Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Transacties Overheidsfuncties Sectoren Perioden Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro)
Totaal overheidsuitgaven Totaal Overheid 2023 462.064
Totaal overheidsuitgaven Totaal Centrale overheid 2023 318.739
Totaal overheidsuitgaven Totaal Rijksoverheid 2023 305.401
Totaal overheidsuitgaven Totaal Overige centrale overheid 2023 40.544
Totaal overheidsuitgaven Totaal Lokale overheid 2023 137.696
Totaal overheidsuitgaven Totaal Socialezekerheidsfondsen 2023 164.349
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Overheid 2023 38.407
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Centrale overheid 2023 78.392
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Rijksoverheid 2023 78.506
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Overige centrale overheid 2023 5.998
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Lokale overheid 2023 6.881
Totaal overheidsuitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Socialezekerheidsfondsen 2023 195
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Overheid 2023 16.671
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Centrale overheid 2023 13.542
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Rijksoverheid 2023 13.598
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Lokale overheid 2023 3.371
Totaal overheidsuitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Overheid 2023 4.263
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Centrale overheid 2023 4.270
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Rijksoverheid 2023 4.410
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Overige centrale overheid 2023 55
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.2 Hulp buitenland Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Overheid 2023 4.660
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Centrale overheid 2023 2.497
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Rijksoverheid 2023 1.963
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Overige centrale overheid 2023 766
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Lokale overheid 2023 2.309
Totaal overheidsuitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Overheid 2023 5.585
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Centrale overheid 2023 5.631
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Rijksoverheid 2023 5.900
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Overige centrale overheid 2023 4.973
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Overheid 2023 54
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Centrale overheid 2023 54
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Rijksoverheid 2023 7
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Overige centrale overheid 2023 47
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Overheid 2023 81
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Centrale overheid 2023 8
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Rijksoverheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Overige centrale overheid 2023 8
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Lokale overheid 2023 78
Totaal overheidsuitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Overheid 2023 7.093
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Centrale overheid 2023 8.032
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Rijksoverheid 2023 8.270
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Overige centrale overheid 2023 149
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Lokale overheid 2023 1.123
Totaal overheidsuitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Socialezekerheidsfondsen 2023 195
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Overheid 2023
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Centrale overheid 2023 44.358
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Rijksoverheid 2023 44.358
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Overheid 2023 14.387
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Centrale overheid 2023 14.387
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Rijksoverheid 2023 14.387
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2. Landsverdediging Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Overheid 2023 11.810
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Centrale overheid 2023 11.810
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Rijksoverheid 2023 11.810
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.1 Defensie Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Rijksoverheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Overheid 2023 1.878
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Centrale overheid 2023 1.878
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Rijksoverheid 2023 1.878
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Overheid 2023 200
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Centrale overheid 2023 200
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Rijksoverheid 2023 200
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Overheid 2023 499
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Centrale overheid 2023 499
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Rijksoverheid 2023 499
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Overige centrale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Lokale overheid 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Socialezekerheidsfondsen 2023 0
Totaal overheidsuitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Overheid 2023 19.523
Totaal overheidsuitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Centrale overheid 2023 16.286
Totaal overheidsuitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Rijksoverheid 2023 15.421
Totaal overheidsuitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Overige centrale overheid 2023 8.765
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.

De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.

Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.

Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.

In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.

Toelichting onderwerpen

Overheidsuitgaven en bestedingen
Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.

De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.

De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.