Gezondheid, leefstijl, zorggebruik en -aanbod, doodsoorzaken; vanaf 1900
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel toont de grote variëteit aan langlopende reeksen op het gebied van gezondheid, leefstijl en gezondheidszorg. Cijfers over geboorte en sterfte, enkele doodsoorzaken en het optreden van bepaalde infectieziekten zijn beschikbaar vanaf 1900. Andere reeksen starten op een later tijdstip.
Naast de ervaren gezondheid bevat de tabel onder meer cijfers over infectieziekten, ziekenhuisopnamen naar diagnose, levensverwachting, leefstijlfactoren als roken, alcohol en overgewicht, en doodsoorzaken. Ook diverse aspecten van de gezondheidszorg zoals het aantal beroepsbeoefenaren, het aantal beschikbare ziekenhuisbedden, de gemiddelde verpleegduur en de uitgaven aan zorg staan in de tabel.
Veel onderwerpen staan ook, in meer detail, in andere StatLine-tabellen, maar soms met een kortere looptijd. Gegevens over meldingsplichtige infectieziekten en Aids/hiv zijn niet in andere tabellen opgenomen.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1900
Status van de cijfers:
2025:
De beschikbare cijfers zijn definitief.
2024:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
De cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg;
- doodsoorzaken.
2023:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- diagnoses bij ziekenhuisopname;
- ziekenhuisopnamen, verpleegdagen, verpleegduur;
- aantal ziekenhuisbedden;
- beroepen in de gezondheidszorg;
De cijfers zijn nader voorlopig voor:
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg.
2022:
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.
De cijfers zijn nader voorlopig voor:
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg.
2021:
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.
2020 en eerder:
Meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Vanwege het dynamische karakter van de registratie zijn cijfers over alle jaren voorlopig voor meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.
Wijzigingen per 18 december 2025:
Aanvulling met de beschikbare meest recente cijfers:
- levendgeborenen, overledenen;
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg;
- perinatale sterfte (28 wk), zuigenlingensterfte;
- gemiddelde leeftijd moeder bij eerste kind;
- aandeel meerlinggeboortes.
Wijzigingen per 18 december 2024:
- Vanwege een revisie van de statistieken Uitgaven gezondheids- en welzijnszorg 2021 zijn cijfers voor de uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg vanaf 2021 vervangen.
- Gereviseerde cijfers over de volume-index van de zorgkosten zijn nog niet beschikbaar, vanaf 2021 zijn deze cijfers leeggemaakt.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In juni 2026 verschijnen de op dat moment beschikbare meest recente cijfers.
Toelichting onderwerpen
- Zorggebruik
- Contacten met diverse zorgverleners en aantal opnames in het ziekenhuis.
- Contacten met zorgverleners
- Cijfers hebben betrekking op het percentage personen in de bevolking van 0 jaar of ouder dat in de periode van 12 maanden voor de enquêtedatum minstens 1 keer met de betreffende zorgverlener contact heeft gehad.
Als gevolg van een nieuwe waarnemingsmethodiek en vragenlijst bij de Gezondheidsenquête hebben er in 2010 en 2014 trendbreuken plaatsgevonden.- Huisarts
- Contacten met een huisarts in Nederland zijn:
- bezoeken op het spreekuur,
- visites van de huisarts,
- telefonische consulten,
- of andere contacten
Contacten met een vervangende huisarts of met de huisartsenpost tellen
hierbij ook mee. Contacten met de praktijkondersteuner en de
praktijkverpleegkundige tellen niet mee.
- Klin. ziekenhuisopnamen, enkele diagn.
- Klinische ziekenhuisopnamen naar enkele diagnosen.
Klinische opnamen in algemene, academische en categorale ziekenhuizen.
Van de categorale ziekenhuizen betreft het vanaf 2013: kankerkliniek(en) (één kliniek tot 2018, twee klinieken vanaf 2018) en een oogziekenhuis.
In de periode 1981-2012 waren gegevens ook afkomstig van een orthopedische/revalidatie kliniek en een militair hospitaal.
De overige categorale ziekenhuizen (revalidatie-, epilepsie- en astmacentra en andere instellingen voor medisch specialistische zorg) zijn niet opgenomen in deze statistieken.
Opnamen worden meegeteld indien de ontslagdatum in het betreffende kalenderjaar valt. Een klinische opname betreft een verblijf op een voor verpleging ingerichte afdeling, waarvoor één of meer verpleegdagen worden geregistreerd. Vanaf 2013 mogen eendaagse klinische opnamen alleen nog geregistreerd worden bij overlijden van patient of transfer naar ander ziekenhuis.
De diagnosen zijn tot 2013 geregistreerd volgens de 'International Classification of Diseases' versie 9 (ICD9-CM). Vanaf 2013 wordt de ICD-10 gebruikt.
De indeling van de diagnosen volgt de afbakening zoals gedefinieerd in de ISHMT (International Shortlist for Hospital Morbidity Tabulation), Er zijn kleine verschillen in de afbakening volgens ICD-9 (tot 2013) en ICD-10 (vanaf 2013).
De cijfers gaan over de hoofddiagnose die geregistreerd is bij de ziekenhuisopname. De hoofddiagnose is de diagnose die bij ontslag wordt beschouwd als de voornaamste reden van opname in het ziekenhuis.
De aantallen opgenomen personen worden gepresenteerd per 10 000 personen in de bevolking in het betreffende kalenderjaar.- Totaal alle diagnosen
- Totaal alle klinische opnames.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 001-999, V01-V82
ICD-10: A00-Z99 (exclusief V, W, X en Y codes)
- Infectieuze en parasitaire ziekten
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 001-033, 034.1-099.2, 099.5-134.9, 136.0, 136.2-139.8, 279.5-279.6
ICD-10: A00-B99.
- Psychische stoornissen
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 290-319
ICD-10: F00-F99.
- Ziekten van zenuwstelsel en zintuigen
- Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 320-359, 435
ICD-10: G00-G99.
Vanaf 2013 wordt de indeling volgens ICD-10 gebruikt, waardoor vanaf dan ook de slaapstoornissen bij deze groep gerekend worden .
- Ziekten van oog en adnexen
- Adnex=aanhangsel. Omvat aangrenzende en bijbehorende structuren zoals oogkas, oogleden, traanapparaat en oogzenuw.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 360-379
ICD-10: H00-H59.
- Ziekten van oor en processus mastoideus
- Ziekten van oor en processus mastoideus.
Processus mastoideus:
tepelvormig uitsteeksel van het slaapbeen, vlak achter de oorschelp.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 380-389
ICD-10: H60-H95.
- Ziekten huid en onderhuids bindweefsel
- Totaal ziekten van huid en onderhuids bindweefsel.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 680-709
ICD-10: L00-L99.