Mannen hebben vaker risicovolle seks, vrouwen doen vaker soa-test

Een huisarts  in gesprek met een patiënt tijdens een bezoek aan de huisartsenpraktijk in Rotterdam.
© ANP / Robin Utrecht

In 2025 heeft 5 procent van de mensen van 16 jaar of ouder in de afgelopen twaalf maanden seks zonder condoom met een losse partner gehad. Mannen hebben vaker risicovolle seks dan vrouwen en twintigers vaker dan andere leeftijdscategorieën. Vrouwen laten zich vaker testen op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) dan mannen. Ruim drie kwart van de vrouwen tussen de 16 en de 50 jaar die seksueel actief zijn, gebruikt anticonceptie. Dit blijkt uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van het CBS, in samenwerking met het RIVM, Rutgers en Soa Aids Nederland.

Twintigers hebben het vaakst seks zonder condoom met een losse partner.

In 2025 heeft 5 procent van de mensen van 16 jaar of ouder risicovolle seks gehad. Twintigers hebben het vaakst risicovolle seks: 11 procent heeft seks met een losse partner zonder condoom. Dit is lager naarmate mensen ouder zijn, onder andere doordat oudere mensen vaker alleen seks met een vaste partner hebben.

Mannen hebben vaker seks met een losse partner en zonder condoom dan vrouwen. Het verschil is het grootst bij de twintigers: 14 procent van de mannen in deze leeftijdscategorie heeft minstens één keer in het afgelopen jaar risicovolle seks gehad, tegenover 8 procent van de vrouwen.

Risicovolle seks afgelopen 12 maanden1)
leeftijdMan (%)Vrouw (%)
Totaal5,93,6
16 tot 20 jaar6,86,4
20 tot 30 jaar13,98,3
30 tot 40 jaar7,44,6
40 tot 50 jaar6,04,2
50 tot 65 jaar3,11,5
65 jaar of ouder1,30,5
Bron: CBS, RIVM, Rutgers en Soa Aids Nederland
1)% van de personen die de vragen over seks beantwoordden

Twintigers en dertigers testen het vaakst op hiv en andere soa

Van de 16-plussers heeft 3 procent zich in de afgelopen twaalf maanden laten testen op hiv. Dertigers laten zich het vaakst op hiv testen (7 procent), gevolgd door twintigers (5 procent). Er zijn geen verschillen tussen mannen en vrouwen.

Hiv-test afgelopen 12 maanden1)
leeftijdMan (%)Vrouw (%)
Totaal2,72,8
16 tot 20 jaar2,43,0
20 tot 30 jaar3,56,2
30 tot 40 jaar6,57,1
40 tot 50 jaar2,32,1
50 tot 65 jaar2,01,1
65 jaar of ouder0,60,0
Bron: CBS, RIVM, Rutgers en Soa Aids Nederland
1)% van de personen die de vragen over de hiv-test beantwoordden

Van de 16-plussers heeft 5 procent zich in de afgelopen twaalf maanden laten testen op een andere soa dan hiv. Vooral twintigers en dertigers laten zich testen: 10 procent van hen heeft een soa-test gedaan. Vrouwen laten zich vaker op een soa testen dan mannen. Bij de 20- tot 30-jarigen is dit verschil het grootst; ruim twee keer zoveel vrouwen als mannen in deze leeftijdscategorie laten zich testen op een soa.

Mensen die zonder condoom seks met een losse partner hebben gehad, laten zich vaker testen op hiv en op andere soa’s dan mensen die dit niet hebben gedaan. Van de mensen die risicovolle seks hebben gehad heeft 21 procent zich op hiv laten testen en 28 procent op een andere soa. Van de mensen die geen risicovolle seks hebben gehad heeft 2 procent zich laten testen op hiv en 4 procent op andere soa’s.

Soa-test (anders dan hiv) afgelopen 12 maanden1)
leeftijdMan (%)Vrouw (%)
Totaal3,65,5
16 tot 20 jaar3,26,7
20 tot 30 jaar6,313,3
30 tot 40 jaar8,110,9
40 tot 50 jaar3,84,4
50 tot 65 jaar1,92,3
65 jaar of ouder0,40,5
Bron: CBS, RIVM, Rutgers en Soa Aids Nederland
1)% van de personen die de vragen over de soa-test beantwoordden

Ruim drie kwart van de seksueel actieve vrouwen gebruikt anticonceptie

Van de seksueel actieve vrouwen van 16 tot 50 jaar gebruikt 77 procent anticonceptie. De pil en het condoom zijn de meest gebruikte voorbehoedsmiddelen. 27 procent van de vrouwen gebruikt de pil en evenveel vrouwen gebruiken een condoom. 17 procent van de vrouwen gebruikt een hormoonspiraal, 5 procent een koperspiraal, 2 procent is gesteriliseerd, bij 6 procent is de partner gesteriliseerd en 3 procent van de vrouwen gebruikt een andere anticonceptiemethode.

Jongere vrouwen gebruiken vaker anticonceptie dan oudere vrouwen. 85 procent van de 16- tot 30-jarige seksueel actieve vrouwen gebruikt anticonceptie. Van de dertigers en veertigers gebruikt ruim 70 procent een voorbehoedsmiddel.

Jongere vrouwen gebruiken ook vaker de pil dan oudere vrouwen. Van de 16- tot 30-jarige vrouwen die seksueel actief zijn gebruikt 40 procent de pil, tegenover 22 procent van de dertigers en 16 procent van de veertigers.

Tien jaar eerder, in 2015, was het pilgebruik hoger. Toen gebruikte 55 procent van de 16- tot 30-jarige seksueel actieve vrouwen de pil. Bij de dertigers was dat 27 procent en bij de veertigers 21 procent.

Anticonceptiegebruik1)
leeftijdAnticonceptiegebruik totaal (%)Pilgebruik (%)Condoom (%)Hormoonspiraal (%)
Totaal, 16 tot 50 jaar77,026,726,517,0
16 tot 30 jaar85,039,934,915,7
30 tot 40 jaar73,422,026,219,5
40 tot 50 jaar71,516,016,715,7
Bron: CBS, RIVM, Rutgers en Soa Aids Nederland
1)% van de seksueel actieve vrouwen die de vragen over anticonceptie beantwoordden