Aanbod van ecosysteemdiensten; fysiek en monetair, regio

Aanbod van ecosysteemdiensten; fysiek en monetair, regio

Ecosysteemtypen Regio's Perioden Fysiek Producerende diensten Voorziening akker- en tuinbouwgewassen (x 1 000 ton) Fysiek Producerende diensten Voorziening groenvoedergewassen (x 1 000 ton) Fysiek Producerende diensten Houtvoorziening (x 1 000 m3) Fysiek Regulerende diensten Waterzuivering (mln m3) Fysiek Regulerende diensten Luchtfiltratie (ton) Fysiek Regulerende diensten Koolstofvastlegging (x 1 000 ton) Fysiek Regulerende diensten Bestuiving (x 1 000 ton) Fysiek Regulerende diensten Regenwaterregulatie (mm) Fysiek Regulerende diensten Kustbescherming (ha) Fysiek Regulerende diensten Vermindering stedelijke hitte-eilanden (graden Celsius) Fysiek Culturele diensten Natuurrecreatie (wandelen) (mln uren) Fysiek Culturele diensten Natuurtoerisme (x 1 000 overnachtingen) Monetair Totaal ecosysteemdiensten (mln euro) Monetair Producerende diensten Voorziening akker- en tuinbouwgewassen (mln euro) Monetair Producerende diensten Voorziening groenvoedergewassen (mln euro) Monetair Producerende diensten Houtvoorziening (mln euro) Monetair Regulerende diensten Waterzuivering (mln euro) Monetair Regulerende diensten Luchtfiltratie (mln euro) Monetair Regulerende diensten Koolstofvastlegging (mln euro) Monetair Regulerende diensten Bestuiving (mln euro) Monetair Regulerende diensten Kustbescherming (mln euro) Monetair Culturele diensten Natuurrecreatie (wandelen) (mln euro) Monetair Culturele diensten Natuurrecreatie (overig) (mln euro) Monetair Culturele diensten Natuurtoerisme (mln euro) Monetair Culturele diensten Groene leefomgeving (mln euro)
Totaal Nederland 2023* 19.044 11.551 1.682 432 14.357 811 293 23 6.180 1,1 1.009 71.365 11.510 762 697 95 200 159 188 290 192 615 1.772 5.408 1.133
Totaal Noord-Nederland (LD) 2023* 5.792 3.755 254 . 2.075 174 3 20 2.071 0,9 105 11.782 2.056 119 192 14 . 13 40 5 64 64 225 1.254 65
Totaal Oost-Nederland (LD) 2023* 3.834 3.842 727 . 5.414 287 116 32 1,1 218 16.825 3.009 199 249 41 . 42 67 88 133 396 1.632 163
Totaal West-Nederland (LD) 2023* 5.264 2.373 198 . 2.424 162 106 15 4.110 1,1 459 30.235 4.121 278 136 11 . 58 37 85 128 280 817 1.515 777
Totaal Zuid-Nederland (LD) 2023* 4.154 1.580 504 . 4.444 188 68 39 1,2 227 12.523 2.124 166 121 28 . 45 43 112 138 335 1.006 128
Totaal bebouwde omgeving Nederland 2023* . 124 11 5 18 1,0 151 . 141 . 3 3 4 92 . . 39
Totaal bebouwde omgeving Noord-Nederland (LD) 2023* . 17 2 0 19 0,7 14 . 15 . 0 0 0 8 . . 6
Totaal bebouwde omgeving Oost-Nederland (LD) 2023* . 33 3 2 24 1,0 26 . 23 . 1 1 1 16 . . 5
Totaal bebouwde omgeving West-Nederland (LD) 2023* . 38 3 2 13 0,9 90 . 79 . 1 1 1 55 . . 21
Totaal bebouwde omgeving Zuid-Nederland (LD) 2023* . 37 3 1 27 1,0 22 . 23 . 1 1 2 13 . . 7
Bebouwd gebied Nederland 2023* . 71 6 2 16 0,9 134 . 106 . 2 1 2 82 . . 20
Bebouwd gebied Noord-Nederland (LD) 2023* . 9 1 0 18 0,7 13 . 12 . 0 0 0 8 . . 4
Bebouwd gebied Oost-Nederland (LD) 2023* . 22 2 1 17 1,0 24 . 19 . 0 0 1 15 . . 3
Bebouwd gebied West-Nederland (LD) 2023* . 19 2 1 13 0,9 78 . 58 . 1 0 1 47 . . 9
Bebouwd gebied Zuid-Nederland (LD) 2023* . 21 2 1 20 1,0 20 . 17 . 0 0 1 12 . . 4
Infrastructuur Nederland 2023* . 54 5 2 21 1,0 17 . 35 . 1 1 2 10 . . 20
Infrastructuur Noord-Nederland (LD) 2023* . 8 1 0 20 0,7 1 . 3 . 0 0 0 1 . . 2
Infrastructuur Oost-Nederland (LD) 2023* . 11 1 1 24 1,0 1 . 4 . 0 0 1 1 . . 2
Infrastructuur West-Nederland (LD) 2023* . 20 2 1 15 1,0 12 . 22 . 1 0 1 7 . . 13
Infrastructuur Zuid-Nederland (LD) 2023* . 15 1 1 31 1,1 2 . 6 . 0 0 1 1 . . 3
Totaal stedelijk groen en recreatie Nederland 2023* . 661 54 12 40 1,8 51 . 521 . 42 12 11 31 304 . 120
Totaal stedelijk groen en recreatie Noord-Nederland (LD) 2023* . 82 9 0 41 1,6 4 . 40 . 3 2 0 2 27 . 6
Totaal stedelijk groen en recreatie Oost-Nederland (LD) 2023* . 181 13 4 47 1,8 7 . 95 . 9 3 3 4 64 . 12
Totaal stedelijk groen en recreatie West-Nederland (LD) 2023* . 218 20 5 29 1,8 35 . 298 . 21 5 4 21 157 . 91
Totaal stedelijk groen en recreatie Zuid-Nederland (LD) 2023* . 179 12 3 52 2,0 5 . 87 . 9 3 5 3 56 . 12
Stedelijk groen Nederland 2023* . 420 36 6 42 2,1 32 . 294 . 37 8 6 19 . . 115
Stedelijk groen Noord-Nederland (LD) 2023* . 48 5 0 42 1,7 2 . 19 . 2 1 0 1 . . 6
Stedelijk groen Oost-Nederland (LD) 2023* . 97 8 2 44 2,2 3 . 43 . 8 2 2 2 . . 11
Stedelijk groen West-Nederland (LD) 2023* . 166 15 3 34 2,1 25 . 190 . 19 4 2 15 . . 87
Stedelijk groen Zuid-Nederland (LD) 2023* . 108 8 2 54 2,4 2 . 42 . 8 2 2 1 . . 11
Recreatie en (semi-)openbaar groen Nederland 2023* . 241 17 5 37 1,5 19 . 227 . 5 4 5 11 . . 5
Recreatie en (semi-)openbaar groen Noord-Nederland (LD) 2023* . 34 3 0 39 1,3 2 . 21 . 1 1 0 1 . . 0
Recreatie en (semi-)openbaar groen Oost-Nederland (LD) 2023* . 84 5 2 38 1,4 4 . 53 . 1 1 1 2 . . 1
Recreatie en (semi-)openbaar groen West-Nederland (LD) 2023* . 52 5 2 28 1,5 10 . 108 . 2 1 2 6 . . 3
Recreatie en (semi-)openbaar groen Zuid-Nederland (LD) 2023* . 71 4 1 48 1,6 3 . 45 . 1 1 2 2 . . 0
Totaal akker- en tuinbouwgebieden Nederland 2023* 19.044 4.093 . 1.857 72 30 23 0,3 90 375 1.392 762 260 . 16 17 30 55 197 32 24
Totaal akker- en tuinbouwgebieden Noord-Nederland (LD) 2023* 5.792 1.008 . 331 11 0 28 0,2 13 66 220 119 50 . 2 3 1 8 29 6 2
Totaal akker- en tuinbouwgebieden Oost-Nederland (LD) 2023* 3.834 1.472 . 488 23 10 28 0,3 19 110 391 199 100 . 4 5 8 11 49 11 5
Totaal akker- en tuinbouwgebieden West-Nederland (LD) 2023* 5.264 604 . 352 16 12 20 0,3 24 62 431 278 35 . 3 4 9 15 77 4 7
Totaal akker- en tuinbouwgebieden Zuid-Nederland (LD) 2023* 4.154 1.009 . 686 23 8 37 0,3 33 137 349 166 75 . 7 5 12 20 42 12 10
Eenjarig akker- en tuinbouwgebied Nederland 2023* 18.475 4.085 . 1.270 36 26 21 0,1 82 . 1.231 675 259 . 10 8 27 50 . . 22
Eenjarig akker- en tuinbouwgebied Noord-Nederland (LD) 2023* 5.784 1.007 . 302 9 0 21 0,1 13 . 211 118 50 . 2 2 1 8 . . 2
Eenjarig akker- en tuinbouwgebied Oost-Nederland (LD) 2023* 3.612 1.469 . 338 12 9 24 0,2 17 . 336 165 100 . 2 3 7 10 . . 4
Eenjarig akker- en tuinbouwgebied West-Nederland (LD) 2023* 5.006 603 . 290 7 10 15 0,1 22 . 374 237 35 . 2 2 8 14 . . 7
Eenjarig akker- en tuinbouwgebied Zuid-Nederland (LD) 2023* 4.073 1.007 . 341 8 6 30 0,1 30 . 310 154 75 . 4 2 11 18 . . 9
Meerjarig akker- en tuinbouwgebied Nederland 2023* 550 0 . 515 33 1 22 0,2 3 . 109 85 0 . 5 8 1 2 . . 1
Meerjarig akker- en tuinbouwgebied Noord-Nederland (LD) 2023* 2 0 . 16 1 0 27 1,5 0 . 1 0 0 . 0 0 0 0 . . 0
Meerjarig akker- en tuinbouwgebied Oost-Nederland (LD) 2023* 217 0 . 130 10 0 20 0,2 1 . 40 33 0 . 1 2 0 0 . . 0
Meerjarig akker- en tuinbouwgebied West-Nederland (LD) 2023* 256 0 . 47 9 0 14 0,2 1 . 47 40 0 . 1 2 0 1 . . 0
Meerjarig akker- en tuinbouwgebied Zuid-Nederland (LD) 2023* 75 0 . 322 13 0 31 0,4 2 . 21 11 0 . 3 3 0 1 . . 1
Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied Nederland 2023* 16 6 . 30 3 3 34 0,5 2 . 41 2 0 . 0 1 2 1 . . 1
Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied Noord-Nederland (LD) 2023* 4 1 . 6 1 0 36 0,7 0 . 7 0 0 . 0 0 0 0 . . 0
Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied Oost-Nederland (LD) 2023* 4 3 . 9 1 1 35 0,6 1 . 14 1 0 . 0 0 1 0 . . 1
Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied West-Nederland (LD) 2023* 1 0 . 4 0 1 28 0,6 0 . 6 0 0 . 0 0 1 0 . . 0
Natuurlijk akker- en tuinbouwgebied Zuid-Nederland (LD) 2023* 7 2 . 12 1 1 39 0,5 1 . 15 1 0 . 0 0 1 0 . . 0
Niet gespecificeerd akker- en tuinbou... Nederland 2023* 2 2 . 42 . 31 0,9 2 . 10 0 0 . 1 . 1 . . 1
Niet gespecificeerd akker- en tuinbou... Noord-Nederland (LD) 2023* 1 1 . 8 . 29 0,6 0 . 1 0 0 . 0 . 0 . . 0
Niet gespecificeerd akker- en tuinbou... Oost-Nederland (LD) 2023* 0 0 . 10 . 33 0,9 0 . 2 0 0 . 0 . 0 . . 0
Niet gespecificeerd akker- en tuinbou... West-Nederland (LD) 2023* 1 1 . 11 . 25 0,9 1 . 4 0 0 . 0 . 1 . . 0
Niet gespecificeerd akker- en tuinbou... Zuid-Nederland (LD) 2023* 0 0 . 12 . 42 1,0 1 . 2 0 0 . 0 . 0 . . 0
Totaal graslanden Nederland 2023* 7.458 . 1.396 191 169 23 1,6 162 16.509 2.495 437 . 25 44 151 99 298 1.195 245
Totaal graslanden Noord-Nederland (LD) 2023* 2.747 . 361 59 2 23 1,3 22 2.998 546 141 . 3 14 2 13 44 309 20
Totaal graslanden Oost-Nederland (LD) 2023* 2.370 . 456 58 73 32 1,6 38 2.775 636 149 . 6 13 55 23 76 266 46
Totaal graslanden West-Nederland (LD) 2023* 1.770 . 362 48 66 17 1,5 75 7.985 870 101 . 11 11 53 46 115 397 136
Totaal graslanden Zuid-Nederland (LD) 2023* 571 . 217 26 28 37 1,8 27 2.751 443 46 . 5 6 40 17 63 223 43
Agrarisch grasland Nederland 2023* 7.193 . 908 124 72 19 0,3 67 . 766 422 . 9 29 64 41 . . 30
Agrarisch grasland Noord-Nederland (LD) 2023* 2.668 . 268 43 1 18 0,2 11 . 190 137 . 2 10 1 7 . . 2
Agrarisch grasland Oost-Nederland (LD) 2023* 2.304 . 322 41 36 22 0,3 21 . 252 144 . 3 9 28 13 . . 7
Agrarisch grasland West-Nederland (LD) 2023* 1.687 . 217 28 26 12 0,2 27 . 229 97 . 3 6 22 16 . . 19
Agrarisch grasland Zuid-Nederland (LD) 2023* 535 . 101 12 9 28 0,4 8 . 95 43 . 1 3 13 5 . . 3
Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland Nederland 2023* 231 . 218 32 70 23 1,1 39 . 1.404 14 . 2 7 62 24 . . 42
Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland Noord-Nederland (LD) 2023* 72 . 45 8 0 21 0,6 5 . 327 4 . 0 2 1 3 . . 2
Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland Oost-Nederland (LD) 2023* 56 . 58 8 26 23 1,3 8 . 322 4 . 1 2 19 5 . . 12
Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland West-Nederland (LD) 2023* 72 . 59 9 30 18 0,7 14 . 475 3 . 1 2 24 9 . . 19
Natuurlijk en semi-natuurlijk grasland Zuid-Nederland (LD) 2023* 30 . 56 7 14 32 1,4 12 . 281 2 . 1 2 19 7 . . 9
Niet gespecificeerd grasland Nederland 2023* 34 . 270 36 27 34 1,9 56 . 326 2 . 14 8 25 34 . . 173
Niet gespecificeerd grasland Noord-Nederland (LD) 2023* 7 . 48 8 0 34 1,5 6 . 30 0 . 1 2 0 4 . . 16
Niet gespecificeerd grasland Oost-Nederland (LD) 2023* 10 . 76 10 11 36 1,9 9 . 62 1 . 3 2 8 6 . . 27
Niet gespecificeerd grasland West-Nederland (LD) 2023* 11 . 86 11 10 24 1,8 34 . 166 1 . 7 3 8 20 . . 98
Niet gespecificeerd grasland Zuid-Nederland (LD) 2023* 6 . 60 7 5 48 2,1 7 . 67 1 . 3 2 8 4 . . 32
Totaal bosgebieden Nederland 2023* 1.682 . 9.808 445 68 67 1,2 374 27.472 3.507 95 . 70 103 80 228 449 2.250 232
Totaal bosgebieden Noord-Nederland (LD) 2023* 254 . 1.159 74 1 64 1,0 34 3.502 461 14 . 5 17 2 21 57 336 9
Totaal bosgebieden Oost-Nederland (LD) 2023* 727 . 4.216 184 26 69 1,0 110 10.136 1.371 41 . 22 43 19 67 136 973 69
Totaal bosgebieden West-Nederland (LD) 2023* 198 . 1.137 66 17 69 1,3 108 6.455 724 11 . 19 15 14 66 135 347 118
Totaal bosgebieden Zuid-Nederland (LD) 2023* 504 . 3.296 121 24 70 1,4 122 7.378 951 28 . 24 28 46 74 121 594 37
Naaldbos Nederland 2023* . 3.426 44 5 77 1,4 118 . 805 . 15 10 9 72 . . 49
Naaldbos Noord-Nederland (LD) 2023* . 312 5 0 72 0,5 7 . 81 . 1 1 0 4 . . 2
Naaldbos Oost-Nederland (LD) 2023* . 1.342 17 0 75 0,6 34 . 330 . 4 4 0 21 . . 16
Naaldbos West-Nederland (LD) 2023* . 305 4 1 82 1,5 21 . 102 . 3 1 1 12 . . 17
Naaldbos Zuid-Nederland (LD) 2023* . 1.467 18 3 79 1,6 57 . 291 . 7 4 8 34 . . 13
Loofbos Nederland 2023* . 2.501 246 51 48 1,3 108 . 1.331 . 30 57 51 65 . . 104
Loofbos Noord-Nederland (LD) 2023* . 412 48 0 51 1,0 12 . 217 . 3 11 1 7 . . 4
Loofbos Oost-Nederland (LD) 2023* . 926 89 23 46 1,2 22 . 365 . 9 21 17 13 . . 15
Loofbos West-Nederland (LD) 2023* . 495 49 13 45 1,2 56 . 443 . 10 11 11 34 . . 74
Loofbos Zuid-Nederland (LD) 2023* . 668 60 14 54 1,4 17 . 305 . 8 14 22 11 . . 11
Gemengd bos Nederland 2023* . 3.880 155 12 74 1,0 148 . 1.371 . 24 36 20 90 . . 79
Gemengd bos Noord-Nederland (LD) 2023* . 434 21 0 71 1,1 15 . 162 . 2 5 1 9 . . 3
Gemengd bos Oost-Nederland (LD) 2023* . 1.947 78 2 69 0,8 54 . 676 . 9 18 2 33 . . 38
Gemengd bos West-Nederland (LD) 2023* . 337 13 3 80 1,3 31 . 179 . 5 3 2 19 . . 26
Gemengd bos Zuid-Nederland (LD) 2023* . 1.162 43 7 74 1,1 48 . 355 . 8 10 16 29 . . 13
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


De gegevens in deze tabel vertegenwoordigen verschillende ecosysteemdiensten in Nederland, gegroepeerd in drie categorieën: producerende, regulerende en culturele diensten. Deze diensten worden aangeboden door ecosystemen en laten het economische gebruik van de natuur zien. Elke dienst wordt uitgedrukt in zowel een fysieke als een monetaire waarde, waardoor hun waarde zowel in tastbare als in financiële termen wordt benadrukt.

De Natuurlijk kapitaalrekeningen hebben als doel om de relatie tussen natuur, economie en menselijke activiteiten op overzichtelijke en internationaal vergelijkbare wijze – letterlijk - in kaart te brengen. CBS werkt samen met Wageningen University (WUR) in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) aan de ontwikkeling van modellen, data en kaarten die een ruimtelijk en zo compleet mogelijk beeld geven van de huidige staat van natuurlijk kapitaal in Nederland. Aan de basis van dit stelsel van rekeningen staan de ecosysteemdiensten; de bijdragen van ecosystemen aan onze economie en aan andere menselijke activiteiten.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2016

Status van de cijfers:
De cijfers hebben een voorlopige status.
Om consistente tijdreeksen te verkrijgen wordt ieder jaar de complete tijdreeks (her)berekend indien dit noodzakelijk is, zodat ook de laatste inzichten en bronnen worden meegenomen.

Wijzigingen per november 2025
Geen, dit is een nieuwe tabel. De vorige tabel over dit onderwerp is stopgezet vanwege een revisie van de data. De belangrijkste verbeteringen zijn:

Ecosysteemtypekaart: De achterliggende ecosysteemtypekaart is gereviseerd. Zowel de brondata als de indeling van ecosysteemtypen zijn aangepast. Deze wijzigingen hebben effect op alle diensten in deze tabel. Voor meer informatie raadpleeg de technische toelichting onder hoofdstuk 4.

Recreatie: De gegevens voor recreatie zijn bijgesteld op basis van gereviseerde brondata. Met name de uitgaven van recreanten tijdens activiteiten zijn aangepast. Deze bijstelling is doorgevoerd over de gehele tijdreeks om consistentie te waarborgen.

Groene leefomgeving: Voor de dienst groene leefomgeving is het regressiemodel gereviseerd. Deze aanpassing heeft impact op de gehele tijdreeks van deze dienst.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden jaarlijks gepubliceerd in november.

Toelichting onderwerpen

Fysiek
Ecosysteemdiensten uitgedrukt in fysieke waarden.
Producerende diensten
Producerende ecosysteemdiensten zijn de directe materiële voordelen die mensen verkrijgen uit ecosystemen zoals voedselproductie, houtwinning en andere tastbare bronnen die direct uit natuurlijke omgevingen voortkomen. Hierbij dient de oogst als proxy voor de bijdrage van de ecosysteemfuncties aan de groei van het gewas.
Voorziening akker- en tuinbouwgewassen
De oogst van akker- en tuinbouwgewassen, inclusief sierteelt. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden geoogst voor consumptie of decoratief gebruik.
Voorziening groenvoedergewassen
De oogst van gewassen specifiek bestemd voor veevoederproductie (i.e. snijmaïs) en gras dat direct door vee wordt begraasd. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden gebruik als veevoer.
Houtvoorziening
Bijdrage van ecosystemen aan de groei van bomen en andere houtachtige biomassa die wordt geoogst voor houtproductie of energetische toepassing.
Regulerende diensten
Regulerende ecosysteemdiensten zijn de bijdragen van ecosystemen aan de regulatie van klimaat, water en biogeochemische kringlopen, wat bijdraagt aan gunstige omstandigheden voor mens en maatschappij.
Waterzuivering
Natuurlijke zuivering van water door de bodem, waarbij dit grondwater vervolgens wordt onttrokken en verder gezuiverd tot drinkwater.
Luchtfiltratie
De afvang van fijnstof van deeltjes kleiner dan 2.5 micrometer (PM2.5) door vegetatie. Ecosystemen vangen fijnstof af en verlagen daarmee de fijnstofconcentratie in de atmosfeer.
Koolstofvastlegging
Bijdrage van ecosystemen aan het verminderen van de concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer door koolstofopname door vegetatie.
Bestuiving
Vermeden productieverlies in gewassen door bestuiving. Ecosystemen dragen bij aan bestuiving door wilde bestuivers, zoals wilde bijen en hommels (exclusief honingbijen beheerd door een imker), wat essentieel is voor de productie van vele gewassen.
Regenwaterregulatie
De gemiddelde opname van regenwater in de bodem, gemeten in millimeters in het eerste uur, laat zien hoe ecosystemen bijdragen aan het infiltratieproces. Bodemtype en vegetatie spelen hierbij een essentiële rol en dragen bij aan de regulatie van regenwaterinfiltratie.
Kustbescherming
Ecosystemen langs de kust verminderen de impact van zeespiegelstijging, getijdeoverspoelingen en stormen door bij te dragen aan de bescherming van de kustlijn. Duinen vormen een natuurlijke bescherming tegen overstromingsrisico's.
Vermindering stedelijke hitte-eilanden
De gemiddelde vermindering van de temperatuur in stedelijke omgevingen als gevolg van verkoeling door begroeiing. Ecosystemen dragen bij aan het verminderen van het hitte-eilandeffect (Urban Heat Island, UHI).
Culturele diensten
Culturele ecosysteemdiensten dragen bij aan welzijn en culturele identiteit. Ze bieden zowel tastbare als ontastbare waarde door middel van recreatie, esthetisch genot en culturele verrijking.
Natuurrecreatie (wandelen)
De bijdrage van ecosystemen aan het creëren van een aantrekkelijke natuurlijke omgeving die uitnodigt tot recreatie. Wandelrecreatie heeft hier betrekking op het gebruik van natuurlijke ecosystemen voor wandelactiviteiten, waarbij het algemene welzijn van individuen wordt bevorderd door contact met de natuur.
Natuurtoerisme
Ecosystemen bieden mogelijkheden voor verschillende vormen van natuurtoerisme, waarbij de ecosysteemdienst natuurtoerisme activiteiten omvat die gerelateerd zijn aan de natuur en waarbij ten minste één overnachting plaatsvindt.
Monetair
Ecosysteemdiensten uitgedrukt in monetaire waarden.
Totaal ecosysteemdiensten
De som van alle ecosysteemtypen in deze tabel.
Producerende diensten
Producerende ecosysteemdiensten zijn de directe materiële voordelen die mensen verkrijgen uit ecosystemen zoals voedselproductie, houtwinning en andere tastbare bronnen die direct uit natuurlijke omgevingen voortkomen. Hierbij dient de oogst als proxy voor de bijdrage van de ecosysteemfuncties aan de groei van het gewas.
Voorziening akker- en tuinbouwgewassen
De oogst van akker- en tuinbouwgewassen, inclusief sierteelt. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden geoogst voor consumptie of decoratief gebruik.
Voorziening groenvoedergewassen
De oogst van gewassen specifiek bestemd voor veevoederproductie (i.e. snijmaïs) en gras dat direct door vee wordt begraasd. Ecosysteemfuncties dragen bij aan de groei van deze gewassen, die worden gebruik als veevoer.
Houtvoorziening
Bijdrage van ecosystemen aan de groei van bomen en andere houtachtige biomassa die wordt geoogst voor houtproductie of energetische toepassing.
Regulerende diensten
Regulerende ecosysteemdiensten zijn de bijdragen van ecosystemen aan de regulatie van klimaat, water en biogeochemische kringlopen, wat bijdraagt aan gunstige omstandigheden voor mens en maatschappij.
Waterzuivering
Natuurlijke zuivering van water door de bodem, waarbij dit grondwater vervolgens wordt onttrokken en verder gezuiverd tot drinkwater.
Luchtfiltratie
De afvang van fijnstof van deeltjes kleiner dan 2.5 micrometer (PM2.5) door vegetatie. Ecosystemen vangen fijnstof af en verlagen daarmee de fijnstofconcentratie in de atmosfeer.
Koolstofvastlegging
Bijdrage van ecosystemen aan het verminderen van de concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer door koolstofopname door vegetatie.
Bestuiving
Vermeden productieverlies in gewassen door bestuiving. Ecosystemen dragen bij aan bestuiving door wilde bestuivers, zoals wilde bijen en hommels (exclusief honingbijen beheerd door een imker), wat essentieel is voor de productie van vele gewassen.
Kustbescherming
Ecosystemen langs de kust verminderen de impact van zeespiegelstijging, getijdeoverspoelingen en stormen door bij te dragen aan de bescherming van de kustlijn. Duinen vormen een natuurlijke bescherming tegen overstromingsrisico's.
Culturele diensten
Culturele ecosysteemdiensten dragen bij aan welzijn en culturele identiteit. Ze bieden zowel tastbare als ontastbare waarde door middel van recreatie, esthetisch genot en culturele verrijking.
Natuurrecreatie (wandelen)
De bijdrage van ecosystemen aan het creëren van een aantrekkelijke natuurlijke omgeving die uitnodigt tot recreatie. Wandelrecreatie heeft hier betrekking op het gebruik van natuurlijke ecosystemen voor wandelactiviteiten, waarbij het algemene welzijn van individuen wordt bevorderd door contact met de natuur.
Natuurrecreatie (overig)
De bijdrage van ecosystemen aan het creëren van een aantrekkelijke natuurlijke omgeving die uitnodigt tot recreatie. Overige natuurrecreatie heeft hier betrekking op het gebruik van natuurlijke ecosystemen voor vrijetijdsactiviteiten, waarbij het algemene welzijn van individuen wordt bevorderd door contact met de natuur. Deze dienst is exclusief wandelrecreatie.
Natuurtoerisme
Ecosystemen bieden mogelijkheden voor verschillende vormen van natuurtoerisme, waarbij de ecosysteemdienst natuurtoerisme activiteiten omvat die gerelateerd zijn aan de natuur en waarbij ten minste één overnachting plaatsvindt.
Groene leefomgeving
Het deel van de woningwaarde dat gerelateerd is aan natuur in de directe omgeving. Ecosystemen dragen bij aan de levenskwaliteit en aantrekkelijkheid van woonlocaties.