Biologische landbouw; gewassen, dieren, grondgebruik en arbeid
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens van biologisch gecertificeerde landbouwbedrijven op nationaal niveau over grondgebruik, akkerbouw, tuinbouw, grasland, graasdieren, hokdieren en arbeidskrachten.
Voor grondgebruik, gewassen en dieren wordt de oppervlakte respectievelijk het aantal dieren en het bijbehorend aantal bedrijven gepresenteerd. Voor arbeidskrachten wordt voor de verschillende soorten arbeidskrachten het aantal personen, de arbeidsjaareenheden (aje) en het aantal bedrijven gepresenteerd.
De gegevens in deze tabel hebben betrekking op geheel gecertificeerde biologische bedrijven en op het biologisch gecertificeerde deel van bedrijven die niet geheel biologisch gecertificeerd zijn, maar deels nog in omschakeling zijn en/of gangbaar zijn. Voor de cijfers in deze tabel betekent dat het volgende:
• de vermeldde arealen zijn biologisch gecertificeerd. Arealen in omschakeling of gangbaar zijn niet in deze tabel opgenomen. Uitzondering hierop is het niet-cultuurgrond (zie laatste punt);
• de vermeldde dieraantallen zijn biologisch gecertificeerd. Dieren in omschakeling of gangbaar zijn niet in deze tabel opgenomen.
• de vermeldde arealen en dieraantallen wijken af van de cijfers van Skal Biocontrole. Zie 4. BRONNEN EN METHODEN voor verdere uitleg.
• de personen werkzaam op de bedrijven en de totaal door hen gemaakte arbeidsuren, uitgedrukt in arbeidsjaareenheden (aje), zijn niet op te splitsen naar inzet in het biologische deel van het bedrijf en het deel gangbaar en/of in omschakeling. Deze cijfers geven dus de totaal gemaakte arbeidsjaareenheden door alle personen werkzaam op deze bedrijven;
• sinds 2023 is het niet meer mogelijk om niet-cultuurgrond als biologisch op te geven. De vermeldde arealen niet-cultuurgrond horen bij een biologisch gecertificeerd bedrijf. Blijvend bos en overige gronden zijn niet op te splitsen in biologisch, in omschakeling of gangbaar. Alleen het snelgroeiend hout, waaronder voedselbossen vallen, kunnen als biologisch worden opgegeven. Dit deel vormt samen met het biologisch gecertificeerde cultuurgrond het grondgebruik totaal. Niet-cultuurgrond omvat alle niet-cultuurgrond horende bij een biologisch gecertificeerd bedrijf en is dus groter dan het verschil tussen grondgebruik en cultuurgrond.
De gegevens voor deze tabel komen uit de landbouwtelling. De landbouwtelling maakt deel uit van de gecombineerde opgave, die onder meer gebruikt wordt voor de uitvoering van het landbouwbeleid en handhaving van de Meststoffenwet.
De peildatum voor het aantal dieren is 1 april; de peildatum voor de gewassen is 15 mei.
Gegevens beschikbaar vanaf: 2015
Status van de cijfers: de cijfers van 2025 zijn voorlopig, de overige cijfers zijn definitief.
Wijzigingen per 28 november 2025: De voorlopige cijfers over 2025 zijn bijgesteld. De voorlopige cijfers voor arbeid en voedselbos zijn toegevoegd.
Met ingang van 2025 hebben voedselbossen een SO-waarde gekregen. Daarom worden voedselbossen nu ingedeeld onder cultuurgrond in plaats van niet-cultuurgrond.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Volgens planning verschijnen eind juni de eerste voorlopige cijfers ('snelle cijfers'). Op dat moment zijn nog niet alle opgaven binnen en/of volledig verwerkt, en hebben alleen de belangrijkste plausibiliteitscontroles plaatsgevonden. Voor non-respons is bijgeschat op basis van de opgave van vorig jaar.
In september wordt de gegevensverzameling afgesloten, dan wordt opnieuw bijgeschat en vinden verdere analyses en plausibiliteitscontroles plaats.
Eind september en in december worden bijgestelde voorlopige cijfers gepubliceerd en in maart van het jaar daarna volgen de definitieve cijfers.
Voor grondgebruik, gewassen en dieren wordt de oppervlakte respectievelijk het aantal dieren en het bijbehorend aantal bedrijven gepresenteerd. Voor arbeidskrachten wordt voor de verschillende soorten arbeidskrachten het aantal personen, de arbeidsjaareenheden (aje) en het aantal bedrijven gepresenteerd.
De gegevens in deze tabel hebben betrekking op geheel gecertificeerde biologische bedrijven en op het biologisch gecertificeerde deel van bedrijven die niet geheel biologisch gecertificeerd zijn, maar deels nog in omschakeling zijn en/of gangbaar zijn. Voor de cijfers in deze tabel betekent dat het volgende:
• de vermeldde arealen zijn biologisch gecertificeerd. Arealen in omschakeling of gangbaar zijn niet in deze tabel opgenomen. Uitzondering hierop is het niet-cultuurgrond (zie laatste punt);
• de vermeldde dieraantallen zijn biologisch gecertificeerd. Dieren in omschakeling of gangbaar zijn niet in deze tabel opgenomen.
• de vermeldde arealen en dieraantallen wijken af van de cijfers van Skal Biocontrole. Zie 4. BRONNEN EN METHODEN voor verdere uitleg.
• de personen werkzaam op de bedrijven en de totaal door hen gemaakte arbeidsuren, uitgedrukt in arbeidsjaareenheden (aje), zijn niet op te splitsen naar inzet in het biologische deel van het bedrijf en het deel gangbaar en/of in omschakeling. Deze cijfers geven dus de totaal gemaakte arbeidsjaareenheden door alle personen werkzaam op deze bedrijven;
• sinds 2023 is het niet meer mogelijk om niet-cultuurgrond als biologisch op te geven. De vermeldde arealen niet-cultuurgrond horen bij een biologisch gecertificeerd bedrijf. Blijvend bos en overige gronden zijn niet op te splitsen in biologisch, in omschakeling of gangbaar. Alleen het snelgroeiend hout, waaronder voedselbossen vallen, kunnen als biologisch worden opgegeven. Dit deel vormt samen met het biologisch gecertificeerde cultuurgrond het grondgebruik totaal. Niet-cultuurgrond omvat alle niet-cultuurgrond horende bij een biologisch gecertificeerd bedrijf en is dus groter dan het verschil tussen grondgebruik en cultuurgrond.
De gegevens voor deze tabel komen uit de landbouwtelling. De landbouwtelling maakt deel uit van de gecombineerde opgave, die onder meer gebruikt wordt voor de uitvoering van het landbouwbeleid en handhaving van de Meststoffenwet.
De peildatum voor het aantal dieren is 1 april; de peildatum voor de gewassen is 15 mei.
Gegevens beschikbaar vanaf: 2015
Status van de cijfers: de cijfers van 2025 zijn voorlopig, de overige cijfers zijn definitief.
Wijzigingen per 28 november 2025: De voorlopige cijfers over 2025 zijn bijgesteld. De voorlopige cijfers voor arbeid en voedselbos zijn toegevoegd.
Met ingang van 2025 hebben voedselbossen een SO-waarde gekregen. Daarom worden voedselbossen nu ingedeeld onder cultuurgrond in plaats van niet-cultuurgrond.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Volgens planning verschijnen eind juni de eerste voorlopige cijfers ('snelle cijfers'). Op dat moment zijn nog niet alle opgaven binnen en/of volledig verwerkt, en hebben alleen de belangrijkste plausibiliteitscontroles plaatsgevonden. Voor non-respons is bijgeschat op basis van de opgave van vorig jaar.
In september wordt de gegevensverzameling afgesloten, dan wordt opnieuw bijgeschat en vinden verdere analyses en plausibiliteitscontroles plaats.
Eind september en in december worden bijgestelde voorlopige cijfers gepubliceerd en in maart van het jaar daarna volgen de definitieve cijfers.
Toelichting onderwerpen
- Grondgebruik
- Met ingang van 2016 wordt niet meer gevraagd naar ‘Overige gronden’ en ‘Niet in gebruik zijnde cultuurgrond’. Als gevolg daarvan zijn ‘Niet-cultuurgrond, totaal’ en ‘Grondgebruik, totaal’ niet meer beschikbaar.
- Oppervlakte
- Niet-cultuurgrond
- Niet-cultuurgrond die bij een biologisch gecertificeerd bedrijf horen zijn meestal niet op te splitsen in biologisch, in omschakeling of gangbaar. Daarom is het totale areaal niet-cultuurgrond horende bij de biologisch gecertificeerde bedrijven opgenomen.
- Overige gronden
- Omvat onder andere bedrijfsgebouwen, erf, wegen, sloten, natuurterreinen (zoals grienden, riet, vijvers, vennen, heide, kwellen, schorren en dergelijke).
- Aantal bedrijven
- Let op:
De som van onderliggende delen kan groter zijn dan het totaal voor de hele groep, omdat bij een bedrijf meerdere activiteiten (houden van dieren, teelt van gewassen) kunnen voorkomen (zo’n bedrijf telt mee voor iedere afzonderlijke activiteit, maar slechts eenmaal in het totaal).- Niet-cultuurgrond
- Niet-cultuurgrond die bij een biologisch gecertificeerd bedrijf horen zijn meestal niet op te splitsen in biologisch, in omschakeling of gangbaar. Daarom is het totale areaal niet-cultuurgrond horende bij de biologisch gecertificeerde bedrijven opgenomen.
- Overige gronden
- Omvat onder andere bedrijfsgebouwen, erf, wegen, sloten, natuurterreinen (zoals grienden, riet, vijvers, vennen, heide, kwellen, schorren en dergelijke).
- Akkerbouw
- Akkerbouw is teelt in de volle grond, veelal voor industriële verwerking.
- Oppervlakte
- Graszaden
- Inclusief klaverzaad.
- Aantal bedrijven
- Let op:
De som van onderliggende delen kan groter zijn dan het totaal voor de hele groep, omdat bij een bedrijf meerdere activiteiten (houden van dieren, teelt van gewassen) kunnen voorkomen (zo’n bedrijf telt mee voor iedere afzonderlijke activiteit, maar slechts eenmaal in het totaal).- Graszaden
- Inclusief klaverzaad.
- Graasdieren
- Graasdieren zijn paarden en pony's, rundvee, schapen en geiten.
- Aantal dieren
- Schapen
- Met ingang van 2018 worden de schapen afgeleid uit het I&R register (Identificatie en Registratie) voor schapen. Hierdoor is de indeling gewijzigd ten opzichte van eerdere jaren.
- Schapen (indeling vanaf 2018)
- Schapen, 0-7 maanden
- Rammen, >= 7 maanden
- Mannelijke schapen van 7 maanden of ouder.
- Geiten
- Met ingang van 2018 worden de geiten afgeleid uit het I&R register (Identificatie en Registratie) voor geiten. Hierdoor is de indeling gewijzigd ten opzichte van eerdere jaren.
- Geiten (indeling vanaf 2018)
- Geiten, 0-7 maanden
- Bokken, >= 7 maanden
- Mannelijke geiten van 7 maanden of ouder.
- Aantal bedrijven
- Let op:
De som van onderliggende delen kan groter zijn dan het totaal voor de hele groep, omdat bij een bedrijf meerdere activiteiten (houden van dieren, teelt van gewassen) kunnen voorkomen (zo’n bedrijf telt mee voor iedere afzonderlijke activiteit, maar slechts eenmaal in het totaal).- Schapen
- Met ingang van 2018 worden de schapen afgeleid uit het I&R register (Identificatie en Registratie) voor schapen. Hierdoor is de indeling gewijzigd ten opzichte van eerdere jaren.
- Schapen (indeling vanaf 2018)
- Schapen, 0-7 maanden
- Rammen, >= 7 maanden
- Mannelijke schapen van 7 maanden of ouder.
- Geiten
- Met ingang van 2018 worden de geiten afgeleid uit het I&R register (Identificatie en Registratie) voor geiten. Hierdoor is de indeling gewijzigd ten opzichte van eerdere jaren.
- Geiten (indeling vanaf 2018)
- Geiten, 0-7 maanden
- Bokken, >= 7 maanden
- Mannelijke geiten van 7 maanden of ouder.
- Arbeidskrachten
- Arbeid wordt in de Gecombineerde Opgave als geheel opgegeven en is niet uit te splitsen in biologisch, in omschakeling of gangbaar. Daarom is het totaal aantal personen en arbeidsjaareenheden werkende op de biologisch gecertificeerde bedrijven opgenomen.
- Personen
- Op het agrarische bedrijf werkzame personen.
- Regelmatig werkzaam
- Personen die regelmatig werkzaam zijn op het agrarisch bedrijf, doorgaans met een contract voor onbepaalde tijd.
- Gezinsarbeidskrachten
- Bedrijfshoofden
- Als het bedrijf een natuurlijk persoon (eenmanszaak) of samenwerkingsverband (maatschap, VOF of CV) is, spreken we van een bedrijfshoofd.
Als het bedrijf een rechtspersoon is, spreken we van een bedrijfsleider.
_
Bedrijfshoofden zijn personen die voor eigen rekening en risico een
land- of tuinbouwbedrijf exploiteren.
_
Is een bedrijf een maatschap, VOF of CV (meervoudige bedrijfsvoering), dan is het bedrijfshoofd degene met de grootste zakelijke en bedrijfsmatige verantwoordelijkheid in het bedrijf.
Als personen evenveel verantwoordelijkheid in het bedrijf hebben dan wordt de oudste als bedrijfshoofd aangemerkt.
- Arbeidsjaareenheden (aje)
- Arbeidsjaareenheden van op het agrarische bedrijf werkzame personen.
_
Arbeidsjaareenheid is een maat voor het arbeidsvolume die wordt berekend door alle banen in een jaar (voltijd en deeltijd) om te rekenen naar voltijdequivalenten (vte).- Regelmatig werkzaam
- Personen die regelmatig werkzaam zijn op het agrarisch bedrijf, doorgaans met een contract voor onbepaalde tijd.
- Gezinsarbeidskrachten
- Bedrijfshoofden
- Als het bedrijf een natuurlijk persoon (eenmanszaak) of samenwerkingsverband (maatschap, VOF of CV) is, spreken we van een bedrijfshoofd.
Als het bedrijf een rechtspersoon is, spreken we van een bedrijfsleider.
_
Bedrijfshoofden zijn personen die voor eigen rekening en risico een
land- of tuinbouwbedrijf exploiteren.
_
Is een bedrijf een maatschap, VOF of CV (meervoudige bedrijfsvoering), dan is het bedrijfshoofd degene met de grootste zakelijke en bedrijfsmatige verantwoordelijkheid in het bedrijf.
Als personen evenveel verantwoordelijkheid in het bedrijf hebben dan wordt de oudste als bedrijfshoofd aangemerkt.
- Niet-regelmatig werkzaam
- Personen die werkzaam zijn op het agrarisch bedrijf op basis van losse contracten voor bepaalde tijd, voor bepaald werk of gelegenheidswerk.
_
Van de niet-regelmatig werkzame arbeidskrachten is alleen het totaal aantal werkdagen bekend. Daardoor is alleen arbeidsjaareenheden en het aantal bedrijven beschikbaar.
_
In 2003 en vanaf 2005 inclusief arbeid door niet-rechtstreeks door het
bedrijf tewerkgestelde personen (bijvoorbeeld loonwerkers).
Van 2000 tot en met 2002 en in 2004 is hier niet apart naar gevraagd.
Helaas kan voor deze jaren niet worden vastgesteld of de arbeid door niet-rechtstreeks door het bedrijf tewerkgestelde personen is meegeteld.
- Aantal bedrijven
- Agrarische bedrijven met werkzame personen.
_
Let op:
De som van onderliggende delen kan groter zijn dan het totaal voor de hele groep, omdat bij een bedrijf meerdere typen werkzame personen kunnen voorkomen (zo’n bedrijf telt mee voor ieder afzonderlijk type, maar slechts eenmaal in het totaal).- Regelmatig werkzaam
- Personen die regelmatig werkzaam zijn op het agrarisch bedrijf, doorgaans met een contract voor onbepaalde tijd.
- Gezinsarbeidskrachten
- Bedrijfshoofden
- Als het bedrijf een natuurlijk persoon (eenmanszaak) of samenwerkingsverband (maatschap, VOF of CV) is, spreken we van een bedrijfshoofd.
Als het bedrijf een rechtspersoon is, spreken we van een bedrijfsleider.
_
Bedrijfshoofden zijn personen die voor eigen rekening en risico een
land- of tuinbouwbedrijf exploiteren.
_
Is een bedrijf een maatschap, VOF of CV (meervoudige bedrijfsvoering), dan is het bedrijfshoofd degene met de grootste zakelijke en bedrijfsmatige verantwoordelijkheid in het bedrijf.
Als personen evenveel verantwoordelijkheid in het bedrijf hebben dan wordt de oudste als bedrijfshoofd aangemerkt.