Mineralen op landbouwgrond (bodembalansen) 1990-2014
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
In deze tabel vindt u cijfers over overschotten van de mineralen stikstof, fosfor en kalium op landbouwgrond aan de hand van bodembalansen. In deze balansen wordt de aanvoer naar de bodem (uit dierlijke mest, kunstmest en overige bronnen, maar ook door neerslag (depositie)) met de afvoer (via de gewasopbrengst) verrekend om het overschot te berekenen.
Van deze overschotten komt een deel in het grond- en oppervlaktewater terecht via emissies door de landbouw (meemesten van sloten, lozingen in het spui- en drainagewater uit de glastuinbouw, en erfafspoeling) en via uit- en afspoeling uit landbouwgrond.
Bij stikstof treedt bovendien vervluchtiging op, waardoor stikstof verdwijnt in de lucht. Behalve ammoniak (NH3)-vervluchtiging uit dierlijke mest, kunstmest en bij de conservering van gewassen (snijmaïs en gras), vervluchtigt stikstof ook in de vorm van andere verbindingen (distikstofoxide (N2O), stikstofgas (N2) en stikstofoxiden (NOx)) bij de bewaring van mest in stallen en mestopslagen. Ook vindt in de bodem omzetting plaats van nitraat (NO3) door bacteriën, waardoor stikstof in de vorm van het onschuldige stikstofgas (N2) of het broeikasgas (N2O) naar de lucht ontsnapt (denitrificatie). Slechts een deel van deze stikstofverliezen naar de lucht, komt in de vorm van neerslag weer terecht op landbouwgrond (retourstroom). Wat zich uiteindelijk in de bodem ophoopt (accumulatie) is dus kleiner dan het berekende overschot.
Gegevens beschikbaar van 1990 tot en met 2014.
Status van de cijfers:
De gegevens over 2014 zijn voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.
Wijzigingen per 1 juli 2016:
Geen, deze tabel is stopgezet. Deze tabel wordt opgevolgd door Mineralenbalans landbouw, zie paragraaf 3.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Toelichting onderwerpen
- Aanvoer mineralen naar bodem
- Aanvoer van mineralen door de sector landbouw met dierlijke mest, kunstmest en overige meststoffen.
- Dierlijke mest
- Mest van rundvee, varkens, pluimvee, paarden en pony's, schapen en geiten, konijnen en pelsdieren.
- Overige stikstofvervluchtiging
- De hoeveelheid stikstof die in de lucht terechtkomt door vervluchtiging anders dan ammoniakvervluchtiging: in de vorm van distikstofoxide (N2O), stikstofgas (N2) en stikstofoxiden (NOx) bij bewaring van mest in stallen en mestopslagen.
- Overige mineralen aanvoer naar bodem
- Totaal overige aanvoer
- Deze post omvat de aanvoer van mineralen naar de bodem die niet uit dierlijke mest of kunstmest afkomstig zijn.
Een deel van de mineralen uit landbouwgewassen komt weer terecht in de bodem. Dit gebeurt in de vorm van compost, via zaai- en pootgoed, of door verliezen naar de bodem bij bewaring en conservering van gewassen (snijmaïs en gras).
Behalve deze retourstromen uit gewassen zijn in deze post ook de mineralen inbegrepen die via zuiveringsslib, bestrijdingsmiddelen en stikstofbinding naar de bodem worden aangevoerd.
- Overige bronnen
- Totaal overige bronnen
- Zuiveringsslib
- De hoeveelheid mineralen die terechtkomt in de bodem doordat zuiveringsslib wordt gebruikt in de landbouw als meststof.
- Bestrijdingsmiddelen
- De hoeveelheid mineralen die in de bodem terechtkomt als gevolg van het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw.
- Biologische stikstofbinding
- De hoeveelheid stikstof die door bacteriën die stikstof uit de lucht binden, wordt aangevoerd naar de bodem.
- GFT-compost
- De hoeveelheid mineralen die terechtkomt in de bodem als gevolg van het gebruik van compost gemaakt uit groente-, fruit- en tuinafval van huishoudens.
- Afvoer mineralen met gewassen
- Afvoer van mineralen doordat akkerbouwgewassen, graslandgewassen en tuinbouwgewassen mineralen opnemen bij de groei en ontwikkeling.
- Akkerbouwgewassen
- Overige akkerbouwgewassen
- Zoals overige granen en maïs, peulvruchten, voederbieten en zaaiuien.
- Tuinbouwgewassen
- Overige tuinbouwgewassen
- Bloembollen en knollen, vaste planten, bloem- en boomkwekerijgewassen.
- Netto belasting
- De totale hoeveelheid mineralen die na de oogst van gewassen achterblijft in de landbouwbodem en in het grond- en oppervlaktewater.
Emissie naar bodem en water plus Depositie.- Accumulatie en afvoer denitrificatie
- Het verschil tussen totaal aanvoer van mineralen naar landbouwgrond en totaal afvoer van mineralen uit landbouwgrond. Bij stikstof vindt in de bodem nog denitrificatie plaats (afbraak van nitraat (NO3) tot stikstofgas (N2) en lachgas (N2O)) waardoor er minder stikstof achterblijft in de bodem.
- Afvoer van overige N door denitrificatie
- De hoeveelheid stikstof (in met name stikstofgas (N2)) die naar de lucht verdwijnt als gevolg van afbraak van nitraat door bacteriën.
Geen cijfers bekend.