Bevolking, huishoudens en bevolkingsontwikkeling; vanaf 1899

Bevolking, huishoudens en bevolkingsontwikkeling; vanaf 1899

Perioden Bevolking op 1 januari Naar burgerlijke staat Totale bevolking (x 1 000) Bevolking op 1 januari Naar burgerlijke staat Ongehuwd (x 1 000) Bevolking op 1 januari Naar burgerlijke staat Gehuwd (x 1 000) Bevolking op 1 januari Naar burgerlijke staat Verweduwd (x 1 000) Bevolking op 1 januari Naar burgerlijke staat Gescheiden (x 1 000) Particuliere huishoudens Totaal particuliere huishoudens (x 1 000) Particuliere huishoudens Eenpersoonshuishoudens naar geslacht Mannen en vrouwen (x 1 000) Particuliere huishoudens Eenpersoonshuishoudens naar geslacht Mannen (x 1 000) Particuliere huishoudens Eenpersoonshuishoudens naar geslacht Vrouwen (x 1 000) Particuliere huishoudens Meerpersoonshuishouden (x 1 000) Particuliere huishoudens Gemiddelde huishoudensgrootte (aantal) Particuliere huishoudens Totaal personen in huishouden (x 1 000) Particuliere huishoudens Kinderen in huishouden (x 1 000)
1947 9.543 5.124 4.003 430 68 2.577 285 89 196 2.292 3,68 9.487 4.475
1948 9.716 5.153 4.063 430 70 . . . . . . . .
1949 9.884 5.222 4.158 432 73 . . . . . . . .
1950 10.027 5.284 4.232 436 75 . . . . . . . .
1951 10.200 5.354 4.330 440 76 . . . . . . . .
1952 10.328 5.385 4.422 444 78 . . . . . . . .
1953 10.436 5.410 4.498 449 79 . . . . . . . .
1954 10.551 5.443 4.573 454 80 . . . . . . . .
1955 10.680 5.481 4.658 460 81 . . . . . . . .
1956 10.822 5.527 4.746 466 82 . . . . . . . .
1957 10.957 5.567 4.834 472 84 . . . . . . . .
1958 11.096 5.608 4.924 479 85 . . . . . . . .
1959 11.278 5.677 5.027 487 87 . . . . . . . .
1960 11.417 5.731 5.103 495 88 3.171 387 121 266 2.784 3,56 11.291 5.019
1961 11.556 5.786 5.182 507 81 3.231 410 . . 2.821 3,54 11.452 .
1962 11.721 5.851 5.270 517 84 3.286 433 . . 2.853 3,53 11.617 .
1963 11.890 5.918 5.360 527 85 3.342 457 . . 2.886 3,52 11.765 .
1964 12.042 5.975 5.442 538 87 3.419 484 . . 2.935 3,49 11.931 .
1965 12.212 6.025 5.548 550 90 3.508 513 . . 2.995 3,45 12.092 .
1966 12.377 6.060 5.662 563 92 3.602 544 . . 3.058 3,40 12.246 .
1967 12.535 6.081 5.783 575 96 3.698 576 . . 3.121 3,34 12.368 .
1968 12.661 6.082 5.889 589 101 3.790 609 . . 3.181 3,30 12.501 .
1969 12.798 6.084 6.005 602 108 3.890 644 . . 3.246 3,25 12.657 .
1970 12.958 6.104 6.122 617 115 3.986 679 . . 3.307 3,21 12.814 .
1971 13.119 6.114 6.253 631 121 4.094 716 270 446 3.378 3,17 12.967 5.321
1972 13.270 6.116 6.378 645 131 4.211 756 . . 3.454 3,11 13.089 .
1973 13.388 6.109 6.473 660 145 4.337 799 . . 3.538 3,04 13.196 .
1974 13.491 6.106 6.546 674 164 4.454 842 . . 3.613 2,99 13.308 .
1975 13.599 6.099 6.626 688 185 4.561 883 . . 3.678 2,95 13.446 .
1976 13.734 6.121 6.704 695 214 4.660 924 . . 3.737 2,90 13.530 .
1977 13.814 6.120 6.747 709 239 4.752 964 . . 3.788 2,87 13.618 .
1978 13.898 6.127 6.785 723 263 4.839 1.004 . . 3.835 2,83 13.709 .
1979 13.986 6.150 6.811 737 287 4.911 1.042 . . 3.869 2,81 13.818 .
1980 14.091 6.191 6.835 751 314 5.006 1.085 . . 3.921 2,78 13.939 .
1981 14.209 6.235 6.866 765 343 5.103 1.139 402 737 3.964 2,75 14.020 5.062
1982 14.286 6.260 6.871 778 377 5.239 1.240 . . 3.999 2,69 14.074 .
1983 14.340 6.239 6.905 786 409 5.367 1.343 . . 4.024 2,63 14.129 .
1984 14.395 6.261 6.885 798 450 5.494 1.449 . . 4.045 2,58 14.188 .
1985 14.454 6.286 6.870 809 490 5.613 1.556 632 924 4.057 2,54 14.263 4.864
1986 14.529 6.323 6.860 818 528 5.711 1.604 . . 4.107 2,51 14.349 .
1987 14.615 6.356 6.880 827 552 5.814 1.658 . . 4.156 2,49 14.448 .
1988 14.715 6.406 6.898 837 574 5.837 1.677 683 994 4.160 2,48 14.474 4.659
1989 14.805 6.447 6.917 845 597 5.938 1.721 703 1.018 4.218 2,45 14.568 4.618
1990 14.893 6.465 6.957 854 617 6.061 1.813 753 1.060 4.249 2,42 14.674 4.575
1991 15.010 6.518 6.995 861 636 6.164 1.844 774 1.071 4.320 2,40 14.792 4.536
1992 15.129 6.573 7.037 866 654 6.266 1.913 804 1.109 4.353 2,38 14.894 4.501
1993 15.239 6.626 7.064 872 677 6.368 1.968 840 1.127 4.401 2,36 15.044 4.506
1994 15.342 6.689 7.075 877 701 6.445 2.003 861 1.142 4.442 2,35 15.142 4.493
1995 15.424 6.736 7.082 876 731 6.469 2.109 931 1.178 4.360 2,35 15.424 4.546
1996 15.494 6.792 7.062 878 762 6.518 2.124 941 1.183 4.394 2,34 15.494 4.557
1997 15.567 6.849 7.045 882 791 6.581 2.158 958 1.200 4.423 2,33 15.567 4.545
1998 15.654 6.911 7.045 883 816 6.656 2.201 982 1.219 4.455 2,32 15.654 4.536
1999 15.760 6.980 7.058 863 859 6.745 2.255 1.012 1.243 4.491 2,30 15.760 4.526
2000 15.864 7.049 7.071 882 862 6.801 2.272 1.023 1.249 4.529 2,30 15.864 4.541
2001 15.987 7.139 7.080 882 886 6.867 2.307 1.045 1.262 4.560 2,30 15.987 4.578
2002 16.105 7.241 7.064 882 918 6.934 2.345 1.069 1.276 4.589 2,29 16.105 4.616
2003 16.193 7.322 7.052 880 939 6.996 2.384 1.091 1.293 4.612 2,28 16.193 4.629
2004 16.258 7.389 7.035 878 957 7.049 2.424 1.111 1.313 4.625 2,28 16.258 4.635
2005 16.306 7.450 7.003 877 976 7.091 2.449 1.124 1.325 4.642 2,27 16.306 4.635
2006 16.334 7.499 6.964 875 996 7.146 2.502 1.152 1.350 4.644 2,26 16.334 4.620
2007 16.358 7.543 6.928 872 1.015 7.191 2.537 1.169 1.368 4.654 2,25 16.358 4.601
2008 16.405 7.602 6.898 870 1.036 7.242 2.571 1.188 1.384 4.671 2,24 16.405 4.585
2009 16.486 7.680 6.883 867 1.056 7.313 2.619 1.218 1.402 4.693 2,23 16.486 4.580
2010 16.575 7.702 6.875 867 1.131 7.386 2.670 1.247 1.422 4.717 2,22 16.575 4.582
2011 16.656 7.773 6.865 866 1.151 7.444 2.708 1.274 1.434 4.736 2,21 16.656 4.584
2012 16.730 7.841 6.851 866 1.172 7.513 2.762 1.305 1.457 4.751 2,20 16.730 4.591
2013 16.780 7.896 6.824 864 1.196 7.569 2.802 1.327 1.475 4.767 2,19 16.780 4.585
2014 16.829 7.956 6.787 863 1.222 7.590 2.804 1.333 1.471 4.786 2,18 16.829 4.576
2015 16.901 8.032 6.753 863 1.253 7.665 2.868 1.369 1.498 4.797 2,17 16.901 4.569
2016 16.979 8.112 6.728 861 1.279 7.721 2.906 1.396 1.511 4.814 2,17 16.979 4.575
2017 17.082 8.201 6.718 860 1.302 7.794 2.961 1.429 1.532 4.833 2,16 17.082 4.591
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat de belangrijkste kerncijfers over de bevolking, huishoudens en bevolkingsontwikkeling in Nederland.

In de tabel worden de volgende gegevens onderscheiden:
- Bevolking;
- Particuliere huishoudens;
- Levend geboren kinderen;
- Sterfte;
- Verhuisde personen;
- Huwelijkssluiting;
- Huwelijksontbinding;
- Wijziging van nationaliteit.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1899

Status van de cijfers:
Alle cijfers in de tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 9 april 2021:
De cijfers in de periode 1987 tot en met 1994 met betrekking tot 'Emigratie inclusief het saldo van de administratieve correcties' zijn gecorrigeerd. De correctie is het gevolg van aanwezige dubbelingen in enkele van onze bronbestanden. De verschillen zijn minimaal.
De cijfers over 1997 met betrekking tot Emigratie inclusief het saldo van de administratieve correcties voor personen met nationaliteit 'Europese Unie (exclusief Nederland)', en personen met geboorteland 'Europese Unie (exclusief Nederland)' zijn gecorrigeerd. De correctie is het gevolg van een berekeningsfout.

Wijzigingen per 24 maart 2020:
De tabel is herzien.
De volgende wijzigingen zijn doorgevoerd:

Bevolking op 1 januari:
- Het aantal 'Vrouwen' in 2012 is gecorrigeerd.
- De cijfers van 'Migratieachtergrond Suriname' en 'Migratieachtergrond (voormalige) Nederlandse Antillen' zijn voor 1971 tot en met 1994 gewijzigd. De wijziging is het gevolg van een methodewijziging in het verleden, die destijds niet is doorgevoerd in de tabel. De cijfers komen nu overeen met elders op StatLine.

Bevolkingsontwikkeling:
'Emigratie' is gewijzigd in 'Emigratie inclusief administratieve correcties', 'Migratiesaldo' is gewijzigd in 'Migratiesaldo inclusief administratieve correcties'. Cijfers over emigratie inclusief het saldo van de administratieve correcties geven een beter beeld van de werkelijke emigratie dan cijfers over emigratie exclusief deze correcties. Door de wijziging zijn de cijfers over de perioden 1977 tot en met 2016 veranderd.

Levend geboren kinderen:
De cijfers over 2015 van Levend geboren kinderen uit moeders van 25 tot 30 jaar relatief en Levend geboren kinderen uit moeders van 30 jaar of ouder relatief zijn gecorrigeerd.

Sterfte:
- De cijfers van de 'Levensverwachting bij geboorte: mannen' en 'Levensverwachting bij geboorte: vrouwen' over 1950 tot en met 1962, 1972, 1982, 1991, 1999, 2009 en 2011 zijn gecorrigeerd.
- De cijfers van 'Sterfte < 1 jaar na de geboorte, relatief' over 1994 en 2011 zijn gecorrigeerd.
- Het cijfer van 'Sterfte < 1 jaar na de geboorte, relatief' over 2011 is gecorrigeerd.
- Overleden naar doodoorzaak zijn verwijderd uit de tabel.

Buitenlandse migratie naar nationaliteit:
- Diverse onderwerpen met betrekking tot 'Emigratie inclusief administratieve correcties' zijn toegevoegd.
- 'Totaal immigratie' is over 1993 en 1996 gecorrigeerd.
- 'Immigratie, Europese Unie (exclusief Nederland)' is over 2004 en 2013 aangepast.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Nederlands' is over 1995 en 2012 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Totaal niet-Nederlands' is over 1995 en 2012 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Europese Unie' is over 2004, 2005 en 2013 aangepast.

Buitenlandse migratie naar geboorteland:
- Diverse onderwerpen met betrekking tot 'Emigratie inclusief administratieve correcties' zijn toegevoegd.
- 'Totaal immigratie' is over 1993 en 1996 gecorrigeerd.
- 'Immigratie, Europese Unie (exclusief Nederland)' is over 1987 tot en met 1990 en 2004 aangepast.
- 'Immigratie, Suriname en de Nederlandse Antillen' is over 2012 gecorrigeerd.
- 'Immigratie, Nederlandse Antillen' is over 2012 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Europese Unie (exclusief Nederland)' is over 1989, 1999 en 2004 aangepast.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Indonesië' is over 1994 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Suriname en Nederlandse Antillen' is over 1997 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Nederlandse Antillen' is over 1997 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Specifieke emigratiegebieden' is over 1995 gecorrigeerd.

Buitenlandse migratie naar land van herkomst/bestemming:
- 'Totaal immigratie' is over 1996 gecorrigeerd.
- 'Immigratie, Europese Unie (exclusief Nederland)' is over 2004 aangepast.
- 'Immigratie, Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen' is over 2007 en 2010 tot en met 2016 gecorrigeerd.
- 'Immigratie, Suriname en de Nederlandse Antillen' is over 2010 tot en met 2016 gecorrigeerd.
- 'Immigratie, Indonesië' is over 2013 gecorrigeerd.
- 'Immigratie, Nederlandse Antillen' is over 2010 tot en met 2016 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Europese Unie (exclusief Nederland)' is over 1998 en 2004 aangepast.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen' is over 2010 tot en met 2016 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Suriname en Nederlandse Antillen' is over 2010 tot en met 2016 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Nederlandse Antillen' is over 2010 tot en met 2016 gecorrigeerd.
- 'Emigratie exclusief administratieve correcties, Turkije' is over 2012 gecorrigeerd.

De correcties zijn het gevolg van handmatige acties. De verschillen zijn afrondverschillen en zijn minimaal.
De aanpassingen met betrekking tot de Europese Unie zijn over het algemeen het gevolg van een veranderde berekeningswijze.

Wanneer komen er nieuwe cijfers uit?
De cijfers over de bevolkingsontwikkeling van 2019 en de bevolking per 1 januari 2020 worden in het eerste kwartaal van 2021 gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

Bevolking op 1 januari
Bevolking:
De inwoners van Nederland.
In de bevolkingsaantallen zijn uitsluitend personen begrepen die zijn opgenomen in het bevolkingsregister van een Nederlandse gemeente.
In principe wordt iedereen die voor onbepaalde tijd in Nederland woont, opgenomen in het bevolkingsregister van de woongemeente. Personen die tot de bevolking van Nederland behoren, maar voor wie geen vaste woonplaats valt aan te wijzen, zijn opgenomen in het bevolkingsregister van de gemeente 's-Gravenhage. In de bevolkingsregisters zijn niet opgenomen de in Nederland wonende personen waarvoor uitzonderingsregels gelden met betrekking tot opneming in de bevolkingsregisters (bijvoorbeeld diplomaten en NAVO militairen) en personen die niet legaal in Nederland verblijven.
Naar burgerlijke staat
Voor de jaren 1900, 1910, 1921 en 1931 zijn de gegevens ontleend aan de resultaten van de op 31 december 1899, 1909, 1920 en 1930 gehouden Volkstellingen.

Trendbreuk
Vanaf 2010 is een kleine verschuiving tussen de verschillende burgerlijke staten opgetreden (minder ongehuwd en meer gescheiden respectievelijk verweduwd). Dit komt omdat in de periode 1998 tot 2010 niet alle burgerlijke staten
beschikbaar zijn in de bronbestanden die het CBS gebruikt. De burgerlijke staten 'verweduwd na partnerschap' en 'gescheiden na partnerschap' worden daardoor binnen deze statistiek binnen deze periode genegeerd. Voor deze
statistiek betekent dit dat de burgerlijke staat van vóór het partnerschap is gebruikt wat in de meeste gevallen ongehuwd was. Vanaf 2010 zijn alle burgerlijke staten beschikbaar.

Burgerlijke staat:
Formele positie van een persoon waarbij wordt verwezen naar het huwelijk en het geregistreerd partnerschap.

Geregistreerd partnerschap:
Een op het huwelijk lijkende relatie tussen twee personen van gelijk of van verschillend geslacht, vastgelegd in een akte van de Burgerlijke Stand. Per 1 januari 1998 is in Nederland het geregistreerd partnerschap ingevoerd.

Huwelijk:
Wettelijke verbintenis tot het samenleven van twee personen. Sinds april 2001 staat het huwelijk ook open voor personen van hetzelfde geslacht.
Totale bevolking
Ongehuwd
Vanaf 2010: burgerlijke staat die aangeeft dat een persoon nog nooit een huwelijk heeft gesloten of een geregistreerd partnerschap is aangegaan.
1998 tot 2010: burgerlijke staat die aangeeft dat een persoon nog nooit een huwelijk heeft gesloten of een geregistreerd partnerschap heeft. Omdat in de periode 1998 tot 2010 niet alle burgerlijke staten beschikbaar zijn in de bronbestanden die het CBS Gebruikt, zijn de burgerlijke staten 'verweduwd na partnerschap' en 'gescheiden na partnerschap' in deze statistiek binnen deze periode genegeerd. Voor deze statistiek betekent dit dat de burgerlijke staat van vóór het partnerschap is gebruikt. Dat was meestal ongehuwd.
Tot 1998: burgerlijke staat die aangeeft dat een persoon nog nooit een huwelijk heeft gesloten.
Gehuwd
Vanaf 1998: wettig gehuwd plus partnerschap.
Tot 1998: wettig gehuwd.

Wettig gehuwd:
Burgerlijke staat die ontstaat na sluiting van een huwelijk.
Inclusief personen die zijn gescheiden van tafel en bed, want zij blijven formeel gehuwd.

Partnerschap:
Burgerlijke staat die ontstaat na het aangaan van een geregistreerd partnerschap.
Verweduwd
Vanaf 2010: verweduwd na wettig huwelijk plus verweduwd na partnerschap.
Tot 2010: verweduwd na wettig huwelijk.
Omdat in de periode 1998 tot 2010 niet alle burgerlijke staten beschikbaar zijn in de bronbestanden die het CBS gebruikt, is 'verweduwd na partnerschap' in deze statistiek binnen deze periode niet meegeteld.

Verweduwd na wettig huwelijk:
Burgerlijke staat die ontstaat na ontbinding van een wettig huwelijk door overlijden van de partner.

Verweduwd na partnerschap:
Burgerlijke staat die ontstaat na ontbinding van een geregistreerd partnerschap door overlijden van de partner.
Gescheiden
Vanaf 2010: gescheiden na wettig huwelijk plus gescheiden na partnerschap.
Tot 2010: gescheiden na wettig huwelijk.
Omdat in de periode 1998 tot 2010 niet alle burgerlijke staten beschikbaar zijn in de bronbestanden die het CBS gebruikt is 'gescheiden na partnerschap' in deze statistiek binnen deze periode niet meegeteld.

Gescheiden na wettig huwelijk:
Burgerlijke staat die ontstaat na ontbinding van een wettig huwelijk door echtscheiding.
Exclusief personen die zijn gescheiden van tafel en bed, want zij blijven formeel gehuwd.

Gescheiden na partnerschap:
Burgerlijke staat die ontstaat na ontbinding van een geregistreerd partnerschap anders dan door het overlijden van de partner.
Particuliere huishoudens
Van 1960 tot 1988 cijfers per 31 december, van 1988 tot 1995 cijfers halverwege het jaar, vanaf 1995 cijfers per 1 januari.

Trendbreuk
Vanaf 2011 is er voor de samenstelling van huishoudensgegevens gebruik gemaakt van een nieuwe productiemethode. In deze nieuwe methode wordt voor het bepalen van de huishoudenssamenstelling naast de gegevens uit de gemeentelijke basisadministratie (GBA) belastingdienstgegevens over samenwonende paren gebruikt.
De uitkomsten op basis van de nieuwe productiemethode sluiten goed aan op de voorgaande uitkomsten, maar er treden vanaf 2011 wel kleine verschuivingen op in het aantal huishoudens naar samenstelling. De grootste verschuiving betreft het aantal overige huishoudens dat lager uitvalt.
Het aantal personen in institutionele huishoudens ligt op 1 januari 2011 12 duizend hoger dan op 1 januari 2010. Ongeveer de helft van deze stijging is veroorzaakt door verbeteringen in de methode van waarneming.

Particulier huishouden:
Eén of meer personen die samen een woonruimte bewonen en zichzelf, dus niet-bedrijfsmatig, voorzien in de dagelijkse levensbehoeften.
Totaal particuliere huishoudens
Eenpersoonshuishoudens naar geslacht
Eenpersoonshuishouden:
Een particulier huishouden bestaande uit één persoon.
Mannen en vrouwen
Mannen
Vrouwen
Meerpersoonshuishouden
Een particulier huishouden bestaande uit twee of meer personen.
Gemiddelde huishoudensgrootte
Gemiddeld aantal personen dat deel uitmaakt van een particulier huishouden.
Totaal personen in huishouden
Van 1960 tot 1988 cijfers per 31 december, van 1988 tot 1995 cijfers halverwege het jaar, vanaf 1995 cijfers per 1 januari.
Tot 1995 personen in particuliere huishoudens.
Vanaf 1995 personen in particuliere huishoudens inclusief personen in institutionele huishoudens.

Trendbreuk
Vanaf 2011 is er voor de samenstelling van huishoudensgegevens gebruik gemaakt van een nieuwe productiemethode. In deze nieuwe methode wordt voor het bepalen van de huishoudenssamenstelling naast de gegevens uit de gemeentelijke basisadministratie (GBA) belastingdienstgegevens over samenwonende paren gebruikt.
De uitkomsten op basis van de nieuwe productiemethode sluiten goed aan op de voorgaande uitkomsten, maar er treden vanaf 2011 wel kleine verschuivingen op in het aantal huishoudens naar samenstelling. De grootste verschuiving betreft het aantal overige huishoudens dat lager uitvalt.
Het aantal personen in institutionele huishoudens ligt op 1 januari 2011 12 duizend hoger dan op 1 januari 2010. Ongeveer de helft van deze stijging is veroorzaakt door verbeteringen in de methode van waarneming.

Particulier huishouden:
Eén of meer personen die samen een woonruimte bewonen en zichzelf, dus niet-bedrijfsmatig, voorzien in de dagelijkse levensbehoeften.

Institutioneel huishouden:
Eén of meer personen die samen een woonruimte bewonen en daar bedrijfsmatig worden voorzien in dagelijkse levensbehoeften. Ook de huisvesting vindt bedrijfsmatig plaats.
Het gaat om instellingen zoals verpleeg-, verzorgings- en kindertehuizen, gezinsvervangende tehuizen, revalidatiecentra en penitentiaire inrichtingen, waarin de personen in principe voor langere tijd (zullen) verblijven.
Kinderen in huishouden
Thuiswonende kinderen in particuliere huishoudens.

Van 1960 tot 1981 kinderen van de referentiepersoon van het huishouden.
Vanaf 1981 kinderen van de referentiepersoon van het huishouden en kinderen van de vaste partner van de referentiepersoon van het huishouden.

Thuiswonend kind:
Persoon ongeacht leeftijd of burgerlijke staat die een kind-ouder relatie heeft met één of twee tot het huishouden behorende ouders.
Onder thuiswonende kinderen worden ook begrepen adoptie- en stiefkinderen, maar geen pleegkinderen.

Referentiepersoon:
Lid van het huishouden ten opzichte van wie de posities van de andere leden in het huishouden worden bepaald. Uit de leden van het huishouden wordt de referentiepersoon als volgt gekozen:
- als er een paar is binnen het huishouden: de man;
- als het paar van gelijk geslacht is: de oudste van het paar;
- in een eenouderhuishouden: de ouder;
- in een overig huishouden: de oudste meerderjarige man of - als deze ontbreekt: de oudste meerderjarige vrouw.