Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren
| Transacties | Overheidsfuncties | Sectoren | Perioden | Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro) |
|---|---|---|---|---|
| D1 Beloning van werknemers | Totaal | Overheid | 2024* | 97.515 |
| D1 Beloning van werknemers | Totaal | Centrale overheid | 2024* | 38.239 |
| D1 Beloning van werknemers | Totaal | Rijksoverheid | 2024* | 22.694 |
| D1 Beloning van werknemers | Totaal | Overige centrale overheid | 2024* | 15.545 |
| D1 Beloning van werknemers | Totaal | Lokale overheid | 2024* | 57.146 |
| D1 Beloning van werknemers | Totaal | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 2.130 |
| D1 Beloning van werknemers | 1. Algemeen overheidsbestuur | Overheid | 2024* | 9.605 |
| D1 Beloning van werknemers | 1. Algemeen overheidsbestuur | Centrale overheid | 2024* | 7.101 |
| D1 Beloning van werknemers | 1. Algemeen overheidsbestuur | Rijksoverheid | 2024* | 5.329 |
| D1 Beloning van werknemers | 1. Algemeen overheidsbestuur | Overige centrale overheid | 2024* | 1.772 |
| D1 Beloning van werknemers | 1. Algemeen overheidsbestuur | Lokale overheid | 2024* | 2.504 |
| D1 Beloning van werknemers | 1. Algemeen overheidsbestuur | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | 6.269 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | 4.686 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | 4.686 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | 1.583 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.2 Hulp buitenland | Overheid | 2024* | 26 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.2 Hulp buitenland | Centrale overheid | 2024* | 26 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.2 Hulp buitenland | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.2 Hulp buitenland | Overige centrale overheid | 2024* | 26 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.2 Hulp buitenland | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.2 Hulp buitenland | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.3 Algemene dienstverlening | Overheid | 2024* | 1.967 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.3 Algemene dienstverlening | Centrale overheid | 2024* | 1.072 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.3 Algemene dienstverlening | Rijksoverheid | 2024* | 637 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.3 Algemene dienstverlening | Overige centrale overheid | 2024* | 435 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.3 Algemene dienstverlening | Lokale overheid | 2024* | 895 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.3 Algemene dienstverlening | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Overheid | 2024* | 1.302 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Centrale overheid | 2024* | 1.302 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Rijksoverheid | 2024* | 6 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Overige centrale overheid | 2024* | 1.296 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Overheid | 2024* | 15 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Centrale overheid | 2024* | 15 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Overige centrale overheid | 2024* | 15 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Overheid | 2024* | 26 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Lokale overheid | 2024* | 26 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Centrale overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Rijksoverheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Lokale overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Centrale overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Rijksoverheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Overige centrale overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Lokale overheid | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| D1 Beloning van werknemers | 2. Landsverdediging | Overheid | 2024* | 7.026 |
| D1 Beloning van werknemers | 2. Landsverdediging | Centrale overheid | 2024* | 7.026 |
| D1 Beloning van werknemers | 2. Landsverdediging | Rijksoverheid | 2024* | 7.026 |
| D1 Beloning van werknemers | 2. Landsverdediging | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2. Landsverdediging | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2. Landsverdediging | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.1 Defensie | Overheid | 2024* | 6.557 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.1 Defensie | Centrale overheid | 2024* | 6.557 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.1 Defensie | Rijksoverheid | 2024* | 6.557 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.1 Defensie | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.1 Defensie | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.1 Defensie | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.3 Militaire hulp buitenland | Overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.3 Militaire hulp buitenland | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.3 Militaire hulp buitenland | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.3 Militaire hulp buitenland | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.3 Militaire hulp buitenland | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.3 Militaire hulp buitenland | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.5 Landsverdediging (overig) | Overheid | 2024* | 469 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.5 Landsverdediging (overig) | Centrale overheid | 2024* | 469 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.5 Landsverdediging (overig) | Rijksoverheid | 2024* | 469 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.5 Landsverdediging (overig) | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.5 Landsverdediging (overig) | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 2.5 Landsverdediging (overig) | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| D1 Beloning van werknemers | 3. Openbare orde en veiligheid | Overheid | 2024* | 12.829 |
| D1 Beloning van werknemers | 3. Openbare orde en veiligheid | Centrale overheid | 2024* | 10.740 |
| D1 Beloning van werknemers | 3. Openbare orde en veiligheid | Rijksoverheid | 2024* | 4.557 |
| D1 Beloning van werknemers | 3. Openbare orde en veiligheid | Overige centrale overheid | 2024* | 6.183 |
| Bron: CBS. | ||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.
De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.
Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.
Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.
In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.
Toelichting onderwerpen
- Overheidsuitgaven en bestedingen
- Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.
De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.
De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.