Hernieuwbare energie; verbruik naar energiebron, techniek en toepassing

Hernieuwbare energie; verbruik naar energiebron, techniek en toepassing

Bron/techniek Energietoepassingen Perioden Bruto eindverbruik (TJ) Bruto eindverbruik relatief (% van totaal eindverbruik energie)
Totaal hern. energie exc. stat. overdr. Totaal energietoepassingen 2010 92.411 3,92
Totaal hern. energie exc. stat. overdr. Elektriciteit 2010 42.185 1,79
Totaal hern. energie exc. stat. overdr. Warmte en koude 2010 40.649 1,72
Totaal hern. energie exc. stat. overdr. Vervoer 2010 9.577 0,41
Totaal hern. energie inc. stat. overdr. Totaal energietoepassingen 2010 92.411 3,92
Totaal hern. energie inc. stat. overdr. Elektriciteit 2010
Totaal hern. energie inc. stat. overdr. Warmte en koude 2010
Totaal hern. energie inc. stat. overdr. Vervoer 2010
Statistische overdracht Totaal energietoepassingen 2010
Statistische overdracht Elektriciteit 2010
Statistische overdracht Warmte en koude 2010
Statistische overdracht Vervoer 2010
Totaal, inclusief niet-hernieuwbaar Totaal energietoepassingen 2010 2.359.420
Totaal, inclusief niet-hernieuwbaar Elektriciteit 2010 439.362
Totaal, inclusief niet-hernieuwbaar Warmte en koude 2010 1.311.333
Totaal, inclusief niet-hernieuwbaar Vervoer 2010 .
Waterkracht Totaal energietoepassingen 2010 364 0,02
Waterkracht Elektriciteit 2010 364 0,02
Waterkracht Warmte en koude 2010
Waterkracht Vervoer 2010
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 2010 16.210 0,69
Totaal windenergie Elektriciteit 2010 16.210 0,69
Totaal windenergie Warmte en koude 2010
Totaal windenergie Vervoer 2010
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 2010 13.455 0,57
Windenergie op land Elektriciteit 2010 13.455 0,57
Windenergie op land Warmte en koude 2010
Windenergie op land Vervoer 2010
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 2010 2.755 0,12
Windenergie op zee Elektriciteit 2010 2.755 0,12
Windenergie op zee Warmte en koude 2010
Windenergie op zee Vervoer 2010
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 2010 1.196 0,05
Totaal zonne-energie Elektriciteit 2010 201 0,01
Totaal zonne-energie Warmte en koude 2010 994 0,04
Totaal zonne-energie Vervoer 2010
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 2010 201 0,01
Zonnestroom Elektriciteit 2010 201 0,01
Zonnestroom Warmte en koude 2010
Zonnestroom Vervoer 2010
Zonnewarmte Totaal energietoepassingen 2010 994 0,04
Zonnewarmte Elektriciteit 2010
Zonnewarmte Warmte en koude 2010 994 0,04
Zonnewarmte Vervoer 2010
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 2010 2.501 0,11
Totaal aardwarmte en bodemenergie Elektriciteit 2010
Totaal aardwarmte en bodemenergie Warmte en koude 2010 2.501 0,11
Totaal aardwarmte en bodemenergie Vervoer 2010
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 2010 318 0,01
Aardwarmte Elektriciteit 2010
Aardwarmte Warmte en koude 2010 318 0,01
Aardwarmte Vervoer 2010
Bodemwarmte Totaal energietoepassingen 2010 2.183 0,09
Bodemwarmte Elektriciteit 2010
Bodemwarmte Warmte en koude 2010 2.183 0,09
Bodemwarmte Vervoer 2010
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 2010 536 0,02
Buitenluchtwarmte Elektriciteit 2010
Buitenluchtwarmte Warmte en koude 2010 536 0,02
Buitenluchtwarmte Vervoer 2010
Hernieuwbare koude Totaal energietoepassingen 2010
Hernieuwbare koude Elektriciteit 2010
Hernieuwbare koude Warmte en koude 2010
Hernieuwbare koude Vervoer 2010
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 2010 71.605 3,03
Totaal biomassa Elektriciteit 2010 25.410 1,08
Totaal biomassa Warmte en koude 2010 36.618 1,55
Totaal biomassa Vervoer 2010 9.577 0,41
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 2010 14.056 0,60
Afvalverbrandingsinstallaties Elektriciteit 2010 6.348 0,27
Afvalverbrandingsinstallaties Warmte en koude 2010 7.708 0,33
Afvalverbrandingsinstallaties Vervoer 2010
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 2010 12.920 0,55
Bij- en meestoken biomassa in centrales Elektriciteit 2010 11.653 0,49
Bij- en meestoken biomassa in centrales Warmte en koude 2010 1.267 0,05
Bij- en meestoken biomassa in centrales Vervoer 2010
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 2010 17.099 0,72
Totaal biomassa huishoudens Elektriciteit 2010
Totaal biomassa huishoudens Warmte en koude 2010 17.099 0,72
Totaal biomassa huishoudens Vervoer 2010
Biomassa huishoudens, openhaarden Totaal energietoepassingen 2010 2.700 0,11
Biomassa huishoudens, openhaarden Elektriciteit 2010
Biomassa huishoudens, openhaarden Warmte en koude 2010 2.700 0,11
Biomassa huishoudens, openhaarden Vervoer 2010
Biomassa huishoudens, inzethaarden Totaal energietoepassingen 2010 4.115 0,17
Biomassa huishoudens, inzethaarden Elektriciteit 2010
Biomassa huishoudens, inzethaarden Warmte en koude 2010 4.115 0,17
Biomassa huishoudens, inzethaarden Vervoer 2010
Biomassa huishoudens, houtkachels Totaal energietoepassingen 2010 10.013 0,42
Biomassa huishoudens, houtkachels Elektriciteit 2010
Biomassa huishoudens, houtkachels Warmte en koude 2010 10.013 0,42
Biomassa huishoudens, houtkachels Vervoer 2010
Biomassa huishoudens, pelletkachels Totaal energietoepassingen 2010 0 0,00
Biomassa huishoudens, pelletkachels Elektriciteit 2010
Biomassa huishoudens, pelletkachels Warmte en koude 2010 0 0,00
Biomassa huishoudens, pelletkachels Vervoer 2010
Biomassa huishoudens, houtskoolverbruik Totaal energietoepassingen 2010 270 0,01
Biomassa huishoudens, houtskoolverbruik Elektriciteit 2010
Biomassa huishoudens, houtskoolverbruik Warmte en koude 2010 270 0,01
Biomassa huishoudens, houtskoolverbruik Vervoer 2010
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over het bruto eindverbruik (absoluut en relatief) van hernieuwbare energie. Hernieuwbare energie is energie uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. Het is energie uit natuurlijke processen die constant wordt aangevuld. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar energiebron/techniek en naar toepassing (elektriciteit, warmte en vervoer).

Het bruto eindverbruik van hernieuwbare energie als percentage van het totale bruto eindverbruik wordt gebruikt als doel voor het Europese en nationale beleid voor hernieuwbare energie.
Het totale bruto eindverbruik (de noemer gebruikt voor de berekening van het percentage hernieuwbare energie per ‘Bron/Techniek’) is in de tabel te vinden als ‘Totaal, inclusief niet-hernieuwbaar’ met energietoepassing ‘Totaal’.
Het bruto eindverbruik voor de energietoepassingen ‘Elektriciteit’ en ‘Warmte’ zijn ook beschikbaar in de tabel. Hiermee kunnen de percentages van de verschillende technieken per energietoepassing worden berekend; deze waarden zijn niet in de tabel getoond.
Het bruto eindverbruik voor ‘Vervoer’ wordt niet getoond in de tabel door de complexiteit achter de berekening hiervan. Meer informatie hierover is te vinden in de jaarpublicatie Hernieuwbare energie in Nederland.

Deze tabel richt zich op het aandeel hernieuwbare energie volgens de EU Richtlijn Hernieuwbare Energie. In het kader van deze richtlijn kunnen landen een administratieve overdracht toepassen door hernieuwbare energie te kopen van landen die meer hernieuwbare energie hebben verbruikt dan de afgesproken doelstelling. Voor 2020 heeft Nederland zo’n overdacht toegepast door hernieuwbare energie te kopen van Denemarken. Deze overdracht is in deze tabel zichtbaar gemaakt als aparte energiebron/techniek en er zijn twee totalen opgenomen; een totaal met en een totaal zonder statistische overdracht.

Cijfers van 2020 en eerder zijn volgens RED I berekend en worden niet meer aangepast conform de afspraak met Eurostat. Hierdoor kunnen er inconsistenties met andere tabellen ontstaan waar wel updates worden doorgevoerd.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1990

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn definitief tot en met 2023, de cijfers over 2024 zijn nader voorlopig.

Wijzigingen per december 2025:
De cijfers over verbruik van biomassa in warmteketels bij bedrijven zijn gereviseerd. Door deze wijziging stijgen de cijfers licht voor 2021.

Wijzigingen per november 2025.
De tabel is gereviseerd voor 2021 – 2022 en geactualiseerd voor 2023-2024. De revisie heeft betrekking op verbeterde data over (bio)diesel en verbruik van mobiele werktuigen in de bouwnijverheid en de diensten. Hierdoor vindt er een verschuiving plaats van biodieselverbruik met energietoepassing vervoer naar energietoepassing warmte en koude. Het gaat om veranderingen van een paar PJ.

Wijzigingen per juni 2025:
Cijfers over 2024 toegevoegd.

Wijzigingen per januari 2025:
Hernieuwbare koude is toegevoegd als Bron/Techniek vanaf 2021, conform de RED II. Cijfers van 2020 en eerder zijn volgens RED I-definities berekend, hernieuwbare koude was geen onderdeel hiervan.
De toepassing “Warmte” is hernoemd naar “Warmte en koude”, dit sluit beter aan bij de RED II-indeling van toepassingen van hernieuwbare energie.
RED II is de herziene EU Richtlijn Hernieuwbare energie welke in 2021 van kracht is geworden.

Wanneer komen er nieuwe cijfers:
Voorlopige cijfers over het bruto eindverbruik van hernieuwbare energie op hoofdlijnen over het voorafgaande jaar verschijnen elk jaar in juni.

In november worden alle cijfers over het verbruik van hernieuwbare energie in het voorafgaande jaar gepubliceerd. Deze cijfers krijgen de status nader voorlopig, definitieve cijfers verschijnen in november van het tweede jaar na het verslagjaar. Belangrijkste (verwachte) wijzigingen tussen nader voorlopig in november en definitief een jaar later zijn de cijfers over zonnestroom. Ook kunnen de cijfers over het aandeel in het totale energieverbruik van Nederland door het beschikbaar komen van bijgestelde cijfers over totaal energieverbruik nog worden gewijzigd.

Toelichting onderwerpen

Bruto eindverbruik
In deze tabel wordt als eenheid de TeraJoule (TJ) gebruikt.
Dit is 1 000 000 000 000 joule (een 1 met 12 nullen). Een joule is een eenheid van energie die overeenkomt met 0,24 calorie.
Een TJ komt overeen met 31 600 kubieke meter aardgas of 278 000 kilowattuur elektriciteit.
Bruto eindverbruik relatief
Bruto eindverbruik van hernieuwbare energie als percentage van het totaal bruto energetisch eindverbruik, berekend volgens definities uit de EU Richtlijn Hernieuwbare Energie van 2009. Het totaal bruto energetisch eindverbruik is de som van drie componenten:
1. Het energetisch eindverbruik van de eindgebruikssectoren: industrie (exclusief raffinaderijen), huishoudens, diensten, landbouw, visserij en vervoer;
2. Transport- en distributieverliezen van elektriciteit en warmte;
3. Het eigen verbruik van de producenten van elektriciteit en warmte bij de productie van elektriciteit en verkochte warmte.