Kosten en financiering van het milieubeheer
| Sectoren | Milieudomeinen | Perioden | Aanbod milieudiensten Totale aanbod milieudiensten (mln euro) | Aanbod milieudiensten Productie (mln euro) | Aanbod milieudiensten Intermediaire consumptie (mln euro) | Aanbod milieudiensten Import (mln euro) | Aanbod milieudiensten Export (mln euro) | Aanbod milieudiensten Belasting -/- subsidies (mln euro) | Investeringen (mln euro) | Transacties buitenland Ontvangsten buitenland (mln euro) | Uitgaven milieubescherming (mln euro) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal sectoren | Totaal milieubescherming | 2023 | 20.394 | 23.326 | 4.365 | 395 | 440 | 1.479 | 4.935 | 164 | 25.494 |
| Totaal sectoren | Lucht | 2023 | 305 | 305 | . | . | . | . | 384 | 105 | 793 |
| Totaal sectoren | Afvalwater | 2023 | 4.781 | 4.926 | 262 | . | . | 117 | 1.969 | 13 | 6.764 |
| Totaal sectoren | Afval | 2023 | 10.340 | 13.062 | 3.909 | 395 | 440 | 1.232 | 2.022 | 0 | 12.362 |
| Totaal sectoren | Bodem, grond- en oppervlaktewater | 2023 | 1.017 | 1.081 | 194 | . | . | 130 | 216 | . | 1.234 |
| Totaal sectoren | Geluid | 2023 | 71 | 71 | . | . | . | . | 15 | . | 86 |
| Totaal sectoren | Natuur en landschap | 2023 | 1.691 | 1.691 | . | . | . | . | 166 | 32 | 1.889 |
| Totaal sectoren | Straling | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Totaal sectoren | Milieu onderzoek | 2023 | 113 | 113 | . | . | . | . | 1 | 0 | 115 |
| Totaal sectoren | Overige milieubescherming | 2023 | 2.075 | 2.075 | . | . | . | . | 161 | 14 | 2.251 |
| Overheid; totaal | Totaal milieubescherming | 2023 | 12.987 | 14.571 | 1.584 | . | . | . | 3.473 | 164 | 14.194 |
| Overheid; totaal | Lucht | 2023 | 303 | 303 | . | . | . | . | 24 | 105 | 398 |
| Overheid; totaal | Afvalwater | 2023 | 4.184 | 4.311 | 127 | . | . | . | 1.764 | 13 | 5.821 |
| Overheid; totaal | Afval | 2023 | 4.937 | 6.395 | 1.457 | . | . | . | 1.310 | 0 | 4.549 |
| Overheid; totaal | Bodem, grond- en oppervlaktewater | 2023 | 269 | 269 | . | . | . | . | 42 | . | 274 |
| Overheid; totaal | Geluid | 2023 | 71 | 71 | . | . | . | . | 6 | . | 68 |
| Overheid; totaal | Natuur en landschap | 2023 | 1.262 | 1.262 | . | . | . | . | 165 | 32 | 1.173 |
| Overheid; totaal | Straling | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; totaal | Milieu onderzoek | 2023 | 113 | 113 | . | . | . | . | 1 | 0 | 112 |
| Overheid; totaal | Overige milieubescherming | 2023 | 1.846 | 1.846 | . | . | . | . | 161 | 14 | 1.801 |
| Overheid; markt | Totaal milieubescherming | 2023 | 4.014 | 4.014 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Lucht | 2023 | 34 | 34 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Afvalwater | 2023 | 268 | 268 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Afval | 2023 | 3.156 | 3.156 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Bodem, grond- en oppervlaktewater | 2023 | 37 | 37 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Geluid | 2023 | 9 | 9 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Natuur en landschap | 2023 | 286 | 286 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Straling | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Milieu onderzoek | 2023 | 3 | 3 | . | . | . | . | . | . | . |
| Overheid; markt | Overige milieubescherming | 2023 | 221 | 221 | . | . | . | . | . | . | . |
| Bedrijven | Totaal milieubescherming | 2023 | 7.408 | 8.755 | 2.781 | 395 | 440 | 1.479 | 1.462 | . | 8.798 |
| Bedrijven | Lucht | 2023 | 2 | 2 | . | . | . | . | 360 | . | 396 |
| Bedrijven | Afvalwater | 2023 | 597 | 615 | 135 | . | . | 117 | 205 | . | 943 |
| Bedrijven | Afval | 2023 | 5.403 | 6.667 | 2.452 | 395 | 440 | 1.232 | 712 | . | 5.511 |
| Bedrijven | Bodem, grond- en oppervlaktewater | 2023 | 749 | 813 | 194 | . | . | 130 | 175 | . | 960 |
| Bedrijven | Geluid | 2023 | . | . | . | . | . | . | 9 | . | 18 |
| Bedrijven | Natuur en landschap | 2023 | 429 | 429 | . | . | . | . | 1 | . | 517 |
| Bedrijven | Straling | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Bedrijven | Milieu onderzoek | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | 3 |
| Bedrijven | Overige milieubescherming | 2023 | 229 | 229 | . | . | . | . | . | . | 450 |
| Huishoudens | Totaal milieubescherming | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | 2.501 |
| Huishoudens | Lucht | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Huishoudens | Afvalwater | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Huishoudens | Afval | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | 2.302 |
| Huishoudens | Bodem, grond- en oppervlaktewater | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Huishoudens | Geluid | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Huishoudens | Natuur en landschap | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | 199 |
| Huishoudens | Straling | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Huishoudens | Milieu onderzoek | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Huishoudens | Overige milieubescherming | 2023 | . | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Bron: CBS. | |||||||||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat cijfers over de kosten van maatregelen ter voorkoming of bestrijding van milieuverontreiniging veroorzaakt door de economische sectoren binnen Nederland. De statistiek is een Europese Verordening en voor alle landen van de Europese Unie wettelijk verplicht. De statistiek wordt op overeenkomstige wijze door de landen van de Europese Unie samengesteld, waardoor de uitkomsten tussen landen vergeleken kunnen worden.
De voornaamste variabelen in de tabel zijn de totale Nederlandse jaarlijkse uitgaven aan milieubescherming uitgesplitst naar overheid, bedrijven en huishoudens. De overheid beslaat de lokale en centrale overheid. De bedrijven bestaan uit alle bedrijven werkzaam in de bedrijfstakken delfstoffenwinning, industrie, energievoorziening en waterwinning plus de bedrijven werkzaam in de milieudienstverlening. De sectoren verkeer en landbouw zijn geen onderdeel van deze Europese statistiek.
Voorbeelden van milieubeschermende maatregelen zijn: afvalwaterzuivering voor huishoudens en bedrijven, bodemsanering, luchtfiltering in de industrie, het ophalen en verwerken van afval van huishoudens, geluid isolerende maatregelen, afvalverwering door bedrijven. De kosten en investeringen in hernieuwbare energie en energiebesparing vallen niet onder de statistiek Uitgaven Milieubescherming. De statistiek beslaat het totaal aan door de sectoren geleverde milieudiensten inclusief het verbruik van milieuproducten (afschrijvingen) maar niet de productie van milieuproducten zelf.
De milieukosten zijn verder onderverdeeld naar milieudomeinen: lucht, water, afval, bodem, geluid, natuur- en landschap, straling, milieuonderzoek en milieu-overig. De domeinen zijn gebaseerd op de voormalige Europese CEPA classificatie, die later is opgegaan in de CEP classificatie.
De tabel is samengesteld volgens het internationale systeem van de nationale rekeningen, zoals vastgelegd in de “System of Environmental-Economic Accounting, Central Framework” en wordt jaarlijks gepubliceerd. De tabel bevat, naast de variabelen investeringen en milieu-uitgaven, de variabelen milieu-productie, finale bestedingen, Intermediaire consumptie, betaalde overdrachten van de overheid, markt productie van de overheid, belastingen en subsidies, import, export en ontvangen overdrachten door het buitenland.
Gegevens beschikbaar vanaf: 2015
Status van de cijfers:
Alle cijfers tot en met 2023 zijn definitief.
Wijzigingen per 30 januari 2026:
De cijfers zijn gereviseerd in lijn met het revisiebeleid van de COFOG-gerelateerde statistieken en de Nationale Rekeningen.
Na revisie zijn gegevens vanaf 2015 beschikbaar. De cijfers van 2022 en 2023 zijn toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De cijfers over het jaar 2024 worden in het eerste kwartaal 2027 gepubliceerd.
Toelichting onderwerpen
- Aanbod milieudiensten
- Overzicht van de variabelen waaruit het totale aanbod aan milieudiensten in marktprijzen is opgebouwd.
- Totale aanbod milieudiensten
- Het totale aanbod aan milieudiensten is gelijk aan de productie minus intermediaire consumptie plus import minus export plus belastingen -/- subsidies.
- Productie
- Het totaal in basisprijzen aan door mark en niet-markt partijen geproduceerde milieudiensten per sector. Dit is inclusief geïmplementeerde milieubeschermende maatregelen in de industrie met als doel het bevorderen van schonere productie en het intermediaire verbruik van milieudiensten.
- Intermediaire consumptie
- De intermediaire consumptie door de milieudienstverlening voor de productie van milieubeschermende diensten. Dit komt overeen met het totaal door de milieudienstverlening als input verbruikte producten voor de productie van milieudiensten. De verbruikte producten kunnen andere milieudiensten zijn en andere producten dan milieudiensten.
De milieudienstverlening bestaat uit bedrijven in de volgende SBIs:
37 Afvalwaterinzameling en – behandeling; voorbereiding tot recycling
38 Afvalbehandeling en recycling
381 Inzameling van afval
382 Behandeling van afval
383 Voorbereiding tot recycling
39 Sanering en overig afvalbeheer
- Import
- Import van milieudiensten uit het buitenland.
- Export
- Export van milieudiensten naar het buitenland.
- Belasting -/- subsidies
- BTW en andere belastingen minus milieusubsidies ontvangen van de overheid.
- Investeringen
- Investeringen in milieubeschermende maatregelen per sector. Tot de milieu-investeringen van de overheid worden investeringen gerekend van provincies, waterschappen, gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. Milieu-uitgaven van het Rijk worden niet meegenomen als investeringen maar in zijn geheel beschouwd als jaarlijkse uitgaven (kasstelsel).
- Transacties buitenland
- Transacties voor aan of door het buiteland geleverde milieudiensten.
- Ontvangsten buitenland
- Door het buitenland ontvangen milieusubsidies van de Nederlandse overheid. Deze ontvangsten zijn onderdeel van de betaalde overdrachten.
- Uitgaven milieubescherming
- Uitgaven aan milieubescherming door sectoren. De uitgaven milieubescherming zijn gelijk aan het totale aanbod milieudiensten plus investeringen plus betalingen buitenland.
Voor totaal sectoren is dit het totaal in Nederland uitgegeven bedrag aan tot de statistiek behorende milieubeschermende maatregelen.