Gezondheid en zorggebruik; persoonskenmerken

Gezondheid en zorggebruik; persoonskenmerken

Persoonskenmerken Marges Perioden Mental Health Inventory (MHI-5),12 plus Psychische klachten, afgelopen 4 weken (%) Mondgezondheid Klachten, 12 jaar of ouder Tand- of kiespijn (%) Mondgezondheid Klachten, 12 jaar of ouder Bloedend tandvlees (%)
Totaal personen Waarde 2025 . . .
Totaal personen Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Totaal personen Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Geslacht: Mannen Waarde 2025 . . .
Geslacht: Mannen Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Geslacht: Mannen Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Geslacht: Vrouwen Waarde 2025 . . .
Geslacht: Vrouwen Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Geslacht: Vrouwen Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 0 tot 4 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 0 tot 4 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 0 tot 4 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 4 tot 12 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 4 tot 12 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 4 tot 12 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 12 tot 16 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 12 tot 16 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 12 tot 16 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 16 tot 20 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 16 tot 20 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 16 tot 20 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 20 tot 30 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 20 tot 30 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 20 tot 30 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 30 tot 40 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 30 tot 40 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 30 tot 40 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 40 tot 50 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 40 tot 50 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 40 tot 50 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 50 tot 55 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 50 tot 55 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 50 tot 55 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 55 tot 65 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 55 tot 65 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 55 tot 65 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 65 tot 75 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 65 tot 75 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 65 tot 75 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 75 jaar of ouder Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 75 jaar of ouder Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 75 jaar of ouder Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 0 tot 12 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 0 tot 12 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 0 tot 12 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 12 tot 18 jaar Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 12 tot 18 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 12 tot 18 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 18 jaar of ouder Waarde 2025 . . .
Leeftijd: 18 jaar of ouder Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Leeftijd: 18 jaar of ouder Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomstland: Nederland Waarde 2025 . . .
Herkomstland: Nederland Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomstland: Nederland Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomstland: Europa (excl. Nederland) Waarde 2025 . . .
Herkomstland: Europa (excl. Nederland) Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomstland: Europa (excl. Nederland) Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomstland: Buiten-Europa Waarde 2025 . . .
Herkomstland: Buiten-Europa Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomstland: Buiten-Europa Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren in Nederland Waarde 2025 . . .
Herkomst: geboren in Nederland Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren in Nederland Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouders in NL Waarde 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouders in NL Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouders in NL Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) buiten NL Waarde 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) buiten NL Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) buiten NL Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) in Europa Waarde 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) in Europa Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. in NL, ouder(s) in Europa Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. NL, ouder(s) buit. Europa Waarde 2025 . . .
Herkomst: geb. NL, ouder(s) buit. Europa Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geb. NL, ouder(s) buit. Europa Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren buiten Nederland Waarde 2025 . . .
Herkomst: geboren buiten Nederland Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren buiten Nederland Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren in Europa (excl. NL) Waarde 2025 . . .
Herkomst: geboren in Europa (excl. NL) Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren in Europa (excl. NL) Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren buiten Europa Waarde 2025 . . .
Herkomst: geboren buiten Europa Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Herkomst: geboren buiten Europa Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: alleenstaande <40 jaar Waarde 2025 . . .
Positie: alleenstaande <40 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: alleenstaande <40 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: alleenstaande 40 tot 65 jaar Waarde 2025 . . .
Positie: alleenstaande 40 tot 65 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: alleenstaande 40 tot 65 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: alleenstaande >=65 jaar Waarde 2025 . . .
Positie: alleenstaande >=65 jaar Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: alleenstaande >=65 jaar Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: kind <18 jaar, eenoudergezin Waarde 2025 . . .
Positie: kind <18 jaar, eenoudergezin Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: kind <18 jaar, eenoudergezin Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: kind >= 18 jaar eenoudergezin Waarde 2025 . . .
Positie: kind >= 18 jaar eenoudergezin Ondergrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: kind >= 18 jaar eenoudergezin Bovengrens 95%-interval 2025 . . .
Positie: kind <18 jaar bij paar Waarde 2025 . . .
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de ervaren gezondheid en medische contacten van de Nederlandse bevolking vanaf 0 jaar in particuliere huishoudens. De cijfers kunnen worden uitgesplitst naar diverse persoonskenmerken.
Voor enkele onderwerpen geldt een afwijkende leeftijdsafbakening. Deze leeftijden worden bij de betreffende onderwerpen vermeld.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014

Status van de cijfers: definitief

Wijzigingen per 6 maart :
De cijfers over 2025 werden toegevoegd. De tabel werd uitgebreid met informatie over diabetes (ander type dan type 1 of type 2). Het onderwerp ‘Aandoening van nek’ is nieuw en vervangt per 2025 het onderwerp ‘Aandoening van nek of schouder’. Het onderwerp ‘Gewrichtsslijtage/artrose, 12 of ouder’ is ook nieuw en vervangt per 2025 het onderwerp ‘Gewrichtsslijtage heup/knie, 12 of ouder’. Daarnaast werd het persoonskenmerk armoede (ingedeeld in arm, bijna-arm en niet arm of niet bijna-arm) toegevoegd. Tenslotte zijn enkele tekstuele aanpassingen gedaan aan de toelichtingen binnen het persoonskenmerk 'positie in huishouden' en is de categorie 'overig lid' aangepast in 'lid overig huishouden' omdat dat een betere beschrijving is.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In maart 2027 verschijnen de cijfers over verslagjaar 2026.

Toelichting onderwerpen

Mental Health Inventory (MHI-5),12 plus
‘Mental Health Inventory 5' ofwel 'MHI-5'. Dit is een internationale standaard voor een specifieke meting van de psychische gezondheid, bestaande uit 5 vragen. De MHI-5 is feitelijk een deelschaal van de Short Format 36 ofwel SF-36, een uitvoerige internationale standaard voor de meting van gezondheid. De MHI-5 betreft vragen die steeds betrekking hebben op hoe men zich in de afgelopen 4 weken voelde. De vragen zijn gesteld aan respondenten van 12 jaar of ouder
Gevraagd is:
1. Voelde u zich erg zenuwachtig?
2. Zat u zo erg in de put dat niets u kon opvrolijken?
3. Voelde u zich kalm en rustig?
4. Voelde u zich neerslachtig en somber?
5. Voelde u zich gelukkig?

Iedere vraag heeft de volgende 6 antwoordcategorieën: voortdurend-meestal-vaak-soms-zelden-nooit. Bij de positief geformuleerde vragen van de MHI vragenlijst (vraag 3 en 5) zijn voor de antwoordcategorieën in volgorde de waarden 5, 4, 3, 2, 1, en 0 toegekend. Bij de negatief geformuleerde vragen (vraag 1, 2 en 4) zijn precies de omgekeerde waarden toegekend. Vervolgens zijn per persoon de somscores berekend en zijn deze vermenigvuldigd met 4, zodat de minimale somscore van een persoon 0 en de maximale score 100 kan bedragen, waarbij een lagere score meer gevoelens van angst of depressie aangeeft.

De somscore bepaalt of iemand als ‘zonder psychische klachten’ (score 60 of hoger) of ‘met psychische klachten’ (score lager dan 60) wordt ingedeeld. Tot 2022 werden hiervoor de termen ‘psychisch gezond’ en ‘psychisch ongezond’ gebruikt.

Onderzoekers van het Trimbos-instituut hebben echter in 2024 vastgesteld dat het afkappunt van 60 zoals eerder gebruikt, om een aantal redenen niet langer voldeed. De eerdere bepaling van de afkapwaarde van de MHI-5 gebruikte een methode die afhankelijk is van de prevalentie van psychische aandoeningen. Omdat de prevalentie veranderlijk is gebleken, voldeed deze afkapwaarde niet meer. Verder is de classificatie van psychische aandoeningen sinds de eerdere afkapwaardebepaling veranderd: momenteel wordt de DSM-5 gebruikt terwijl de oude afkapwaarde gebaseerd was op de criteria van DSM-III-R. Meer informatie over herijking van de MHI is te vinden in de factsheet van het Trimbos-Instituut (zie tabeltoelichting).

De variabele ‘Psychische klachten, afgelopen 4 weken’ zal daarom niet meer worden aangevuld vanaf 2024 en het CBS zal vanaf september 2024 alleen de reeks over de variabele Angst- of depressiegevoelens, afg. 4 wk (afgelopen 4 weken) aanvullen.

Psychische klachten, afgelopen 4 weken
Percentage personen van 12 jaar of ouder dat minder dan 60 scoort op de Mental Health Inventory (MHI-5) voor adolescenten vanaf 12 jaar en volwassenen. Deze mensen hebben psychische klachten in de afgelopen 4 weken.
Mondgezondheid
Klachten, 12 jaar of ouder
Tand- of kiespijn
Percentage van de bevolking van 12 jaar of ouder dat aangaf in de afgelopen 12 maanden last te hebben gehad van tand- of kiespijn.
Bloedend tandvlees
Percentage van de bevolking van 12 jaar of ouder dat aangaf in de afgelopen 12 maanden last te hebben gehad van bloedend tandvlees.