Slachtofferschap online criminaliteit; persoonskenmerken
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat cijfers over het slachtofferschap van online criminaliteit in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Het gaat om online oplichting en fraude, hacken, online bedreiging en intimidatie, en overige online delicten.
Doelpopulatie zijn inwoners van Nederland van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar de kenmerken geslacht, leeftijd, onderwijsniveau, genderidentiteit, seksuele oriëntatie, intersekse zijn, stedelijkheid van de gemeente, inkomen en welvaart.
De cijfers zijn gebaseerd op de Veiligheidsmonitor 2021, 2023 en 2025. Door wijzigingen in de vraagstellingen en in de onderzoeksopzet zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2021 niet zonder meer te vergelijken met die van eerdere edities. Voor meer informatie zie de onder paragraaf 4 opgenomen onderzoeksbeschrijving.
Gegevens beschikbaar vanaf:
2021
Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn definitief.
Wijzigingen per 2 maart 2026:
De cijfers over 2025 zijn toegevoegd. Verder is bij online pesten en stalken het onderwerp ‘Kende dader(s) ook in echte leven’ komen te vervallen, en is het onderwerp ‘Bekendheid dader(s) totaal’ toegevoegd. Ook zijn bij shamesexting de onderwerpen ‘Online verspreiding van beelden’ en ‘Angst verspreiding alsnog of opnieuw’ komen te vervallen, en is het onderwerp ‘Dreiging’ toegevoegd. Daarnaast zijn bij verschillende vormen van online criminaliteit opties toegevoegd bij de vraag waar het voorval gemeld is. Eveneens is de toelichting bij het kenmerk intersekse aangepast door een verandering in de vraagstelling. Tot slot zijn enkele tekstuele wijzigingen doorgevoerd in de onderwerpen en toelichtingen.
Wijzigingen per 6 februari 2026:
Door het gebruik van een nieuwe analysetool zijn met terugwerkende kracht de betrouwbaarheidsmarges voor de verslagjaren 2021 en 2023 (minimaal) gewijzigd. De waarden zijn onveranderd gebleven.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe gegevens verschijnen tweejaarlijks in de even jaren omstreeks 1 maart.
Toelichting onderwerpen
- Online oplichting en fraude
- Het gaat hierbij om aankoopfraude, verkoopfraude, fraude betalingsverkeer, identiteitsfraude en phishing.
- Fraude betalingsverkeer
- Het gaat hierbij om het afschrijven van geld van de bankrekening via een creditcard- of bankoverschrijving zonder dat het slachtoffer of diens partner daar opdracht voor had gegeven.
- Voorval
- Hoe is de fraude in het betalingsverkeer gebeurd?
- Bankpas opgestuurd/pincode doorgegeven
- Bankpas/creditcardgegevens gestolen
- Phishing
- Het gaat er hierbij om dat het slachtoffer in bijv. een e-mail, WhatsApp-bericht, telefoontje of ander bericht van een oplichter is getrapt en de oplichter hiermee geld heeft verdiend.
- Werkwijze dader
- Hoe ging(en) de oplichter(s) te werk?
Vanaf 2023 is de optie ‘Deed zich voor als beleggingsbedrijf’ toegevoegd aan de vraag over de werkwijze van de dader. Hierdoor kunnen de antwoorden op deze vraag afwijken ten opzichte van 2021.- Deed of ik boete/factuur moest betalen
- Hacken
- Het gaat er hierbij om dat iemand met kwade bedoelingen zonder toestemming van het slachtoffer heeft ingebroken of ingelogd op bijv. diens privé computer, account, telefoon of huishoudelijk apparaat. Ook het installeren van kwaadaardige software, virussen of het blokkeren van apparaten telt mee.
- Apparaat
- Bij hacken apparaat gaat het erom dat iemand met kwade bedoelingen zonder toestemming van het slachtoffer heeft ingebroken of ingelogd op bijv. diens privé computer, tablet, mobiele telefoon, smartwatch of ander (huishoudelijk) apparaat.
- Voorval
- Wat is er gebeurd?
- Apparaat of bestanden geblokkeerd
- Totaal
- Het apparaat of gegevens waren geblokkeerd.
- Afpersing
- Het apparaat of gegevens waren geblokkeerd waarbij de dader om geld vroeg om weer toegang tot het apparaat of de bestanden te krijgen.
- Afperser geld betaald
- Het apparaat of gegevens waren geblokkeerd waarbij de dader om geld vroeg om weer toegang tot het apparaat of de bestanden te krijgen (afpersing), en het slachtoffer het gevraagde bedrag heeft betaald.
- Gegevens of bestanden gekopieerd
- Totaal
- Gegevens of bestanden waren gekopieerd.
- Afpersing
- Gegevens of bestanden waren gekopieerd waarbij de dader om geld vroeg om het verspreiden of openbaar maken hiervan te voorkomen.
- Afperser geld betaald
- Gegevens of bestanden waren gekopieerd waarbij de dader om geld vroeg om het verspreiden of openbaar maken hiervan te voorkomen (afpersing), en het slachtoffer het gevraagde bedrag heeft betaald.
- Gegevens of bestanden verwijderd
- Gegevens of bestanden gewijzigd
- Online bedreiging en intimidatie
- Het gaat hierbij om online bedreiging, online pesten, online stalken en shamesexting.
- Online bedreiging
- Daders
- Relatie met dader(s)
- Dader medestudent
- Online pesten
- Het gaat hierbij om pesten dat geheel of gedeeltelijk online/via internet plaatsvindt.
- Totaal slachtoffers
- Personen die in de afgelopen 12 maanden slachtoffer zijn geweest van online pesten.
- Bekendheid dader(s)
- Kende dader(s) toen pesten begon
- Slachtoffers die aangeven de dader(s) te kennen toen het pesten begon.
- Relatie met dader(s)
- Dader medestudent
- Hoe online pesten ervaren
- Hoe heeft het slachtoffer het online pesten ervaren?
- Als strafbaar, was een misdrijf
- Als verkeerd, maar niet als misdrijf
- Als iets dat toevallig gebeurde
- Als niet strafbaar, eigen schuld
- Online stalking
- Het gaat hierbij om langere tijd geheel of gedeeltelijk online/via internet stalken, bijv. door het slachtoffer voortdurend te bespioneren, lastig te vallen of steeds ongewenste e-mails of appjes te sturen.
- Bekendheid dader
- Relatie met dader
- Dader medestudent
- Shamesexting
- Het gaat hierbij om het verspreiden van beelden (naaktfoto’s of naaktfilmpjes) van het slachtoffer of het dreigen hiermee.
- Bekendheid dader(s)
- Slachtoffers die aangeven de dader(s) te kennen.
- Relatie met dader(s)
- Dader medestudent