Productieproces; bedrijfstak en regio, nationale rekeningen
| Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) | Regio's | Perioden | Toegevoegde waarde uit inkomensvorming Beloning van werknemers (mln euro) | Toegevoegde waarde uit inkomensvorming Exploitatieoverschot (bruto) (mln euro) | Toegevoegde waarde uit inkomensvorming Niet-productgebonden belastingen (mln euro) | Toegevoegde waarde uit inkomensvorming Niet-productgebonden subsidies (-) (mln euro) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A-U Alle economische activiteiten | Zaanstreek (CR) | 2023* | 3.220 | 3.067 | 76 | 75 |
| A-U Alle economische activiteiten | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 2.400 | 2.546 | 57 | 85 |
| A-U Alle economische activiteiten | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 8.529 | 7.544 | 230 | 222 |
| A-U Alle economische activiteiten | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 32.694 | 27.345 | 986 | 936 |
| A-U Alle economische activiteiten | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 9.437 | 7.981 | 221 | 253 |
| A Landbouw, bosbouw en visserij | Zaanstreek (CR) | 2023* | 12 | 13 | 1 | 2 |
| A Landbouw, bosbouw en visserij | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 21 | 301 | 4 | 26 |
| A Landbouw, bosbouw en visserij | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 29 | 66 | 2 | 6 |
| A Landbouw, bosbouw en visserij | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 53 | 114 | 4 | 10 |
| A Landbouw, bosbouw en visserij | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 44 | 173 | 4 | 12 |
| B Delfstoffenwinning | Zaanstreek (CR) | 2023* | 0 | 0 | 0 | 0 |
| B Delfstoffenwinning | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 7 | 9 | 0 | 0 |
| B Delfstoffenwinning | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 0 | 0 | 0 | 0 |
| B Delfstoffenwinning | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 20 | 7 | 0 | 3 |
| B Delfstoffenwinning | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 3 | 3 | 0 | 0 |
| B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | Zaanstreek (CR) | 2023* | 568 | 722 | 13 | 11 |
| B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 828 | 767 | 16 | 14 |
| B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 767 | 712 | 18 | 15 |
| B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 1.446 | 2.088 | 52 | 38 |
| B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 992 | 863 | 30 | 24 |
| C Industrie | Zaanstreek (CR) | 2023* | 549 | 700 | 12 | 7 |
| C Industrie | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 793 | 697 | 14 | 11 |
| C Industrie | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 739 | 689 | 17 | 11 |
| C Industrie | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 1.222 | 1.530 | 24 | 25 |
| C Industrie | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 708 | 693 | 19 | 15 |
| D Energievoorziening | Zaanstreek (CR) | 2023* | . | . | . | . |
| D Energievoorziening | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | . | . | . | . |
| D Energievoorziening | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | . | . | . | . |
| D Energievoorziening | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | . | . | . | . |
| D Energievoorziening | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | . | . | . | . |
| E Waterbedrijven en afvalbeheer | Zaanstreek (CR) | 2023* | . | . | . | . |
| E Waterbedrijven en afvalbeheer | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | . | . | . | . |
| E Waterbedrijven en afvalbeheer | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | . | . | . | . |
| E Waterbedrijven en afvalbeheer | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | . | . | . | . |
| E Waterbedrijven en afvalbeheer | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | . | . | . | . |
| F Bouwnijverheid | Zaanstreek (CR) | 2023* | 266 | 275 | 2 | 2 |
| F Bouwnijverheid | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 152 | 165 | 1 | 1 |
| F Bouwnijverheid | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 375 | 405 | 3 | 4 |
| F Bouwnijverheid | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 1.329 | 1.348 | 10 | 14 |
| F Bouwnijverheid | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 753 | 832 | 6 | 9 |
| G-I Handel, vervoer en horeca | Zaanstreek (CR) | 2023* | 698 | 652 | 10 | 22 |
| G-I Handel, vervoer en horeca | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 505 | 548 | 9 | 13 |
| G-I Handel, vervoer en horeca | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 1.593 | 1.407 | 21 | 43 |
| G-I Handel, vervoer en horeca | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 5.038 | 4.495 | 78 | 133 |
| G-I Handel, vervoer en horeca | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 1.612 | 1.496 | 23 | 32 |
| G Handel | Zaanstreek (CR) | 2023* | 491 | 484 | 6 | 7 |
| G Handel | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 219 | 209 | 3 | 3 |
| G Handel | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 1.230 | 1.153 | 16 | 16 |
| G Handel | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 3.221 | 3.196 | 42 | 43 |
| G Handel | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 1.188 | 1.199 | 16 | 16 |
| H Vervoer en opslag | Zaanstreek (CR) | 2023* | 154 | 127 | 3 | 15 |
| H Vervoer en opslag | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 187 | 258 | 4 | 8 |
| H Vervoer en opslag | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 202 | 128 | 3 | 24 |
| H Vervoer en opslag | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 1.277 | 870 | 27 | 78 |
| H Vervoer en opslag | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 234 | 149 | 5 | 12 |
| I Horeca | Zaanstreek (CR) | 2023* | 54 | 42 | 1 | 1 |
| I Horeca | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 98 | 81 | 2 | 2 |
| I Horeca | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 160 | 126 | 2 | 3 |
| I Horeca | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 540 | 429 | 9 | 12 |
| I Horeca | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 191 | 149 | 3 | 4 |
| J Informatie en communicatie | Zaanstreek (CR) | 2023* | 56 | 38 | 0 | 2 |
| J Informatie en communicatie | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 19 | 24 | 0 | 1 |
| J Informatie en communicatie | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 814 | 654 | 3 | 23 |
| J Informatie en communicatie | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 3.533 | 2.517 | 10 | 102 |
| J Informatie en communicatie | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 795 | 414 | 2 | 23 |
| K Financiële dienstverlening | Zaanstreek (CR) | 2023* | 31 | 28 | 3 | 0 |
| K Financiële dienstverlening | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 19 | 11 | 1 | 0 |
| K Financiële dienstverlening | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 504 | 505 | 50 | 1 |
| K Financiële dienstverlening | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 3.096 | 3.872 | 406 | 8 |
| K Financiële dienstverlening | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 314 | 341 | 34 | 1 |
| L Verhuur en handel van onroerend goed | Zaanstreek (CR) | 2023* | 39 | 633 | 28 | 1 |
| L Verhuur en handel van onroerend goed | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 16 | 355 | 16 | 0 |
| L Verhuur en handel van onroerend goed | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 64 | 1.335 | 59 | 2 |
| L Verhuur en handel van onroerend goed | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 307 | 3.558 | 168 | 6 |
| L Verhuur en handel van onroerend goed | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 74 | 1.262 | 57 | 2 |
| M-N Zakelijke dienstverlening | Zaanstreek (CR) | 2023* | 460 | 320 | 5 | 7 |
| M-N Zakelijke dienstverlening | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 207 | 161 | 2 | 6 |
| M-N Zakelijke dienstverlening | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 1.559 | 1.507 | 40 | 46 |
| M-N Zakelijke dienstverlening | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 5.587 | 4.689 | 100 | 243 |
| M-N Zakelijke dienstverlening | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 1.647 | 1.389 | 22 | 61 |
| M Specialistische zakelijke diensten | Zaanstreek (CR) | 2023* | 247 | 201 | 3 | 4 |
| M Specialistische zakelijke diensten | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 120 | 90 | 2 | 5 |
| M Specialistische zakelijke diensten | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 1.017 | 859 | 10 | 37 |
| M Specialistische zakelijke diensten | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 3.446 | 2.844 | 29 | 210 |
| M Specialistische zakelijke diensten | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 897 | 739 | 11 | 49 |
| N Verhuur en overige zakelijke diensten | Zaanstreek (CR) | 2023* | 213 | 119 | 2 | 3 |
| N Verhuur en overige zakelijke diensten | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 87 | 71 | 1 | 1 |
| N Verhuur en overige zakelijke diensten | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 543 | 648 | 30 | 9 |
| N Verhuur en overige zakelijke diensten | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 2.142 | 1.845 | 70 | 33 |
| N Verhuur en overige zakelijke diensten | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 750 | 649 | 12 | 12 |
| O-Q Overheid en zorg | Zaanstreek (CR) | 2023* | 1.013 | 316 | 13 | 24 |
| O-Q Overheid en zorg | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 605 | 185 | 7 | 22 |
| O-Q Overheid en zorg | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 2.468 | 775 | 31 | 61 |
| O-Q Overheid en zorg | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 10.968 | 3.947 | 146 | 309 |
| O-Q Overheid en zorg | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 2.996 | 982 | 40 | 74 |
| O Openbaar bestuur en overheidsdiensten | Zaanstreek (CR) | 2023* | 330 | 135 | 7 | 2 |
| O Openbaar bestuur en overheidsdiensten | Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2023* | 145 | 58 | 3 | 1 |
| O Openbaar bestuur en overheidsdiensten | Stadsgewest Amersfoort (CP) | 2023* | 638 | 261 | 13 | 3 |
| O Openbaar bestuur en overheidsdiensten | Stadsgewest Utrecht (CP) | 2023* | 4.205 | 1.726 | 85 | 19 |
| O Openbaar bestuur en overheidsdiensten | Stadsgewest 's-Hertogenbosch (CP) | 2023* | 1.086 | 444 | 22 | 5 |
| Bron: CBS. | ||||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over het macro-economisch productieproces per regio. Hier worden van verschillende bedrijfseenheden de productie, het verbruik, de toegevoegde waarde, de componenten van de toegevoegde waarde en het arbeidsvolume weergegeven.
De gegevens in deze tabel zijn geclassificeerd naar regio en volgens de Standaard Bedrijfsindeling (SBI 2008). Bij de regionale indeling kan gekozen worden uit de verschillende landsdelen (Noord-, Oost-, West- en Zuid-Nederland), provincies en (uitgesplitste) COROP-gebieden.
De cijfers zijn afkomstig uit de regionale rekeningen, de kwantitatieve beschrijving van de economische ontwikkeling van de verschillende regio's binnen een land. Doordat de cijfers aansluiten op de nationale rekeningen geven zij een gecoördineerde beschrijving van de regionale economie en zijn ze bij uitstek geschikt voor de vergelijking van de resultaten van de verscheidene regio's.
De bedragen in deze tabel zijn uitsluitend in lopende prijzen.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1995
Status van de cijfers:
De cijfers van de jaren 1995 tot en met 2022 zijn definitief. Gegevens van het jaar 2023 zijn ook definitief met uitzondering van de variabelen arbeidsvolume werkzame personen en arbeidsvolume werknemers in arbeidsjaren. Door de late beschikbaarheid van de jaargegevens over zelfstandigen wordt daarvoor een uitzondering gemaakt. Deze gegevens worden pas een jaar later definitief gepubliceerd.
Wijzigingen per 3 december 2025:
Aan de bestaande tabel zijn de cijfers voor de nieuwste verslagjaren toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In december 2026 komt het verslagjaar 2024 beschikbaar.
Toelichting onderwerpen
- Toegevoegde waarde uit inkomensvorming
- Beloning van werknemers
- De beloning voor geleverde arbeid door werknemers. Werknemers zijn alle ingezeten en niet-ingezeten personen die in Nederland in dienstbetrekking werkzaam zijn. Ook directeuren van nv's en bv's behoren tot de werknemers, dus hun salarissen zijn ook in de beloning van werknemers begrepen. Hetzelfde geldt voor medewerkers van sociale werkplaatsen. De beloning van werknemers heeft twee componenten: lonen enerzijds en sociale premies ten laste van werkgevers anderzijds. De lonen zijn inclusief de door de werkgever ingehouden loonbelasting en de sociale premies die ten laste komen van de werknemers. Verder omvatten de lonen naast het periodiek, direct aan werknemers betaalde loon ook de aanvullingen hierop (zoals bonussen, overwerkvergoeding, fooien en provisie), het loon in natura (zoals vrij wonen, vrije voeding, 'auto van de zaak', korting op kinderopvang, rentevoordeel, voordelig reizen) en het vakantiegeld. Ook bepaalde vergoedingen voor kosten die door werknemers zijn gemaakt in verband met de dienstbetrekking, zoals vergoeding voor de kosten van het woon-werkverkeer, zijn tot de lonen gerekend. De sociale premies zijn de premies wettelijke sociale verzekering, pensioenpremies, overige particuliere sociale premies en toegerekende sociale premies. Deze premies komen ten laste van werkgevers, werknemers, zelfstandigen of niet-werkenden.
- Exploitatieoverschot (bruto)
- Het bruto exploitatieoverschot per bedrijfsklasse is het saldo dat resteert nadat de toegevoegde waarde tegen basisprijzen is verminderd met de beloning van werknemers en het saldo van niet-productgebonden belastingen op productie en niet-productgebonden subsidies op productie. Bij zelfstandigen wordt dit saldo gemengd inkomen genoemd omdat het ook de beloning voor de door hen geleverde arbeid bevat. Het exploitatieoverschot van de totale economie wordt bepaald door het totaal van de bedrijfsklassen te vermeerderen met het verschil toegerekende en afgedragen belasting over de toegevoegde waarde (btw). Het netto exploitatieoverschot / gemengd inkomen is gelijk aan het bruto exploitatieoverschot / gemengd inkomen verminderd met de afschrijvingen.
- Niet-productgebonden belastingen
- Niet-productgebonden belastingen op productie. Dit zijn de belastingen op productie die producenten moeten betalen, ongeacht de hoeveelheid of de waarde van de geproduceerde of verkochte producten. Voorbeelden hiervan zijn de onroerendezaakbelasting, reinigingsrechten en rioolrechten betaald door producenten.
- Niet-productgebonden subsidies (-)
- Hieronder vallen de subsidies op productie. De hoogte van de subsidie is onafhankelijk van de waarde of de hoeveelheid geproduceerde en verkochte producten. Het betreft vooral de loonsubsidies.