In focusgebied Den Haag Zuidwest vaakst lage financiële welvaart

© ANP / Peter van Beek
In 2025 woonden 1,2 miljoen mensen in een van de twintig stedelijke focusgebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Zij hebben ruim twee keer zo vaak een lage financiële welvaart als de totale bevolking. Inwoners van focusgebied Den Haag Zuidwest hebben het vaakst een lage financiële welvaart, in Nieuwegein Centrale As wonen in verhouding de minste mensen met een lage welvaart. Dit blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar welvaart, criminaliteit en gezondheid in stedelijke focusgebieden.

Het kabinet heeft in 2022 twintig stedelijke focusgebieden aangewezen die extra aandacht en middelen ontvangen om er de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. In 2025 woonde 6,6 procent van de bevolking (1,2 miljoen mensen) in deze gebieden. Rotterdam-Zuid is met 215 duizend inwoners het grootste focusgebied, Vlaardingen Westwijk met 14 duizend het kleinste.

Inwoners focusgebieden, 1 januari 2025
Focusgebied Aantal inwoners (x 1 000)
Amsterdam Nieuw-West 166
Amsterdam Zuidoost 93
Arnhem-Oost 55
Breda-Noord 57
Delft-West 38
Den Haag Zuidwest 71
Dordrecht West 29
Eindhoven Woensel Zuid 43
Groningen-Noord 64
Heerlen-Noord 55
Leeuwarden Oost 37
Lelystad Oost 35
Nieuwegein Centrale As 23
Roosendaal Ring 38
Rotterdam-Zuid 215
Schiedam Nieuwland en Oost 27
Tilburg NoordWest 48
Utrecht Overvecht 36
Vlaardingen Westwijk 14
Zaandam-Oost 48

Veel nieuwe én vertrekkende inwoners

De instroom van nieuwe inwoners is in de focusgebieden groot vergeleken met de overige wijken van dezelfde gemeenten. Gemiddeld was 8,9 procent van de inwoners die begin 2025 in een focusgebied woonden in 2024 naar dat gebied verhuisd. In de andere wijken van de betreffende gemeenten was dat gemiddeld 6,8 procent. Ook de uitstroom is er in verhouding groot: gemiddeld is 8,7 procent van de inwoners die begin 2024 in een focusgebied woonden in 2024 uit dat gebied verhuisd. In de andere wijken van deze gemeenten is dat 6,5 procent.

Van de meeste focusgebieden is de bevolking de afgelopen tien jaar toegenomen. Deze groei ging bij veel focusgebieden ongeveer gelijk op met die in de overige wijken van de betreffende gemeenten.

In Den Haag Zuidwest meeste inwoners met lage welvaart

In de focusgebieden wonen in verhouding veel mensen met weinig inkomen en vermogen. Van de inwoners van 12 jaar of ouder die op 1 januari 2025 in een focusgebied woonden had 12,6 procent in 2024 een lage financiële welvaart. Dat is ruim twee keer zoveel als van de totale bevolking (5,4 procent). De inwoners van Den Haag Zuidwest hebben met 18,2 procent het vaakst een lage welvaart. Ook in Groningen-Noord, Utrecht Overvecht, Arnhem-Oost en Rotterdam-Zuid is dit percentage hoog ten opzichte van de andere focusgebieden. In Nieuwegein Centrale As wonen – van de twintig focusgebieden - de minste mensen met een lage welvaart.

Tussen 2015 en 2025 is het percentage mensen met een lage welvaart in bijvoorbeeld de focusgebieden Schiedam Nieuwland en Oost, Lelystad Oost en Amsterdam Zuidoost geleidelijk afgenomen. Daardoor kwam dit percentage gedurende deze periode in veel focusgebieden dichter in de buurt te liggen van de overige wijken van de betreffende gemeenten.

Focusgebieden met hoogste percentage lage financiële welvaart, 1 januari 2025¹⁾
GemeenteFocusgebied (% van mensen van 12 jaar of ouder (exclusief studenten))Overige wijken (% van mensen van 12 jaar of ouder (exclusief studenten))
Den Haag Zuidwest
Den Haag overig
18,29
Groningen-Noord
Groningen overig
177,8
Utrecht Overvecht
Utrecht overig
16,56,4
Arnhem-Oost
Arnhem overig
15,56,7
Rotterdam-Zuid
Rotterdam overig
13,99,7
¹⁾ De financiële welvaart in 2024 (voorlopige cijfers) van inwoners op 1 januari 2025.

Andere problemen in focusgebieden

Inwoners van focusgebieden hebben ook vaker te maken met andere problemen. Zo wonen er in de focusgebieden in verhouding veel verdachten van misdrijven, en krijgen inwoners van focusgebieden iets vaker medicatie voor psychische problemen dan anderen. Meer informatie over de bevolkingsdynamiek, de financiële welvaart, de verdenking van misdrijven en de psychische gezondheid van inwoners van de twintig focusgebieden is te vinden in Sociale problematiek en bevolkingsdynamiek in de focusgebieden. Dit artikel brengt de situatie in de focusgebieden in kaart, zowel voor als na de periode waarin ze als focusgebied zijn aangewezen. De focusgebieden worden onderling vergeleken en met de overige wijken binnen dezelfde gemeenten.