Gezondheid en zorggebruik; geslacht, leeftijd, 2014/2015 - 2022/2023

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Leeftijd Kenmerken van personen Marges Ervaren gezondheid: goed of zeer goed (%) Mental Health Inventory (MHI-5),12 plus Angst- of depressiegevoelens, afg 4 wk (%) Medische contacten Contact met huisarts Personen met minimaal 1 contact (%)
Totaal Totaal Waarde 77,4 43,2 65,7
Ondergrens 95%-interval 76,7 42,5 65,0
Bovengrens 95%-interval 78,0 44,0 66,4
Basisonderwijs, vmbo, mbo1 Waarde 58,3 47,9 73,2
Ondergrens 95%-interval 56,6 46,2 71,7
Bovengrens 95%-interval 60,0 49,6 74,8
Havo, vwo, mbo2-4 Waarde 73,3 39,6 69,4
Ondergrens 95%-interval 72,0 38,2 68,1
Bovengrens 95%-interval 74,6 41,1 70,7
Hbo, wo Waarde 81,0 40,7 64,3
Ondergrens 95%-interval 79,9 39,3 63,0
Bovengrens 95%-interval 82,1 42,1 65,6
Onderwijsniveau: onbekend Waarde 53,0 55,3 59,5
Ondergrens 95%-interval 46,1 48,4 52,5
Bovengrens 95%-interval 59,8 62,0 66,0
Gestandaardiseerd inkomen: 1e 20%-groep Waarde 64,4 58,5 68,6
Ondergrens 95%-interval 62,4 55,3 66,6
Bovengrens 95%-interval 66,4 61,6 70,5
Gestandaardiseerd inkomen: 2e 20%-groep Waarde 69,0 46,6 68,7
Ondergrens 95%-interval 67,3 43,8 67,0
Bovengrens 95%-interval 70,6 49,3 70,4
Gestandaardiseerd inkomen: 3e 20%-groep Waarde 78,7 40,2 65,2
Ondergrens 95%-interval 77,4 37,8 63,7
Bovengrens 95%-interval 80,0 42,6 66,7
Gestandaardiseerd inkomen: 4e 20%-groep Waarde 82,8 39,1 64,9
Ondergrens 95%-interval 81,6 36,9 63,5
Bovengrens 95%-interval 83,8 41,4 66,3
Gestandaardiseerd inkomen: 5e 20%-groep Waarde 85,7 33,1 63,4
Ondergrens 95%-interval 84,7 31,1 62,0
Bovengrens 95%-interval 86,7 35,1 64,8
Herkomstland: Nederland Waarde 78,4 40,4 65,7
Ondergrens 95%-interval 77,7 39,6 64,9
Bovengrens 95%-interval 79,1 41,3 66,5
Herkomstland: Europa (excl. Nederland) Waarde 76,7 50,6 67,5
Ondergrens 95%-interval 74,3 47,7 65,0
Bovengrens 95%-interval 78,9 53,5 70,0
Herkomstland: Buiten Europa Waarde 73,5 51,5 64,9
Ondergrens 95%-interval 71,7 49,4 63,1
Bovengrens 95%-interval 75,2 53,6 66,7
Herkomst: geb. in NL, ouders in NL Waarde 78,4 40,4 65,7
Ondergrens 95%-interval 77,7 39,6 64,9
Bovengrens 95%-interval 79,1 41,3 66,5
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) buiten NL Waarde 81,4 44,7 64,8
Ondergrens 95%-interval 79,6 42,2 62,7
Bovengrens 95%-interval 83,0 47,2 66,9
Herkomst: geboren buiten Nederland Waarde 68,1 56,2 66,6
Ondergrens 95%-interval 66,0 53,9 64,4
Bovengrens 95%-interval 70,2 58,5 68,6
Jonger dan 25 jaar Totaal Waarde 90,6 47,3 59,3
Ondergrens 95%-interval 89,7 45,4 57,9
Bovengrens 95%-interval 91,4 49,2 60,7
Basisonderwijs, vmbo, mbo1 Waarde . . .
Ondergrens 95%-interval . . .
Bovengrens 95%-interval . . .
Havo, vwo, mbo2-4 Waarde . . .
Ondergrens 95%-interval . . .
Bovengrens 95%-interval . . .
Hbo, wo Waarde . . .
Ondergrens 95%-interval . . .
Bovengrens 95%-interval . . .
Onderwijsniveau: onbekend Waarde . . .
Ondergrens 95%-interval . . .
Bovengrens 95%-interval . . .
Gestandaardiseerd inkomen: 1e 20%-groep Waarde 85,4 54,1 62,6
Ondergrens 95%-interval 82,7 47,7 59,1
Bovengrens 95%-interval 87,8 60,4 65,9
Gestandaardiseerd inkomen: 2e 20%-groep Waarde 89,4 50,5 57,0
Ondergrens 95%-interval 86,7 43,2 53,2
Bovengrens 95%-interval 91,7 57,9 60,8
Gestandaardiseerd inkomen: 3e 20%-groep Waarde 91,7 41,8 58,1
Ondergrens 95%-interval 89,8 35,8 55,1
Bovengrens 95%-interval 93,3 48,2 61,1
Gestandaardiseerd inkomen: 4e 20%-groep Waarde 92,8 43,8 59,2
Ondergrens 95%-interval 91,1 38,5 56,4
Bovengrens 95%-interval 94,1 49,3 61,9
Gestandaardiseerd inkomen: 5e 20%-groep Waarde 93,1 38,5 59,3
Ondergrens 95%-interval 91,4 33,4 56,4
Bovengrens 95%-interval 94,5 43,9 62,1
Herkomstland: Nederland Waarde 91,0 46,8 59,3
Ondergrens 95%-interval 90,0 44,6 57,7
Bovengrens 95%-interval 92,0 49,0 60,9
Herkomstland: Europa (excl. Nederland) Waarde 91,6 49,8 62,5
Ondergrens 95%-interval 88,3 42,9 57,6
Bovengrens 95%-interval 94,0 56,7 67,1
Herkomstland: Buiten Europa Waarde 88,8 48,3 58,0
Ondergrens 95%-interval 86,6 44,0 54,8
Bovengrens 95%-interval 90,7 52,7 61,2
Herkomst: geb. in NL, ouders in NL Waarde 91,0 46,8 59,3
Ondergrens 95%-interval 90,0 44,6 57,7
Bovengrens 95%-interval 92,0 49,0 60,9
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) buiten NL Waarde 90,8 43,4 60,2
Ondergrens 95%-interval 88,8 39,0 57,1
Bovengrens 95%-interval 92,5 47,9 63,2
Herkomst: geboren buiten Nederland Waarde 86,3 58,8 56,8
Ondergrens 95%-interval 82,2 52,4 51,5
Bovengrens 95%-interval 89,5 65,0 61,9
25 tot 45 jaar Totaal Waarde 81,3 47,5 63,9
Ondergrens 95%-interval 80,1 45,9 62,4
Bovengrens 95%-interval 82,5 49,0 65,4
Basisonderwijs, vmbo, mbo1 Waarde 71,1 54,2 67,1
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de (ervaren) gezondheid en de medische contacten van de Nederlandse bevolking. De cijfers kunnen worden uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en sociaaleconomische status (herkomst, onderwijs- en inkomensniveau). Voor enkele onderwerpen geldt een afwijkende leeftijdsafbakening. Deze leeftijden worden bij de betreffende onderwerpen vermeld. De cijfers in de tabel zijn een gemiddelde over twee onderzoeksjaren. De cijfers in zijn afkomstig uit de Gezondheidsenquête. De Gezondheidsenquête is een doorlopend onderzoek onder de Nederlandse bevolking van 0 jaar en ouder, woonachtig in particuliere huishoudens. Alle cijfers zijn gebaseerd op tenminste 100 waarnemingen.

Het CBS gaat over op een nieuwe indeling van de bevolking naar herkomst. Voortaan is meer bepalend waar iemand zelf geboren is, naast waar iemands ouders geboren zijn. Daarbij wordt het woord migratieachtergrond niet meer gebruikt. De hoofdindeling westers/niet-westers wordt vervangen door een indeling op basis van werelddelen en veelvoorkomende immigratielanden. Deze indeling wordt geleidelijk ingevoerd in tabellen en publicaties met bevolking naar herkomst.

Gegevens beschikbaar van 2014/2015 tot en met 2022/2023

Status van de cijfers: de cijfers zijn definitief.

Wijzigingen per 17 september 2026:
De cijfers over het percentage mensen met een GALI beperking ('GALI beperking', ‘GALI beperking, ernstig’ en ‘GALI beperking, niet ernstig’) waren onjuist. Ten onrechte waren ook mensen meegeteld, waarbij de beperking niet langdurig was. Deze fout zat in de cijfers vanaf 2019.
De cijfers werden gecorrigeerd en over de hele periode 2014/2015 tot en met 2022/2023 weergegeven voor 2 jaar of ouder (in plaats van 4 jaar of ouder).

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Deze tabel is stopgezet en wordt opgevolgd door de tabel Gezondheid en zorggebruik; geslacht, leeftijd, persoonskenmerken (Zie paragraaf 3).

Toelichting onderwerpen

Ervaren gezondheid: goed of zeer goed
Percentage personen met antwoordcategorie 'goed' of 'zeer goed' op de vraag 'Hoe is over het algemeen uw gezondheid / de gezondheid van uw kind?' Voor kinderen tot 12 jaar wordt deze vraag beantwoord door een van de ouders of verzorgers.
Mental Health Inventory (MHI-5),12 plus
‘Mental Health Inventory 5' ofwel 'MHI-5'. Dit is een internationale standaard voor een specifieke meting van de psychische gezondheid, bestaande uit 5 vragen. De MHI-5 is feitelijk een deelschaal van de Short Format 36 ofwel SF-36, een uitvoerige internationale standaard voor de meting van gezondheid. De MHI-5 betreft vragen die steeds betrekking hebben op hoe men zich in de afgelopen 4 weken voelde. De vragen zijn gesteld aan respondenten van 12 jaar of ouder
Gevraagd is:
1. Voelde u zich erg zenuwachtig?
2. Zat u zo erg in de put dat niets u kon opvrolijken?
3. Voelde u zich kalm en rustig?
4. Voelde u zich neerslachtig en somber?
5. Voelde u zich gelukkig?

Iedere vraag heeft de volgende 6 antwoordcategorieën: voortdurend-meestal-vaak-soms-zelden-nooit. Bij de positief geformuleerde vragen van de MHI vragenlijst (vraag 3 en 5) zijn voor de antwoordcategorieën in volgorde de waarden 5, 4, 3, 2, 1, en 0 toegekend. Bij de negatief geformuleerde vragen (vraag 1, 2 en 4) zijn precies de omgekeerde waarden toegekend. Vervolgens zijn per persoon de somscores berekend en zijn deze vermenigvuldigd met 4, zodat de minimale somscore van een persoon 0 en de maximale score 100 kan bedragen, waarbij een lagere score meer gevoelens van angst of depressie aangeeft.

De somscore bepaalt of iemand als ‘zonder psychische klachten’ (score 60 of hoger) of ‘met psychische klachten’ (score lager dan 60) wordt ingedeeld. Tot 2022 werden hiervoor de termen ‘psychisch gezond’ en ‘psychisch ongezond’ gebruikt.

Onderzoekers van het Trimbos-instituut hebben echter in 2024 vastgesteld dat het afkappunt van 60 zoals eerder gebruikt, om een aantal redenen niet langer voldeed. De eerdere bepaling van de afkapwaarde van de MHI-5 gebruikte een methode die afhankelijk is van de prevalentie van psychische aandoeningen. Omdat de prevalentie veranderlijk is gebleken, voldeed deze afkapwaarde niet meer. Verder is de classificatie van psychische aandoeningen sinds de eerdere afkapwaardebepaling veranderd: momenteel wordt de DSM-5 gebruikt terwijl de oude afkapwaarde gebaseerd was op de criteria van DSM-III-R. Meer informatie over herijking van de MHI is te vinden in de factsheet van het Trimbos-Instituut (zie tabeltoelichting).

De variabele ‘Psychische klachten, afgelopen 4 weken’ zal daarom niet meer worden aangevuld vanaf 2024 en het CBS zal vanaf september 2024 alleen de reeks over de variabele Angst- of depressiegevoelens, afg. 4 wk (afgelopen 4 weken) aanvullen.
Angst- of depressiegevoelens, afg 4 wk
Het percentage mensen van 12 jaar of ouder dat 76 of lager scoort op de Mental Health Inventory (MHI-5) voor adolescenten vanaf 12 jaar en volwassenen. Deze mensen hebben angst- of depressiegevoelens in de afgelopen 4 weken.
Medische contacten
Aan personen wordt gevraagd of zij contact hebben gehad met de huisarts, de specialist, de tandarts, de mondhygiënist, de orthodontist , de fysio- en oefentherapeut, de psycholoog, psychotherapeut of psychiater, en of zij behandeld zijn door een alternatief genezer. Ook wordt gevraagd naar ziekenhuisopnamen of dagopnamen, of mensen thuiszorg hebben ontvangen. De meeste vragen naar medische contacten worden aan personen van alle leeftijden gesteld. Voor kinderen tot 12 jaar worden deze vragen door de ouder/verzorger beantwoord. Contacten die niet vaak voorkomen bij kinderen worden gesteld vanaf een hogere leeftijd.
Contact met huisarts
Vanaf 2021 is de inleidende tekst voor de vraag over huisartscontacten gewijzigd in: Nu iets over contacten met de huisarts. Denkt u hierbij aan bezoeken aan de huisartspraktijk, huisbezoeken, telefonische consulten, beeldbellen , contacten via e-mail of andere e-consulten. Contacten met een vervangende huisarts of met de huisartsenpost moet u ook meetellen. Contacten met de praktijkondersteuner en de praktijkverpleegkundige moet u niet meetellen.
Tot 2021 was de inleidende tekst‘ Contacten met de huisarts zijn bezoeken aan de huisartspraktijk, huisbezoeken en telefonische consulten. Contacten met een vervangende huisarts of met de huisartsenpost tellen hierbij ook mee. Contacten met de praktijkondersteuner en de praktijkverpleegkundige tellen niet mee'. Gevraagd wordt naar contacten in de 12 maanden voorafgaand aan de enquêtedatum. De vragen worden aan respondenten van alle leeftijden gesteld.

Personen met minimaal 1 contact
Percentage personen in de bevolking dat minimaal 1 keer in de 12 maanden voorafgaand aan de enquêtedatum contact heeft gehad.