Arbeidsomstandigheden: werk en gezondheidsaspecten, 2004

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

's Ochtends moe voelen

Ik voel me moe als ik 's morgens opsta en geconfronteerd word
met mijn werk.
De 7 antwoordcategorieën op deze uitspraak zijn: (1) 'nooit',
(2) 'enkele keren per jaar', (3) 'maandelijks',
(4) 'enkele keren per maand', (5) 'elke week',
(6) 'enkele keren per week' en (7) 'elke dag'.
Weergegeven is hier het percentage van de samengevoegde
categorieën (3), (4), (5), (6) en (7).

Burn-out klachten

Opgebrandheid door het werk ofwel burn-out kenmerkt zich door
ongewone vermoeidheidsklachten en gevoelens van uitputting.
Samenvattend worden deze klachten ook wel aangeduid als klachten
van emotionele uitputting. Typerend voor burn-out zijn verder een hoge
afstandelijkheid ten opzichte van het werk en het gevoel het werk niet
meer goed aan te kunnen. De meting van burn-out is in deze matrix
alleen beperkt tot klachten die onder de noemer van emotionele
uitputting vallen. Vergelijkbaar als in de Utrechtse Burnout Schaal
(UBOS) is de deeldimensie gemeten aan de hand van vijf uitspraken.
Deze zijn zojuist afzonderlijk weergegeven, te weten
'emotioneel uitgeput', 'leeg gevoel', ''s ochtends moe voelen',
'uitgeput door werk' en 'op zijn'. Per uitspraak is aan de zeven
antwoordcategorieën een scoreverloop van 0 (nooit) tot 6 (elke dag)
toegekend. Door per persoon de vijf scores op te tellen en te delen door
5 ontstaat een gemiddelde dat kan lopen van 0 (een 0 op elke vraag)
tot 6 (een 6 op elke vraag). Vergelijkbaar als bij de UBOS ligt het
omslagpunt bij 2,21. Mensen die deze waarde of hoger scoren krijgen
de indicatie burn-out.

Malaiseklachten

Overspanning gaat vaak gepaard met slaapstoornissen. Deze worden in
de medische discipline soms aangeduid met de term malaiseklachten. De
in het onderzoek beschikbare vragen die verwijzen naar slaapstoornissen
zijn achtereenvolgens 'Hebt u last van slapeloosheid', 'Hebt u vaak een
gevoel van vermoeidheid', 'Bent u nogal eens lusteloos' en 'Bent u
sneller moe dan normaal'. Alle vragen kunnen alleen met 'ja' of 'nee'
worden beantwoord. De werkenden die minimaal drie van de vier vragen
met ja beantwoordden, zijn beschouwd als personen met malaiseklachten.
Geen cijfers vanaf 2001 beschikbaar omdat deze cijfers niet meer op
dezelfde wijze te operationaliseren zijn.

Werkgebonden klachten bovenste ledematen

In het onderzoek is bij mensen die op enigerlei wijze zijn blootgesteld
aan een of meer vormen van lichamelijke belasting gevraagd naar het
vóórkomen van klachten aan bovenste ledematen. Ook is vergelijkbaar
gevraagd naar het vóórkomen van klachten aan bovenste ledematen bij
personen die werken met voertuigen en/of met trillende apparaten. Aan
de hand van deze gegevens is een indicator samengesteld die
uitdrukking geeft aan het totaal aan klachten aan bovenste ledematen,
dus klachten als gevolg van vormen van werkbelasting en/of als gevolg
van werken met voertuigen en/of trillende apparaten. Deze indicator geldt
voor alle werkenden. Personen die niet zijn blootgesteld aan beide vormen
van belasting zijn ingedeeld als personen zonder werkgebonden klachten
aan bovenste ledematen.

Totaal rugklachten

In het onderzoek is gevraagd of men in het afgelopen jaar last had van
een rugaandoening van hardnekkige aard, langer dan 3 maanden, of
hernia (ja, nee). Ook is iets algemener gevraagd naar rugklachten: Hebt
u nogal eens last van rugpijn (ja, nee). Tenslotte kon men in antwoord
op een 'open vraag' naar ernstige aandoeningen opgeven dat men last
had van (ernstige rugklachten). Op basis van deze informatie is een
indicator voor rugklachten samengesteld. Ingeteld zijn alle werkenden die
op een van voornoemde vragen bevestigend hebben geantwoord.
Geen cijfers vanaf 2001 beschikbaar omdat deze cijfers niet meer op
dezelfde wijze te operationaliseren zijn.