfactoren als roken, alcohol en overgewicht, en doodsoorzaken. Ook diverse aspecten van de gezondheidszorg zoals het aantal beroepsbeoefenaren, het aantal beschikbare ziekenhuisbedden, de gemiddelde verpleegduur en de uitgaven aan zorg staan in de tabel.
Veel onderwerpen staan ook, in meer detail, in andere StatLine-tabellen, maar soms met een kortere looptijd. Gegevens over meldingsplichtige infectieziekten en Aids/hiv zijn niet in andere tabellen opgenomen.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1900
Status van de cijfers:
2025:
De beschikbare cijfers zijn definitief.
2024:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
De cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg;
- doodsoorzaken.
2023:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- diagnoses bij ziekenhuisopname;
- ziekenhuisopnamen, verpleegdagen, verpleegduur;
- aantal ziekenhuisbedden;
- beroepen in de gezondheidszorg;
De cijfers zijn nader voorlopig voor:
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg.
2022:
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.
De cijfers zijn nader voorlopig voor:
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg.
2021:
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.
2020 en eerder:
Meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Vanwege het dynamische karakter van de registratie zijn cijfers over alle jaren voorlopig voor meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.
Wijzigingen per 18 december 2025:
Aanvulling met de beschikbare meest recente cijfers:
- levendgeborenen, overledenen;
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg;
- perinatale sterfte (28 wk), zuigenlingensterfte;
- gemiddelde leeftijd moeder bij eerste kind;
- aandeel meerlinggeboortes.
Wijzigingen per 18 december 2024:
- Vanwege een revisie van de statistieken Uitgaven gezondheids- en welzijnszorg 2021 zijn cijfers voor de uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg vanaf 2021 vervangen.
- Gereviseerde cijfers over de volume-index van de zorgkosten zijn nog niet beschikbaar, vanaf 2021 zijn deze cijfers leeggemaakt.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In juni 2026 verschijnen de op dat moment beschikbare meest recente cijfers.
Toelichting onderwerpen
- Gezondheidstoestand
- Gezondheid in subjectieve zin (zoals ervaren door personen zelf) en in objectieve zin (zoals beoordeeld door medische beroepsbeoefenaren). Het laatste weergegeven in het aantal meldingen van meldingsplichtige infectieziekten en diagnosen HIV/Aids, het gebruik van geneesmiddelen en ziekteverzuim bij particuliere bedrijven.
- Optreden van enkele infectieziekten
- Enkele meldingsplichtige infectieziekten en HIV/Aids.
- Meldingsplichtige infectieziekten
- Infectieziekten die, volgens de Wet publieke gezondheid, na constatering aan de regionale GGD moeten worden gemeld.
In de tabel zijn alleen die infectieziekten opgenomen:
- waarvoor voor meer dan 20 jaar gegevens beschikbaar zijn,
- met in minimaal één jaar meer dan 100 gevallen
- waarvoor over de totale periode de cijfers (min of meer) dezelfde ziekte weerspiegelen
- waarvoor de cijfers een globaal beeld geven van de absolute omvang, trend en uitbraken.- Bof
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 072;
ICD-10: B26.
In 1999 is de meldingsplicht gestopt, maar december 2008 opnieuw
ingevoerd.
Sinds 1987 in het Rijksvaccinatieprogramma.
- Buiktyfus
- Cijfers over 1900-1929 zijn inclusief paratyfus B en vanaf 1930 worden de cijfers over paratyfus B afzonderlijk vermeld.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 002.0;
ICD-10: A01.0.
Meldingsplicht sinds 1872.
- Difterie
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 032;
ICD-10: A30.
Sinds 1957 in het Rijksvaccinatieprogramma.
Meldingsplicht sinds 1872.
- Hepatitis A
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 070.1;
ICD-10: B15.
Meldingsplicht sinds 1950.
- Kinkhoest
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 033.0, 033.1 en 033.9;
ICD-10: A37.0, A37.1 en A37.9.
Sinds 1957 in het Rijksvaccinatieprogramma.
Meldingsplicht sinds 1975.
- Legionellose
- Veteranenziekte.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 482.8;
ICD-10: A48.1.
Meldingsplicht sinds 1987.
- Malaria
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 084;
ICD-10: B50-B54.
Meldingsplicht sinds 1940.
- Mazelen
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 055;
ICD-10: B05.
Sinds 1976 in het Rijksvaccinatieprogramma.
Meldingsplicht sinds 1975.
- Meningokokkenziekte
- Nekkramp, meestal gepaard gaande met hersenvliesontsteking en/of
bloedvergiftiging, door infectie met Neisseria meningitidis (meningokok).
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 036;
ICD-10: A39.
Sinds 2002 in het Rijksvaccinatieprogramma, maar alleen tegen meningokok subtype C.
- Paratyfus B
- Van 1900-1929 zijn de cijfers over paratyfus B opgenomen bij de gegevens over buiktyfus en vanaf 1930 worden de cijfers over paratyfus B afzonderlijk vermeld.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 002.2;
ICD-10: A01.2.
Meldingsplicht sinds 1928.
- Polio
- Kinderverlamming.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 045;
ICD-10: A80.
Sinds 1957 in het Rijksvaccinatieprogramma.
Meldingsplicht sinds 1923.
- Q-koorts
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 083.0;
ICD-10: A78.
Meldingsplicht sinds 1975.
- Rubella
- Rodehond.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 056 en 771.0;
ICD-10: B06 en P35.0.
Sinds 1974 in het Rijksvaccinatieprogramma.
Meldingsplicht sinds 1950.
- Shigellose
- Bacillaire dysenterie.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 004;
CD-10: A03.
Meldingsplicht sinds 1873.
- Tuberculose
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 010-018;
ICD-10: A15-A19.
Meldingsplicht sinds 1980. Omdat de tuberculose-registratie een dynamisch (uitbreidbaar) bestand is kan het aantal diagnosen in eerdere verslagjaren in de toekomst nog enigszins wijzigen.
- Gebruik Medicijnen/voedingssupplementen
- Het gebruik van medicijnen of voedingssupplementen zoals vitamines,
mineralen en kruidenpreparaten in de 14 dagen voorafgaand
aan de enquêtedatum.
Als gevolg van een nieuwe waarnemingsmethodiek en vragenlijst bij de Gezondheidsenquête hebben er in 2010 en 2014 trendbreuken plaatsgevonden.- % voorgeschreven
- Gebruik van medicijnen of voedingssupplementen die zijn voorgeschreven door een arts. De anticonceptiepil en geneesmiddelen tijdens ziekenhuis- of dagopname worden hier buiten beschouwing gelaten.
Tot en met 2009 betreft dit alleen het gebruik van medicijnen.
Als gevolg van een nieuwe waarnemingsmethodiek en vragenlijst bij de Gezondheidsenquête hebben er in 2010 en 2014 trendbreuken plaatsgevonden.
- % niet voorgeschreven
- Gebruik van medicijnen of voedingssupplementen die niet zijn
voorgeschreven door een arts.
Tot en met 2009 betreft dit alleen het gebruik van medicijnen.
Als gevolg van een nieuwe waarnemingsmethodiek en vragenlijst bij de Gezondheidsenquête hebben er in 2010 en 2014 trendbreuken plaatsgevonden.
- Zorggebruik
- Contacten met diverse zorgverleners en aantal opnames in het ziekenhuis.
- Contacten met zorgverleners
- Cijfers hebben betrekking op het percentage personen in de bevolking van 0 jaar of ouder dat in de periode van 12 maanden voor de enquêtedatum minstens 1 keer met de betreffende zorgverlener contact heeft gehad.
Als gevolg van een nieuwe waarnemingsmethodiek en vragenlijst bij de Gezondheidsenquête hebben er in 2010 en 2014 trendbreuken plaatsgevonden.- Huisarts
- Contacten met een huisarts in Nederland zijn:
- bezoeken op het spreekuur,
- visites van de huisarts,
- telefonische consulten,
- of andere contacten
Contacten met een vervangende huisarts of met de huisartsenpost tellen
hierbij ook mee. Contacten met de praktijkondersteuner en de
praktijkverpleegkundige tellen niet mee.