Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Transacties Overheidsfuncties Sectoren Perioden Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro)
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 1.744
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 1.744
P2 Intermediair verbruik 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 15
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 15
P2 Intermediair verbruik 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 18
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 28
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 2
D7 Overige inkomensoverdrachten 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 2
D7 Overige inkomensoverdrachten 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 1.903
P51g Bruto investeringen vaste activa 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 1.903
P51g Bruto investeringen vaste activa 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 36
P51g Bruto investeringen vaste activa 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
P51g Bruto investeringen vaste activa 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 36
P51g Bruto investeringen vaste activa 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 5.2 Afvalwaterbeheer Overheid 2024* 7
D92 Investeringsbijdragen 5.2 Afvalwaterbeheer Centrale overheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 5.2 Afvalwaterbeheer Rijksoverheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 5.2 Afvalwaterbeheer Overige centrale overheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 5.2 Afvalwaterbeheer Lokale overheid 2024* 8
D92 Investeringsbijdragen 5.2 Afvalwaterbeheer Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 6.3 Watervoorziening Overheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 6.3 Watervoorziening Centrale overheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 6.3 Watervoorziening Rijksoverheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 6.3 Watervoorziening Overige centrale overheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 6.3 Watervoorziening Lokale overheid 2024* 0
D92 Investeringsbijdragen 6.3 Watervoorziening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.

De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.

Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.

Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.

In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.

Toelichting onderwerpen

Overheidsuitgaven en bestedingen
Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.

De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.

De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.