Lonen: Cao-loonstijging hoogst sinds 2009

In het vierde kwartaal van 2016 zijn de cao-lonen (per uur inclusief bijzondere beloningen) 1,9 procent toegenomen. De gemiddelde loonstijging kwam in 2016 ook uit op 1,9 procent. Dit is de grootste toename sinds 2009.

De contractuele loonkosten stegen met 2,0 procent net iets meer dan de cao-loonontwikkeling. Dit in tegenstelling tot 2015, toen de loonkostenstijging onder die van de cao-lonen lag. In dat jaar hoefden de werkgevers minder bij te dragen aan diverse premies, waaronder die voor pensioen en WW.

Bij de sector overheid stegen de cao-lonen in het vierde kwartaal van 2016 met 3,1 procent sterker dan die bij de sector particuliere bedrijven (1,7%) en de gesubsidieerde sector (1,4%). Sinds begin 2015 stijgen de lonen in de sector overheid sterker dan in de andere twee sectoren. Het gaat hier om een inhaalslag na een periode waarin bij veel overheidscao’s de nullijn werd gehanteerd.

Het voorlopige cijfer over het vierde kwartaal van 2016 is gebaseerd op 89 procent van de cao’s waaruit de statistiek is opgebouwd. Ongeveer acht van de tien werknemers vallen onder een cao.

Ontwikkeling cao-lonen en contractuele loonkosten

Loon(kosten) volgens Nationale Rekeningen

De lonen per arbeidsjaar waren in het vierde kwartaal van 2016 1,2 procent hoger dan in het vierde kwartaal van 2015. In de bouwnijverheid stegen de lonen met 3,3 procent het meest. In de verhuur en handel van onroerend goed daalden de lonen met 1,1 procent. De loonkosten per arbeidsjaar, waarin ook de werkgeverspremies zijn opgenomen, stegen met 1,1 procent. De premies voor arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en pensioen zijn gestegen.

 

Gemiddelde loonontwikkeling

 

Deze gegevens zijn gebaseerd op de beloning van werknemers volgens de Nationale rekeningen. Ze wijken af van de cao-gegevens over lonen en loonkosten. Dit komt onder meer doordat:

- de gegevens van de Nationale rekeningen de gehele werknemerspopulatie beschrijven en de cao-gegevens alleen de werknemers die onder een cao vallen. Naar schatting acht van de tien werknemers valt onder een cao.

- de gegevens van de Nationale rekeningen zijn gebaseerd op werkelijke geldstromen en alle looncomponenten en werkgeverslasten bevatten. De cao-lonen en contractuele loonkosten laten de ontwikkeling zien van de lonen en sociale lasten voor zover die onvoorwaardelijk voor alle werknemers gelden.

- de ontwikkeling op basis van cao-informatie is structuurvrij, want wijzigingen in de werknemerspopulatie hebben geen effect op de ontwikkeling van de loon(kosten). Deze wijzigingen werken wel door in de gegevens van de Nationale rekeningen.