Gezondheid en zorggebruik; persoonskenmerken

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Persoonskenmerken Marges Ervaren gezondheid Goed of zeer goed (%) Mental Health Inventory (MHI-5),12 plus Angst- of depressiegevoelens, afg 4 wk (%) Mondgezondheid Mondgezondheid, 12 jaar of ouder Goed of zeer goed (%) Langdurige aandoeningen 1 of meer langdurige aandoeningen (%) Beperkingen Personen met GALI beperking, 4 of ouder GALI beperking (%)
Totaal personen Waarde 76,9 41,7 73,1 32,1 31,1
Ondergrens 95%-interval 76,0 40,6 72,1 31,1 30,2
Bovengrens 95%-interval 77,8 42,8 74,1 33,0 32,1
Geslacht: Mannen Waarde 79,5 36,0 71,5 29,6 27,5
Ondergrens 95%-interval 78,3 34,5 70,1 28,3 26,2
Bovengrens 95%-interval 80,6 37,5 72,9 30,9 28,8
Geslacht: Vrouwen Waarde 74,4 47,2 74,6 34,5 34,7
Ondergrens 95%-interval 73,1 45,7 73,3 33,2 33,3
Bovengrens 95%-interval 75,6 48,8 76,0 35,9 36,1
Leeftijd: 0 tot 4 jaar Waarde 95,7 . . 7,7 .
Ondergrens 95%-interval 93,1 . . 5,3 .
Bovengrens 95%-interval 97,4 . . 11,0 .
Leeftijd: 4 tot 12 jaar Waarde 96,8 . . 8,6 6,3
Ondergrens 95%-interval 95,1 . . 6,7 4,7
Bovengrens 95%-interval 97,9 . . 10,9 8,4
Leeftijd: 12 tot 16 jaar Waarde 94,5 27,0 90,1 10,5 9,3
Ondergrens 95%-interval 91,9 23,2 86,9 8,0 7,0
Bovengrens 95%-interval 96,3 31,2 92,6 13,5 12,3
Leeftijd: 16 tot 20 jaar Waarde 87,4 48,2 85,0 13,1 15,2
Ondergrens 95%-interval 84,1 43,7 81,4 10,4 12,2
Bovengrens 95%-interval 90,1 52,7 88,0 16,4 18,7
Leeftijd: 20 tot 30 jaar Waarde 82,4 52,5 75,7 21,3 20,7
Ondergrens 95%-interval 79,8 49,3 72,9 18,9 18,3
Bovengrens 95%-interval 84,7 55,5 78,3 24,0 23,3
Leeftijd: 30 tot 40 jaar Waarde 80,2 44,1 75,6 29,1 24,5
Ondergrens 95%-interval 77,7 41,2 73,0 26,5 22,1
Bovengrens 95%-interval 82,4 47,0 78,0 31,8 27,1
Leeftijd: 40 tot 50 jaar Waarde 76,8 43,6 73,4 29,8 26,0
Ondergrens 95%-interval 74,0 40,5 70,5 27,0 23,4
Bovengrens 95%-interval 79,3 46,7 76,1 32,7 28,9
Leeftijd: 50 tot 55 jaar Waarde 70,6 40,6 70,3 39,8 35,7
Ondergrens 95%-interval 66,6 36,6 66,3 35,8 31,8
Bovengrens 95%-interval 74,3 44,8 74,0 44,0 39,9
Leeftijd: 55 tot 65 jaar Waarde 65,3 38,9 69,0 47,2 43,3
Ondergrens 95%-interval 62,7 36,3 66,5 44,5 40,7
Bovengrens 95%-interval 67,9 41,6 71,5 49,9 46,0
Leeftijd: 65 tot 75 jaar Waarde 67,0 32,2 67,9 50,4 47,4
Ondergrens 95%-interval 64,3 29,7 65,3 47,6 44,7
Bovengrens 95%-interval 69,6 34,9 70,5 53,1 50,2
Leeftijd: 75 jaar of ouder Waarde 59,8 40,2 65,9 54,3 60,4
Ondergrens 95%-interval 56,7 37,2 62,9 51,1 57,4
Bovengrens 95%-interval 62,9 43,4 68,8 57,4 63,4
Leeftijd: 0 tot 12 jaar Waarde 96,5 . . 8,3 6,3
Ondergrens 95%-interval 95,1 . . 6,8 4,7
Bovengrens 95%-interval 97,4 . . 10,1 8,4
Leeftijd: 12 tot 18 jaar Waarde 92,2 33,9 87,9 10,6 11,8
Ondergrens 95%-interval 90,0 30,5 85,2 8,6 9,6
Bovengrens 95%-interval 94,0 37,5 90,2 13,0 14,4
Leeftijd: 18 jaar of ouder Waarde 72,8 42,3 71,9 37,3 35,2
Ondergrens 95%-interval 71,7 41,2 70,8 36,2 34,1
Bovengrens 95%-interval 73,8 43,5 72,9 38,4 36,3
Herkomstland: Nederland Waarde 78,1 38,9 74,2 32,7 31,6
Ondergrens 95%-interval 77,1 37,7 73,1 31,7 30,5
Bovengrens 95%-interval 79,0 40,2 75,3 33,8 32,7
Herkomstland: Europa (excl. Nederland) Waarde 75,9 48,7 71,2 29,9 29,7
Ondergrens 95%-interval 72,7 44,8 67,5 26,8 26,5
Bovengrens 95%-interval 78,9 52,5 74,5 33,3 33,1
Herkomstland: Buiten-Europa Waarde 72,9 48,9 69,7 30,5 30,0
Ondergrens 95%-interval 70,5 46,1 67,0 28,2 27,6
Bovengrens 95%-interval 75,2 51,7 72,2 33,0 32,5
Herkomst: geboren in Nederland Waarde 78,6 39,6 74,2 31,6 30,7
Ondergrens 95%-interval 77,7 38,5 73,2 30,6 29,7
Bovengrens 95%-interval 79,5 40,8 75,3 32,6 31,8
Herkomst: geb. in NL, ouders in NL Waarde 78,1 38,9 74,2 32,7 31,6
Ondergrens 95%-interval 77,1 37,7 73,1 31,7 30,5
Bovengrens 95%-interval 79,0 40,2 75,3 33,8 32,7
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) buiten NL Waarde 81,6 44,2 74,4 25,2 25,6
Ondergrens 95%-interval 79,1 40,8 71,3 22,7 23,0
Bovengrens 95%-interval 83,8 47,6 77,3 27,8 28,4
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) in Europa Waarde 79,9 40,2 75,4 28,8 29,8
Ondergrens 95%-interval 75,4 34,6 70,2 24,4 25,2
Bovengrens 95%-interval 83,7 46,1 80,0 33,6 34,9
Herkomst: geb. NL, ouder(s) buit. Europa Waarde 82,5 46,4 73,8 23,2 23,3
Ondergrens 95%-interval 79,5 42,2 69,9 20,3 20,2
Bovengrens 95%-interval 85,1 50,7 77,4 26,5 26,7
Herkomst: geboren buiten Nederland Waarde 67,6 52,0 67,3 34,6 33,2
Ondergrens 95%-interval 64,8 49,0 64,4 31,9 30,5
Bovengrens 95%-interval 70,3 55,0 70,1 37,4 36,0
Herkomst: geboren in Europa (excl. NL) Waarde 72,4 55,1 67,9 30,9 29,6
Ondergrens 95%-interval 67,7 49,9 62,8 26,5 25,3
Bovengrens 95%-interval 76,7 60,2 72,6 35,7 34,4
Herkomst: geboren buiten Europa Waarde 65,2 50,5 67,0 36,4 34,9
Ondergrens 95%-interval 61,7 46,8 63,5 33,0 31,6
Bovengrens 95%-interval 68,6 54,2 70,4 39,9 38,4
Positie: alleenstaande <40 jaar Waarde 77,4 57,6 74,3 28,2 24,1
Ondergrens 95%-interval 73,4 53,0 70,1 24,3 20,5
Bovengrens 95%-interval 81,0 62,0 78,0 32,5 28,2
Positie: alleenstaande 40 tot 65 jaar Waarde 58,6 53,5 61,9 48,8 44,2
Ondergrens 95%-interval 54,3 49,1 57,5 44,4 39,9
Bovengrens 95%-interval 62,9 57,8 66,1 53,2 48,6
Positie: alleenstaande >=65 jaar Waarde 56,8 43,6 61,7 57,2 62,0
Ondergrens 95%-interval 52,9 39,8 57,8 53,3 58,1
Bovengrens 95%-interval 60,6 47,6 65,4 61,0 65,7
Positie: kind <18 jaar, eenoudergezin Waarde 93,1 39,5 86,8 10,7 13,0
Ondergrens 95%-interval 88,7 29,9 77,5 7,2 8,8
Bovengrens 95%-interval 95,8 50,0 92,6 15,7 18,7
Positie: kind >= 18 jaar eenoudergezin Waarde 78,9 54,6 70,4 25,1 27,5
Ondergrens 95%-interval 71,0 46,1 61,9 18,4 20,5
Bovengrens 95%-interval 85,1 62,8 77,6 33,4 35,8
Positie: kind <18 jaar bij paar Waarde 95,3 32,4 89,0 9,0 8,0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de ervaren gezondheid en medische contacten van de Nederlandse bevolking vanaf 0 jaar in particuliere huishoudens. De cijfers kunnen worden uitgesplitst naar diverse persoonskenmerken.
Voor enkele onderwerpen geldt een afwijkende leeftijdsafbakening. Deze leeftijden worden bij de betreffende onderwerpen vermeld.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014

Status van de cijfers: definitief

Wijzigingen per 6 maart :
De cijfers over 2025 werden toegevoegd. De tabel werd uitgebreid met informatie over diabetes (ander type dan type 1 of type 2). Het onderwerp ‘Aandoening van nek’ is nieuw en vervangt per 2025 het onderwerp ‘Aandoening van nek of schouder’. Het onderwerp ‘Gewrichtsslijtage/artrose, 12 of ouder’ is ook nieuw en vervangt per 2025 het onderwerp ‘Gewrichtsslijtage heup/knie, 12 of ouder’. Daarnaast werd het persoonskenmerk armoede (ingedeeld in arm, bijna-arm en niet arm of niet bijna-arm) toegevoegd. Tenslotte zijn enkele tekstuele aanpassingen gedaan aan de toelichtingen binnen het persoonskenmerk 'positie in huishouden' en is de categorie 'overig lid' aangepast in 'lid overig huishouden' omdat dat een betere beschrijving is.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In maart 2027 verschijnen de cijfers over verslagjaar 2026.
 

Toelichting onderwerpen

Ervaren gezondheid
Goed of zeer goed
Percentage personen met antwoordcategorie 'goed' of 'zeer goed' op de vraag 'Hoe is over het algemeen uw gezondheid / de gezondheid van uw kind?' Voor kinderen tot 12 jaar wordt deze vraag beantwoord door een van de ouders of verzorgers.
Mental Health Inventory (MHI-5),12 plus
‘Mental Health Inventory 5' ofwel 'MHI-5'. Dit is een internationale standaard voor een specifieke meting van de psychische gezondheid, bestaande uit 5 vragen. De MHI-5 is feitelijk een deelschaal van de Short Format 36 ofwel SF-36, een uitvoerige internationale standaard voor de meting van gezondheid. De MHI-5 betreft vragen die steeds betrekking hebben op hoe men zich in de afgelopen 4 weken voelde. De vragen zijn gesteld aan respondenten van 12 jaar of ouder
Gevraagd is:
1. Voelde u zich erg zenuwachtig?
2. Zat u zo erg in de put dat niets u kon opvrolijken?
3. Voelde u zich kalm en rustig?
4. Voelde u zich neerslachtig en somber?
5. Voelde u zich gelukkig?

Iedere vraag heeft de volgende 6 antwoordcategorieën: voortdurend-meestal-vaak-soms-zelden-nooit. Bij de positief geformuleerde vragen van de MHI vragenlijst (vraag 3 en 5) zijn voor de antwoordcategorieën in volgorde de waarden 5, 4, 3, 2, 1, en 0 toegekend. Bij de negatief geformuleerde vragen (vraag 1, 2 en 4) zijn precies de omgekeerde waarden toegekend. Vervolgens zijn per persoon de somscores berekend en zijn deze vermenigvuldigd met 4, zodat de minimale somscore van een persoon 0 en de maximale score 100 kan bedragen, waarbij een lagere score meer gevoelens van angst of depressie aangeeft.

De somscore bepaalt of iemand als ‘zonder psychische klachten’ (score 60 of hoger) of ‘met psychische klachten’ (score lager dan 60) wordt ingedeeld. Tot 2022 werden hiervoor de termen ‘psychisch gezond’ en ‘psychisch ongezond’ gebruikt.

Onderzoekers van het Trimbos-instituut hebben echter in 2024 vastgesteld dat het afkappunt van 60 zoals eerder gebruikt, om een aantal redenen niet langer voldeed. De eerdere bepaling van de afkapwaarde van de MHI-5 gebruikte een methode die afhankelijk is van de prevalentie van psychische aandoeningen. Omdat de prevalentie veranderlijk is gebleken, voldeed deze afkapwaarde niet meer. Verder is de classificatie van psychische aandoeningen sinds de eerdere afkapwaardebepaling veranderd: momenteel wordt de DSM-5 gebruikt terwijl de oude afkapwaarde gebaseerd was op de criteria van DSM-III-R. Meer informatie over herijking van de MHI is te vinden in de factsheet van het Trimbos-Instituut (zie tabeltoelichting).

De variabele ‘Psychische klachten, afgelopen 4 weken’ zal daarom niet meer worden aangevuld vanaf 2024 en het CBS zal vanaf september 2024 alleen de reeks over de variabele Angst- of depressiegevoelens, afg. 4 wk (afgelopen 4 weken) aanvullen.

Angst- of depressiegevoelens, afg 4 wk
Het percentage mensen van 12 jaar of ouder dat 76 of lager scoort op de Mental Health Inventory (MHI-5) voor adolescenten vanaf 12 jaar en volwassenen. Deze mensen hebben angst- of depressiegevoelens in de afgelopen 4 weken.
Mondgezondheid
Mondgezondheid, 12 jaar of ouder
Voor de jaren 2019 t/m 2021 hebben de cijfers betrekking op personen van 15 jaar of ouder. Hierdoor zijn de cijfers van vóór 2022 dus niet één op één te vergelijken met de cijfers vanaf 2022.
Goed of zeer goed
Percentage personen van 12 jaar en ouder dat “goed” of “zeer goed” antwoordt op de vraag: Hoe zou u in het algemeen de gezondheid van uw tanden en tandvlees omschrijven?
Langdurige aandoeningen
Aan alle respondenten wordt gevraagd: Heeft u / uw kind één of meer langdurige ziekten of aandoeningen? Langdurig is (naar verwachting) 6 maanden of langer. Vervolgens worden verschillende aandoeningen en een restcategorie 'overige aandoeningen' voorgelegd en gevraagd of mensen deze aandoening in de afgelopen 12 maanden hebben gehad. Van drie van die aandoeningen wordt ook gevraagd of men die ooit heeft gehad. Daarnaast wordt (uitgebreider) gevraagd naar suikerziekte (diabetes). De meeste vragen naar specifieke langdurige aandoeningen worden aan personen van alle leeftijden gesteld. Aandoeningen die niet vaak voorkomen bij jongeren worden gesteld aan personen van 12 jaar of ouder.
1 of meer langdurige aandoeningen
Percentage personen met de antwoordcategorie 'ja' op de vraag: Heeft u / uw kind één of meer langdurige ziekten of aandoeningen? Langdurig is (naar verwachting) 6 maanden of langer.
Beperkingen
Beperkingen
Er worden 3 indicatoren voor lichamelijke beperkingen berekend:
a De OESO-indicator voor personen van 12 jaar of ouder en
b De ADL-indicator voor personen vanaf 55 jaar en.
c de iADL-indicator voor personen vanaf 55 jaar.
Daarnaast wordt een globale vraag over beperkingen gesteld (GALI-indicator).
Personen met GALI beperking, 4 of ouder
Percentage personen dat vanwege problemen met de gezondheid sinds 6 maanden of langer beperkt is in activiteiten die mensen / kinderen gewoonlijk doen. Hieronder vallen zowel de mensen die aangeven dat ze ‘ernstig beperkt’ zijn als de mensen die aangeven dat ze ‘wel beperkt maar niet ernstig’ zijn.
Deze internationaal gebruikte en afgestemde indicator voor gezondheidsbeperking wordt de GALI-indicator genoemd. GALI staat voor Global Activity Limitation Indicator. Deze indicator wordt bepaald voor personen van 4 jaar of ouder.
In 2014 en vanaf 2019 wordt deze indicator bepaald aan de hand van 2 vragen, in de periode 2015 tot en met 2018 zijn beide vragen in 1 vraag gecombineerd. Dit lijkt de uitkomst echter niet of nauwelijks te hebben beïnvloed.

GALI beperking
Percentage personen van 4 jaar of ouder met een GALI beperking