Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren
| Transacties | Overheidsfuncties | Sectoren | Perioden | Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro) |
|---|---|---|---|---|
| Totaal overheidsuitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | 22.816 |
| Totaal overheidsuitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | 19.582 |
| Totaal overheidsuitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | 19.615 |
| Totaal overheidsuitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Totaal overheidsuitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | 3.637 |
| Totaal overheidsuitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Totaal overheidsuitgaven | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | 1.138 |
| Totaal overheidsuitgaven | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | 9 |
| Totaal overheidsuitgaven | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| Totaal overheidsuitgaven | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | 9 |
| Totaal overheidsuitgaven | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | 1.129 |
| Totaal overheidsuitgaven | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| P2 Intermediair verbruik | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | 3.960 |
| P2 Intermediair verbruik | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | 2.262 |
| P2 Intermediair verbruik | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | 2.262 |
| P2 Intermediair verbruik | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| P2 Intermediair verbruik | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | 1.698 |
| P2 Intermediair verbruik | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| P2 Intermediair verbruik | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | 631 |
| P2 Intermediair verbruik | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | 5 |
| P2 Intermediair verbruik | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| P2 Intermediair verbruik | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | 5 |
| P2 Intermediair verbruik | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | 626 |
| P2 Intermediair verbruik | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | 6.269 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | 4.686 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | 4.686 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | 1.583 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | 332 |
| D1 Beloning van werknemers | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | 4 |
| D1 Beloning van werknemers | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | 4 |
| D1 Beloning van werknemers | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | 328 |
| D1 Beloning van werknemers | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | |
| D41 Rente conform nationale rekeningen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | |
| D62+D632 Sociale uitkeringen en natur... | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | |
| D62 Sociale uitkeringen | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | |
| D632 Uitkeringen in natura (aangekocht) | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D3 Subsidies | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D3 Subsidies | 8.4 Maatschappelijke organisaties | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | 5.806 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | 6.103 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | 6.136 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Bron: CBS. | ||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.
De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.
Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.
Wijzigingen per 3 februari 2026:
- D62 Sociale uitkeringen: De COFOG-verdeling van de studiebeurzen, die betrekking hebben op COFOG-functies 9.2 (Voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs) en 9.4 (Hoger onderwijs), was onjuist voor jaren 2021-2024 en is verbeterd.
- P52+P53 Verandering in voorraden inclusief saldo aan- en verkopen van kostbaarheden: Er is een fout hersteld in de verdeling tussen COFOG-functies 2.1 (Defensie) en 7.4 (Openbare gezondheidszorg) voor jaar 2021.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De onttrekkingen uit de voorzieningen bij Energie Beheer Nederland (EBN) gerelateerd aan aardbevingen zijn omgeboekt van COFOG-functie 4.3 (Brandstoffen en energie) naar COFOG-functie 6.1 (Huisvesting) voor jaren 2014-2020. De COFOG-functie van deze kapitaaloverdrachten is nu consistent met de COFOG-functie voor jaren 2021-2024.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De 167 mln aan ontmantelingskosten gerelateerd aan kerncentrale Dodewaard was onterecht geboekt op COFOG-functie 5.3 (Bestrijding milieuverontreiniging) en is overgeheveld naar COFOG-functie 5.1 (Afvalbeheer) voor jaar 2024.
Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.
In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.
Toelichting onderwerpen
- Overheidsuitgaven en bestedingen
- Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.
De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.
De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.