Innovatie bij bedrijven; samenwerking en belemmeringen bij innovatie

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Bedrijfsgrootte Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Onderzoekspopulatie en innovatoren Onderzoekspopulatie (aantal) Onderzoekspopulatie en innovatoren Innovatoren (aantal) Samenwerking bij innovatie Samenwerkende innovatoren (aantal) Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Andere bedrijven binnen eigen concern Totaal (aantal) Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Andere bedrijven binnen eigen concern In Nederland (aantal) Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Andere bedrijven binnen eigen concern In het buitenland (aantal) Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Andere bedrijven binnen eigen concern In Europa (aantal) Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Andere bedrijven binnen eigen concern In de rest van de wereld (aantal) Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Consultants, commerciële laboratoria ... Totaal (aantal) Samenwerking bij innovatie Type samenwerkingspartner Consultants, commerciële laboratoria ... In Nederland (aantal)
10 of meer werkzame personen A-N Business economy en landbouw 59.210 25.630 7.565 4.490 3.480 1.750 1.275 945 4.055 3.600
A Landbouw, bosbouw en visserij 2.175 890 345 220 195 35 35 15 240 230
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie 8.920 5.070 1.975 1.085 765 610 490 320 1.085 990
B Delfstoffenwinning 80 45 15 10 10 5 5 5 10 10
C Industrie 8.410 4.800 1.835 1.015 705 580 460 305 995 905
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 1.320 660 245 140 115 70 60 40 160 150
10 Voedingsmiddelenindustrie . . . . . . . . . .
11 Drankenindustrie . . . . . . . . . .
12 Tabaksindustrie . . . . . . . . . .
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 215 140 45 20 15 10 10 10 30 25
13 Textielindustrie . . . . . . . . . .
14 Kledingindustrie . . . . . . . . . .
15 Leer- en schoenenindustrie . . . . . . . . . .
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie . . . . . . . . . .
16 Houtindustrie . . . . . . . . . .
17-18 Papier- en grafische industrie . . . . . . . . . .
17 Papierindustrie . . . . . . . . . .
18 Grafische industrie . . . . . . . . . .
19-22 Raffinaderijen en chemie 905 655 330 195 100 155 120 90 185 155
19 Aardolie-industrie 20 10 5 0 0 0 0 0 0 0
20-21 Chemie en farmaceutische industrie 435 345 190 120 65 100 85 65 135 110
20 Chemische industrie 350 270 140 90 50 80 65 60 90 75
21 Farmaceutische industrie 85 75 55 25 15 25 20 10 40 35
22 Rubber- en kunststofproductindustrie 450 300 135 70 35 50 35 25 50 45
23 Bouwmaterialenindustrie 265 155 70 50 40 15 15 5 45 45
24-30, 33 Metalektro . . . . . . . . . .
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 1.750 900 260 145 115 40 35 20 145 140
24 Basismetaalindustrie 100 65 30 5 5 5 5 5 5 5
25 Metaalproductenindustrie 1.650 835 235 135 115 35 30 15 140 135
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 1.525 1.090 500 300 185 210 160 105 255 235
26-27 Elektrische en elektron. Industrie . . . . . . . . . .
26 Elektrotechnische industrie 265 180 95 60 30 40 25 25 60 45
27 Elektrische apparatenindustrie . . . . . . . . . .
28 Machine-industrie . . . . . . . . . .
29-30 Transportmiddelenindustrie 330 215 90 45 30 25 15 10 40 40
29 Auto- en aanhangwagenindustrie . . . . . . . . . .
30 Overige transportmiddelenindustrie . . . . . . . . . .
31 Meubelindustrie . . . . . . . . . .
32 Overige industrie . . . . . . . . . .
33 Reparatie en installatie van machines . . . . . . . . . .
D Energievoorziening 125 75 45 30 25 10 10 0 30 30
35 Energiebedrijven 125 75 45 30 25 10 10 0 30 30
E Waterbedrijven en afvalbeheer 305 155 75 30 25 15 10 5 50 45
F Bouwnijverheid 5.405 1.835 380 205 200 10 10 5 140 135
G-I Handel, vervoer en horeca 24.510 9.275 2.100 1.495 1.130 550 345 315 1.080 895
G Handel 14.380 5.920 1.550 1.000 650 490 290 300 910 740
H Vervoer en opslag 3.545 1.025 165 120 105 45 40 15 85 75
I Horeca 6.585 2.330 385 375 375 15 15 0 80 80
J Informatie en communicatie 3.955 2.785 890 450 385 175 160 80 430 360
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. 415 180 45 25 15 10 10 5 20 20
58 Uitgeverijen 185 95 25 15 10 5 5 5 15 15
59 Film- en tv-productie; geluidsopname . . . . . . . . . .
60 Radio- en televisieomroepen . . . . . . . . . .
61 Telecommunicatie 90 45 15 10 10 0 0 0 10 10
62-63 IT- en informatiedienstverlening 3.445 2.555 830 415 360 165 150 70 395 330
62 IT-dienstverlening 3.120 2.360 775 380 330 145 135 65 370 305
63 Diensten op het gebied van informatie 330 195 50 35 30 20 15 10 25 20
K Financiële dienstverlening 1.155 475 165 110 85 45 40 15 110 105
L Verhuur en handel van onroerend goed 740 165 45 10 10 0 0 0 30 30
68 Verhuur en handel van onroerend goed 740 165 45 10 10 0 0 0 30 30
M-N Zakelijke dienstverlening 12.355 5.130 1.675 915 710 320 195 195 940 860
M Specialistische zakelijke diensten 6.855 3.335 1.315 715 570 245 180 135 750 675
69-71 Management- en technisch advies 5.055 2.295 865 475 390 155 120 75 485 450
69 Juridische diensten en administratie 1.505 425 85 30 30 5 5 0 25 25
70 Holdings en managementadviesbureaus 1.680 780 275 170 125 70 50 45 145 120
71 Architecten-, ingenieursbureaus e.d. 1.870 1.090 500 275 240 80 70 30 315 300
72 Research 405 355 285 170 125 65 45 50 200 165
73-75 Reclame, design, overige diensten 1.395 685 165 70 50 25 15 10 65 60
73 Reclamewezen en marktonderzoek 755 375 100 60 50 15 15 0 50 50
74 Design, fotografie, vertaalbureaus . . . . . . . . . .
75 Veterinaire dienstverlening . . . . . . . . . .
N Verhuur en overige zakelijke diensten 5.500 1.795 355 200 140 75 15 60 190 185
250 of meer werkzame personen A-N Business economy en landbouw 2.240 1.350 620 405 305 240 210 140 410 385
A Landbouw, bosbouw en visserij 15 10 10 5 0 5 5 5 5 5
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie 565 440 270 195 135 135 115 85 190 180
B Delfstoffenwinning 5 5 0 0 0 0 0 0 0 0
C Industrie 515 400 245 180 120 125 105 85 170 160
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 100 75 40 35 25 20 15 10 35 30
10 Voedingsmiddelenindustrie . . . . . . . . . .
11 Drankenindustrie . . . . . . . . . .
12 Tabaksindustrie . . . . . . . . . .
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 10 10 5 5 5 5 5 5 5 5
13 Textielindustrie . . . . . . . . . .
14 Kledingindustrie . . . . . . . . . .
15 Leer- en schoenenindustrie . . . . . . . . . .
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie . . . . . . . . . .
16 Houtindustrie . . . . . . . . . .
17-18 Papier- en grafische industrie . . . . . . . . . .
17 Papierindustrie . . . . . . . . . .
18 Grafische industrie . . . . . . . . . .
19-22 Raffinaderijen en chemie 100 85 55 45 25 40 35 30 40 35
19 Aardolie-industrie 10 5 5 0 0 0 0 0 0 0
20-21 Chemie en farmaceutische industrie 70 65 45 35 20 35 30 25 30 30
20 Chemische industrie 50 45 35 30 15 25 25 20 25 25
21 Farmaceutische industrie 20 20 10 10 5 5 5 5 5 5
22 Rubber- en kunststofproductindustrie 20 15 5 5 5 5 5 0 5 5
23 Bouwmaterialenindustrie 20 15 10 10 5 5 5 0 10 10
24-30, 33 Metalektro . . . . . . . . . .
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 50 40 25 15 10 10 10 10 15 15
24 Basismetaalindustrie 15 15 10 5 5 5 0 5 5 5
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over innovatie bij Nederlandse bedrijven. Er zijn cijfers beschikbaar over het aantal innovatoren die met een of meerdere partners hebben samengewerkt bij het uitvoeren van innovatie activiteiten. Daarnaast zijn er cijfers beschikbaar over belemmeringen die invloed hebben gehad op het uitvoeren van deze activiteiten.

De gegevens zijn het resultaat van een tweejaarlijkse innovatie enquête die wordt gehouden onder een steekproef van bedrijven met 10 of meer werkzame personen. Een enquête omvat drie jaren, bijvoorbeeld 2016 tot en met 2018 (dit is de verslagperiode). Het laatste jaar in een enquête is daarbij gelijk aan het eerste jaar in de volgende enquête. Dat betekent dat de periodes elkaar gedeeltelijk overlappen.

De cijfers worden uitgesplitst naar bedrijfsgrootte en bedrijfstak volgens de Standaard Bedrijfsindeling 2008 (SBI 2008).

Gegevens beschikbaar vanaf: 2016-2018.

Status van de cijfers:
De gegevens over de perioden tot en met 2018-2020 zijn definitief en de gegevens over de perioden 2020-2022 en 2022-2024 zijn nader voorlopig.

Wijzigingen per 3 augustus 2026:
De nader voorlopige cijfers over 2020-2022 zijn bijgesteld en de nader voorlopige cijfers over 2022-2024 zijn toegevoegd.

Daarnaast was voor de perioden 2016-2018 en 2018-2020 in het cijfer over het totale aantal samenwerkende innovatoren per abuis niet-innovatie gerelateerde samenwerking meegenomen. Hierdoor was het genoemde cijfer te hoog. Dit is nu gecorrigeerd en de juiste cijfers zijn gepubliceerd. De overige cijfers voor de genoemde perioden zijn ongewijzigd.

Wijzigingen per 31 oktober 2025:
Met ingang van verslagperiode 2020-2022 hebben de vragen over belemmering van innovatie in de innovatie-enquête een andere structuur gekregen. Voor de perioden tot aan 2020-2022 zijn enkel gegevens beschikbaar volgens de oude structuur, vanaf 2020-2022 zijn enkel gegevens beschikbaar volgens de nieuwe structuur. Deze tabel is daar nu op aangepast en de nader voorlopige cijfers over belemmering van innovaties over de periode 2020-2022 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Medio 2028 worden de cijfers over 2024-2026 gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

Onderzoekspopulatie en innovatoren
Onderzoekspopulatie
De onderzoekspopulatie betreft de volgende bedrijfstakken, ingedeeld volgens de Standaardbedrijfsindeling 2008 (SBI2008): Landbouw, bosbouw en visserij (A), Winning van delfstoffen (B), Industrie (C), Productie en distributie van en handel in elektriciteit, aardgas, stoom en gekoelde lucht (D), Winning en distributie van water; afval- en afvalwaterbeheer en sanering (E), Bouwnijverheid (F), Groot- en detailhandel; reparatie van auto's (G), Vervoer en opslag (H), Logies-, maaltijd- en drankverstrekking (I), Informatie en communicatie (J), Financiële instellingen (K), Verhuur van en handel in onroerend goed (L), Advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening (M), Verhuur van roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening (N).
Innovatoren
Bedrijven die in de beschouwde periode zelf innovatieprojecten uitvoeren, deze - al dan niet succesvol - hebben uitgevoerd en/of innovaties hebben geïntroduceerd.
Samenwerking bij innovatie
Samenwerkende innovatoren
Totaal aantal innovatoren die actief gezamenlijk met andere bedrijven en/of instellingen werken aan de ontwikkeling van nieuwe of verbeterde producten, diensten of processen, al dan niet in een formeel samenwerkingsverband. Het volledig uitbesteden van werkzaamheden behoort niet tot de hier bedoelde samenwerking.
Type samenwerkingspartner
Specifieke partner waarmee de innovator in de beschouwde periode samenwerkte bij de uitvoering van innovatie activiteiten.
Andere bedrijven binnen eigen concern
Totaal
Totaal aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met andere bedrijven binnen het eigen concern.
In Nederland
Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met andere bedrijven binnen het eigen concern in Nederland.
In het buitenland
Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met andere bedrijven binnen het eigen concern in het buitenland.
In Europa
Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met andere bedrijven binnen het eigen concern in Europa (excl. Nederland).
In de rest van de wereld
Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met andere bedrijven binnen het eigen concern buiten Europa.
Consultants, commerciële laboratoria ...
Consultants, commerciële laboratoria of particuliere onderzoeksinstituten
Totaal
Totaal aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met consultants, commerciële laboratoria of particuliere onderzoeksinstituten.
In Nederland
Aantal innovatoren dat bij de uitvoering van innovatie activiteiten heeft samengewerkt met consultants, commerciële laboratoria of particuliere onderzoeksinstituten in Nederland.