Aftrek eigen woning voor tweede jaar op rij toegenomen
De aftrek eigen woning bestaat uit twee delen. Het grootste deel (94 procent) is de hypotheekrenteaftrek, de rest is de aftrek door geen of weinig eigenwoningschuld. Dat laatste wordt ook wel de ‘Wet Hillen’ genoemd. Woningeigenaren met een lage hypotheekschuld betalen bij deze regeling minder belasting. De toename van de laatste twee jaren komt vooral door hogere hypotheekrentes en grotere hypotheekschulden.
Het belastingvoordeel door de aftrek eigen woning is in 2024 met 0,6 miljard euro gestegen. Daarvoor daalde het jarenlang. Dat kwam door de dalende hypotheekrentes, de afbouw van de hypotheekrenteaftrek en van de Wet Hillen.
| Jaar | Hypotheekrenteaftrek (mld euro) | Wet Hillen (mld euro) | Belastingvoordeel (mld euro) |
|---|---|---|---|
| 2017 | 27,6 | 1,9 | 12,9 |
| 2018 | 25,9 | 2,0 | 12,1 |
| 2019 | 24,9 | 2,0 | 11,1 |
| 2020 | 24,2 | 2,0 | 10,8 |
| 2021 | 23,3 | 1,8 | 10,2 |
| 2022 | 21,3 | 1,7 | 8,9 |
| 2023 | 21,7 | 1,5 | 8,9 |
| 2024* | 23,3 | 1,5 | 9,5 |
| *voorlopige cijfers | |||
Huishoudens tot 65 jaar vaakst aftrek eigen woning
Net als het woningbezit neemt het gebruik van de aftrek eigen woning toe met de leeftijd, tot 65 jaar. Daarna neemt het af. Huishoudens van 55 tot 65 jaar gebruiken de aftrek het vaakst. Hun totale aftrek is 5,2 miljard euro. Het grootste gedeelte van de aftrek gaat naar huishoudens van 45 tot 55 jaar (6,3 miljard euro).
Van de oudste huishoudensgroep gebruikt de helft de aftrek eigen woning. Zij profiteren wel vaker van de Wet Hillen, doordat zij gemiddeld een lagere hypotheekschuld hebben dan jongere huishoudens en vaker hun eigenwoningschuld al hebben afbetaald.
| HK3_LFT | Hypotheekrenteaftrek (x 1 000 huishoudens) | Wet Hillen (x 1 000 huishoudens) | Beide (x 1 000 huishoudens) | Zonder aftrek (x 1 000 huishoudens) |
|---|---|---|---|---|
| 0 tot 25 jaar | 28 | 4 | 1 | 367 |
| 25 tot 35 jaar | 524 | 15 | 10 | 717 |
| 35 tot 45 jaar | 739 | 26 | 21 | 511 |
| 45 tot 55 jaar | 817 | 58 | 43 | 476 |
| 55 tot 65 jaar | 733 | 160 | 112 | 516 |
| 65 tot jaar | 398 | 248 | 123 | 457 |
| 75 en ouder | 218 | 291 | 103 | 543 |
| *voorlopige cijfers | ||||
Aftrek het vaakst bij paren met kinderen
Paren met kinderen bezitten vaker een eigen woning: 81 procent gebruikt de hypotheekrenteaftrek en/of de Wet Hillen, voor in totaal 11,4 miljard euro in 2024. Dit resulteerde in een belastingvoordeel van 4,6 miljard euro. Van de paren zonder kinderen gebruikt 71 procent de aftrek, die 2,8 miljard euro belastingvoordeel oplevert.
Eenoudergezinnen (39 procent) en eenpersoonshuishoudens (34 procent) hebben juist het minst vaak voordeel van de fiscale regeling doordat zij minder vaak een eigen woning bezitten. Eenpersoonshuishoudens hebben gemiddeld ook het minste belastingvoordeel van alle groepen. Zij hebben ook gemiddeld lagere inkomens en kleinere hypotheekschulden.
| Samenstelling huishouden | Met hypotheekrenteaftrek of Wet Hillen (x 1 000 huishoudens) | Zonder aftrek (x 1 000 huishoudens) |
|---|---|---|
| Eenpersoonshuishouden | 1104 | 2132 |
| Paar, zonder kinderen | 1642 | 660 |
| Paar, met kind(eren) | 1596 | 374 |
| Eenoudergezin | 232 | 357 |
| Overig meerpersoonshuishouden | 98 | 64 |
| *voorlopige cijfers | ||
Meeste belastingvoordeel naar hoogste inkomens
Hogere inkomensgroepen hebben vaker een eigen woning, waardoor ook de fiscale regeling vaker voorkomt. 91 procent van de 20 procent huishoudens met de hoogste inkomens maken gebruik van de hypotheekrenteaftrek of de Wet Hillen. Doordat zij ook gemiddeld hogere hypotheekschulden hebben, komt 49 procent van het totale belastingvoordeel van 9,5 miljard bij hen terecht.
Bij de 20 procent huishoudens met de laagste inkomens komt slechts 1 procent terecht van het totale belastingvoordeel. Dit komt doordat maar een klein deel (13 procent) gebruikmaakt van de regeling en omdat ze vaker kleinere hypotheekschulden hebben.
Het belastingvoordeel van de regeling is in verhouding wel belangrijker voor armere huishoudens. Hun belastingen worden procentueel meer verlaagd dan bij rijkere huishoudens. Voor de 20 procent huishoudens met de laagste inkomens verlaagt de aftrek eigen woning hun belastingheffing met 27 procent. Voor de 20 procent huishoudens met de hoogste inkomens is dit 5 procent.
| Inkomensgroep | Inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen na aftrek eigen woning (Gemiddeld (euro per maand)) | Voordeel aftrek eigen woning (Gemiddeld (euro per maand)) |
|---|---|---|
| 1e 20% (laag inkomen) | 80 | 30 |
| 2e 20% | 260 | 60 |
| 3e 20% | 780 | 120 |
| 4e 20% | 1500 | 180 |
| 5e 20% (hoog inkomen) | 4770 | 260 |
| *voorlopige cijfers | ||