Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Transacties Overheidsfuncties Sectoren Perioden Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro)
Overige lopende uitgaven Totaal Overheid 2024* 20.223
Overige lopende uitgaven Totaal Centrale overheid 2024* 177.026
Overige lopende uitgaven Totaal Rijksoverheid 2024* 203.365
Overige lopende uitgaven Totaal Overige centrale overheid 2024* 1.643
Overige lopende uitgaven Totaal Lokale overheid 2024* 2.754
Overige lopende uitgaven Totaal Socialezekerheidsfondsen 2024* 2.410
Overige lopende uitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Overheid 2024* 9.781
Overige lopende uitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Centrale overheid 2024* 56.212
Overige lopende uitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Rijksoverheid 2024* 62.271
Overige lopende uitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Overige centrale overheid 2024* 87
Overige lopende uitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Lokale overheid 2024* 344
Overige lopende uitgaven 1. Algemeen overheidsbestuur Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Overheid 2024* 5.806
Overige lopende uitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Centrale overheid 2024* 6.103
Overige lopende uitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Rijksoverheid 2024* 6.136
Overige lopende uitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Lokale overheid 2024* 106
Overige lopende uitgaven 1.1 Uitvoerende en wetgevende organen Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.2 Hulp buitenland Overheid 2024* 3.694
Overige lopende uitgaven 1.2 Hulp buitenland Centrale overheid 2024* 3.701
Overige lopende uitgaven 1.2 Hulp buitenland Rijksoverheid 2024* 3.859
Overige lopende uitgaven 1.2 Hulp buitenland Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.2 Hulp buitenland Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.2 Hulp buitenland Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Overheid 2024* 117
Overige lopende uitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Centrale overheid 2024* 88
Overige lopende uitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Rijksoverheid 2024* 344
Overige lopende uitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Overige centrale overheid 2024* 3
Overige lopende uitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Lokale overheid 2024* 211
Overige lopende uitgaven 1.3 Algemene dienstverlening Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Overheid 2024* 137
Overige lopende uitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Centrale overheid 2024* 205
Overige lopende uitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Rijksoverheid 2024* 5.822
Overige lopende uitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Overige centrale overheid 2024* 79
Overige lopende uitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.4 Fundamenteel onderzoek Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Rijksoverheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.5 Onderzoek algemeen overheidsbestuur Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Overheid 2024* 27
Overige lopende uitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Centrale overheid 2024* 5
Overige lopende uitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Rijksoverheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Overige centrale overheid 2024* 5
Overige lopende uitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Lokale overheid 2024* 27
Overige lopende uitgaven 1.6 Algemeen overheidsbestuur (overig) Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Overheid 2024*
Overige lopende uitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Centrale overheid 2024*
Overige lopende uitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Rijksoverheid 2024*
Overige lopende uitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Overige centrale overheid 2024*
Overige lopende uitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Lokale overheid 2024*
Overige lopende uitgaven 1.7 Verrichtingen overheidsschuld Socialezekerheidsfondsen 2024*
Overige lopende uitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Overheid 2024*
Overige lopende uitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Centrale overheid 2024* 46.110
Overige lopende uitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Rijksoverheid 2024* 46.110
Overige lopende uitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 1.8 Algemene overdrachten overheden Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2. Landsverdediging Overheid 2024* 1.513
Overige lopende uitgaven 2. Landsverdediging Centrale overheid 2024* 1.513
Overige lopende uitgaven 2. Landsverdediging Rijksoverheid 2024* 1.514
Overige lopende uitgaven 2. Landsverdediging Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2. Landsverdediging Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2. Landsverdediging Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.1 Defensie Overheid 2024* 197
Overige lopende uitgaven 2.1 Defensie Centrale overheid 2024* 197
Overige lopende uitgaven 2.1 Defensie Rijksoverheid 2024* 198
Overige lopende uitgaven 2.1 Defensie Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.1 Defensie Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.1 Defensie Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Rijksoverheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.2 Bescherming burgerbevolking Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Overheid 2024* 1.302
Overige lopende uitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Centrale overheid 2024* 1.302
Overige lopende uitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Rijksoverheid 2024* 1.302
Overige lopende uitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.3 Militaire hulp buitenland Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Rijksoverheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.4 Onderzoek landsverdediging Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Overheid 2024* 14
Overige lopende uitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Centrale overheid 2024* 14
Overige lopende uitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Rijksoverheid 2024* 14
Overige lopende uitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Lokale overheid 2024* 0
Overige lopende uitgaven 2.5 Landsverdediging (overig) Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
Overige lopende uitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Overheid 2024* 206
Overige lopende uitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Centrale overheid 2024* 612
Overige lopende uitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Rijksoverheid 2024* 9.202
Overige lopende uitgaven 3. Openbare orde en veiligheid Overige centrale overheid 2024* 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.

De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.

Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.

Wijzigingen per 3 februari 2026:
- D62 Sociale uitkeringen: De COFOG-verdeling van de studiebeurzen, die betrekking hebben op COFOG-functies 9.2 (Voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs) en 9.4 (Hoger onderwijs), was onjuist voor jaren 2021-2024 en is verbeterd.
- P52+P53 Verandering in voorraden inclusief saldo aan- en verkopen van kostbaarheden: Er is een fout hersteld in de verdeling tussen COFOG-functies 2.1 (Defensie) en 7.4 (Openbare gezondheidszorg) voor jaar 2021.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De onttrekkingen uit de voorzieningen bij Energie Beheer Nederland (EBN) gerelateerd aan aardbevingen zijn omgeboekt van COFOG-functie 4.3 (Brandstoffen en energie) naar COFOG-functie 6.1 (Huisvesting) voor jaren 2014-2020. De COFOG-functie van deze kapitaaloverdrachten is nu consistent met de COFOG-functie voor jaren 2021-2024.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De 167 mln aan ontmantelingskosten gerelateerd aan kerncentrale Dodewaard was onterecht geboekt op COFOG-functie 5.3 (Bestrijding milieuverontreiniging) en is overgeheveld naar COFOG-functie 5.1 (Afvalbeheer) voor jaar 2024.

Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.

In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.

Toelichting onderwerpen

Overheidsuitgaven en bestedingen
Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.

De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.

De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.