Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren
| Transacties | Overheidsfuncties | Sectoren | Perioden | Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro) |
|---|---|---|---|---|
| Overige lopende uitgaven | Totaal | Overheid | 2024* | 20.223 |
| Overige lopende uitgaven | Totaal | Centrale overheid | 2024* | 177.026 |
| Overige lopende uitgaven | Totaal | Rijksoverheid | 2024* | 203.365 |
| Overige lopende uitgaven | Totaal | Overige centrale overheid | 2024* | 1.643 |
| Overige lopende uitgaven | Totaal | Lokale overheid | 2024* | 2.754 |
| Overige lopende uitgaven | Totaal | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 2.410 |
| Overige lopende uitgaven | 1. Algemeen overheidsbestuur | Overheid | 2024* | 9.781 |
| Overige lopende uitgaven | 1. Algemeen overheidsbestuur | Centrale overheid | 2024* | 56.212 |
| Overige lopende uitgaven | 1. Algemeen overheidsbestuur | Rijksoverheid | 2024* | 62.271 |
| Overige lopende uitgaven | 1. Algemeen overheidsbestuur | Overige centrale overheid | 2024* | 87 |
| Overige lopende uitgaven | 1. Algemeen overheidsbestuur | Lokale overheid | 2024* | 344 |
| Overige lopende uitgaven | 1. Algemeen overheidsbestuur | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overheid | 2024* | 5.806 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Centrale overheid | 2024* | 6.103 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Rijksoverheid | 2024* | 6.136 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Lokale overheid | 2024* | 106 |
| Overige lopende uitgaven | 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.2 Hulp buitenland | Overheid | 2024* | 3.694 |
| Overige lopende uitgaven | 1.2 Hulp buitenland | Centrale overheid | 2024* | 3.701 |
| Overige lopende uitgaven | 1.2 Hulp buitenland | Rijksoverheid | 2024* | 3.859 |
| Overige lopende uitgaven | 1.2 Hulp buitenland | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.2 Hulp buitenland | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.2 Hulp buitenland | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.3 Algemene dienstverlening | Overheid | 2024* | 117 |
| Overige lopende uitgaven | 1.3 Algemene dienstverlening | Centrale overheid | 2024* | 88 |
| Overige lopende uitgaven | 1.3 Algemene dienstverlening | Rijksoverheid | 2024* | 344 |
| Overige lopende uitgaven | 1.3 Algemene dienstverlening | Overige centrale overheid | 2024* | 3 |
| Overige lopende uitgaven | 1.3 Algemene dienstverlening | Lokale overheid | 2024* | 211 |
| Overige lopende uitgaven | 1.3 Algemene dienstverlening | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Overheid | 2024* | 137 |
| Overige lopende uitgaven | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Centrale overheid | 2024* | 205 |
| Overige lopende uitgaven | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Rijksoverheid | 2024* | 5.822 |
| Overige lopende uitgaven | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Overige centrale overheid | 2024* | 79 |
| Overige lopende uitgaven | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.4 Fundamenteel onderzoek | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Overheid | 2024* | 27 |
| Overige lopende uitgaven | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Centrale overheid | 2024* | 5 |
| Overige lopende uitgaven | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Overige centrale overheid | 2024* | 5 |
| Overige lopende uitgaven | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Lokale overheid | 2024* | 27 |
| Overige lopende uitgaven | 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Overheid | 2024* | |
| Overige lopende uitgaven | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Centrale overheid | 2024* | |
| Overige lopende uitgaven | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Rijksoverheid | 2024* | |
| Overige lopende uitgaven | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Overige centrale overheid | 2024* | |
| Overige lopende uitgaven | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Lokale overheid | 2024* | |
| Overige lopende uitgaven | 1.7 Verrichtingen overheidsschuld | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | |
| Overige lopende uitgaven | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Overheid | 2024* | |
| Overige lopende uitgaven | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Centrale overheid | 2024* | 46.110 |
| Overige lopende uitgaven | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Rijksoverheid | 2024* | 46.110 |
| Overige lopende uitgaven | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 1.8 Algemene overdrachten overheden | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2. Landsverdediging | Overheid | 2024* | 1.513 |
| Overige lopende uitgaven | 2. Landsverdediging | Centrale overheid | 2024* | 1.513 |
| Overige lopende uitgaven | 2. Landsverdediging | Rijksoverheid | 2024* | 1.514 |
| Overige lopende uitgaven | 2. Landsverdediging | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2. Landsverdediging | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2. Landsverdediging | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.1 Defensie | Overheid | 2024* | 197 |
| Overige lopende uitgaven | 2.1 Defensie | Centrale overheid | 2024* | 197 |
| Overige lopende uitgaven | 2.1 Defensie | Rijksoverheid | 2024* | 198 |
| Overige lopende uitgaven | 2.1 Defensie | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.1 Defensie | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.1 Defensie | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.2 Bescherming burgerbevolking | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.3 Militaire hulp buitenland | Overheid | 2024* | 1.302 |
| Overige lopende uitgaven | 2.3 Militaire hulp buitenland | Centrale overheid | 2024* | 1.302 |
| Overige lopende uitgaven | 2.3 Militaire hulp buitenland | Rijksoverheid | 2024* | 1.302 |
| Overige lopende uitgaven | 2.3 Militaire hulp buitenland | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.3 Militaire hulp buitenland | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.3 Militaire hulp buitenland | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Rijksoverheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.4 Onderzoek landsverdediging | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.5 Landsverdediging (overig) | Overheid | 2024* | 14 |
| Overige lopende uitgaven | 2.5 Landsverdediging (overig) | Centrale overheid | 2024* | 14 |
| Overige lopende uitgaven | 2.5 Landsverdediging (overig) | Rijksoverheid | 2024* | 14 |
| Overige lopende uitgaven | 2.5 Landsverdediging (overig) | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.5 Landsverdediging (overig) | Lokale overheid | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 2.5 Landsverdediging (overig) | Socialezekerheidsfondsen | 2024* | 0 |
| Overige lopende uitgaven | 3. Openbare orde en veiligheid | Overheid | 2024* | 206 |
| Overige lopende uitgaven | 3. Openbare orde en veiligheid | Centrale overheid | 2024* | 612 |
| Overige lopende uitgaven | 3. Openbare orde en veiligheid | Rijksoverheid | 2024* | 9.202 |
| Overige lopende uitgaven | 3. Openbare orde en veiligheid | Overige centrale overheid | 2024* | 0 |
| Bron: CBS. | ||||
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.
De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.
Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.
Wijzigingen per 3 februari 2026:
- D62 Sociale uitkeringen: De COFOG-verdeling van de studiebeurzen, die betrekking hebben op COFOG-functies 9.2 (Voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs) en 9.4 (Hoger onderwijs), was onjuist voor jaren 2021-2024 en is verbeterd.
- P52+P53 Verandering in voorraden inclusief saldo aan- en verkopen van kostbaarheden: Er is een fout hersteld in de verdeling tussen COFOG-functies 2.1 (Defensie) en 7.4 (Openbare gezondheidszorg) voor jaar 2021.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De onttrekkingen uit de voorzieningen bij Energie Beheer Nederland (EBN) gerelateerd aan aardbevingen zijn omgeboekt van COFOG-functie 4.3 (Brandstoffen en energie) naar COFOG-functie 6.1 (Huisvesting) voor jaren 2014-2020. De COFOG-functie van deze kapitaaloverdrachten is nu consistent met de COFOG-functie voor jaren 2021-2024.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De 167 mln aan ontmantelingskosten gerelateerd aan kerncentrale Dodewaard was onterecht geboekt op COFOG-functie 5.3 (Bestrijding milieuverontreiniging) en is overgeheveld naar COFOG-functie 5.1 (Afvalbeheer) voor jaar 2024.
Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.
In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.
Toelichting onderwerpen
- Overheidsuitgaven en bestedingen
- Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.
De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.
De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.