Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Overheidsuitgaven en bestedingen; functies, transacties, overheidssectoren

Transacties Overheidsfuncties Sectoren Perioden Overheidsuitgaven en bestedingen (mln euro)
P2 Intermediair verbruik 2.2 Bescherming burgerbevolking Overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 2.2 Bescherming burgerbevolking Centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 2.2 Bescherming burgerbevolking Rijksoverheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 2.2 Bescherming burgerbevolking Overige centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 2.2 Bescherming burgerbevolking Lokale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 2.2 Bescherming burgerbevolking Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5. Milieubescherming Overheid 2024* 7.819
P2 Intermediair verbruik 5. Milieubescherming Centrale overheid 2024* 569
P2 Intermediair verbruik 5. Milieubescherming Rijksoverheid 2024* 316
P2 Intermediair verbruik 5. Milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 253
P2 Intermediair verbruik 5. Milieubescherming Lokale overheid 2024* 7.250
P2 Intermediair verbruik 5. Milieubescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.5 Onderzoek milieubescherming Overheid 2024* 96
P2 Intermediair verbruik 5.5 Onderzoek milieubescherming Centrale overheid 2024* 90
P2 Intermediair verbruik 5.5 Onderzoek milieubescherming Rijksoverheid 2024* 43
P2 Intermediair verbruik 5.5 Onderzoek milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 47
P2 Intermediair verbruik 5.5 Onderzoek milieubescherming Lokale overheid 2024* 6
P2 Intermediair verbruik 5.5 Onderzoek milieubescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.6 Milieubescherming (overig) Overheid 2024* 175
P2 Intermediair verbruik 5.6 Milieubescherming (overig) Centrale overheid 2024* 175
P2 Intermediair verbruik 5.6 Milieubescherming (overig) Rijksoverheid 2024* 175
P2 Intermediair verbruik 5.6 Milieubescherming (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.6 Milieubescherming (overig) Lokale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 5.6 Milieubescherming (overig) Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 10. Sociale bescherming Overheid 2024* 9.396
P2 Intermediair verbruik 10. Sociale bescherming Centrale overheid 2024* 2.323
P2 Intermediair verbruik 10. Sociale bescherming Rijksoverheid 2024* 554
P2 Intermediair verbruik 10. Sociale bescherming Overige centrale overheid 2024* 1.769
P2 Intermediair verbruik 10. Sociale bescherming Lokale overheid 2024* 5.620
P2 Intermediair verbruik 10. Sociale bescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 1.453
P2 Intermediair verbruik 10.8 Onderzoek sociale bescherming Overheid 2024* 22
P2 Intermediair verbruik 10.8 Onderzoek sociale bescherming Centrale overheid 2024* 22
P2 Intermediair verbruik 10.8 Onderzoek sociale bescherming Rijksoverheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 10.8 Onderzoek sociale bescherming Overige centrale overheid 2024* 22
P2 Intermediair verbruik 10.8 Onderzoek sociale bescherming Lokale overheid 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 10.8 Onderzoek sociale bescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
P2 Intermediair verbruik 10.9 Sociale bescherming (overig) Overheid 2024* 20
P2 Intermediair verbruik 10.9 Sociale bescherming (overig) Centrale overheid 2024* 4
P2 Intermediair verbruik 10.9 Sociale bescherming (overig) Rijksoverheid 2024* 3
P2 Intermediair verbruik 10.9 Sociale bescherming (overig) Overige centrale overheid 2024* 1
P2 Intermediair verbruik 10.9 Sociale bescherming (overig) Lokale overheid 2024* 16
P2 Intermediair verbruik 10.9 Sociale bescherming (overig) Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 2.2 Bescherming burgerbevolking Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 2.2 Bescherming burgerbevolking Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 2.2 Bescherming burgerbevolking Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 2.2 Bescherming burgerbevolking Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 2.2 Bescherming burgerbevolking Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 2.2 Bescherming burgerbevolking Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5. Milieubescherming Overheid 2024* 1
D4N Overig inkomen uit vermogen 5. Milieubescherming Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5. Milieubescherming Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5. Milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5. Milieubescherming Lokale overheid 2024* 1
D4N Overig inkomen uit vermogen 5. Milieubescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.5 Onderzoek milieubescherming Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.5 Onderzoek milieubescherming Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.5 Onderzoek milieubescherming Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.5 Onderzoek milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.5 Onderzoek milieubescherming Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.5 Onderzoek milieubescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.6 Milieubescherming (overig) Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.6 Milieubescherming (overig) Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.6 Milieubescherming (overig) Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.6 Milieubescherming (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.6 Milieubescherming (overig) Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 5.6 Milieubescherming (overig) Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10. Sociale bescherming Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10. Sociale bescherming Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10. Sociale bescherming Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10. Sociale bescherming Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10. Sociale bescherming Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10. Sociale bescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.8 Onderzoek sociale bescherming Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.8 Onderzoek sociale bescherming Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.8 Onderzoek sociale bescherming Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.8 Onderzoek sociale bescherming Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.8 Onderzoek sociale bescherming Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.8 Onderzoek sociale bescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.9 Sociale bescherming (overig) Overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.9 Sociale bescherming (overig) Centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.9 Sociale bescherming (overig) Rijksoverheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.9 Sociale bescherming (overig) Overige centrale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.9 Sociale bescherming (overig) Lokale overheid 2024* 0
D4N Overig inkomen uit vermogen 10.9 Sociale bescherming (overig) Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 2.2 Bescherming burgerbevolking Overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 2.2 Bescherming burgerbevolking Centrale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 2.2 Bescherming burgerbevolking Rijksoverheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 2.2 Bescherming burgerbevolking Overige centrale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 2.2 Bescherming burgerbevolking Lokale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 2.2 Bescherming burgerbevolking Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 5. Milieubescherming Overheid 2024* 880
D7 Overige inkomensoverdrachten 5. Milieubescherming Centrale overheid 2024* 3.130
D7 Overige inkomensoverdrachten 5. Milieubescherming Rijksoverheid 2024* 3.256
D7 Overige inkomensoverdrachten 5. Milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 5. Milieubescherming Lokale overheid 2024* 457
D7 Overige inkomensoverdrachten 5. Milieubescherming Socialezekerheidsfondsen 2024* 0
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.5 Onderzoek milieubescherming Overheid 2024* 1
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.5 Onderzoek milieubescherming Centrale overheid 2024* 1
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.5 Onderzoek milieubescherming Rijksoverheid 2024* 3
D7 Overige inkomensoverdrachten 5.5 Onderzoek milieubescherming Overige centrale overheid 2024* 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de uitgaven en consumptieve bestedingen van de sector overheid naar overheidsfunctie. De indeling van de overheidsfuncties is vastgelegd in de 'Classification of the Functions of Government' (COFOG 99). Op basis van de COFOG-indeling wordt de verdeling naar collectieve en individualiseerbare overheidsconsumptie bepaald. De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.

De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd. Dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het Rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het Rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de overheid totaal tellen deze onderlinge stromen echter niet mee. Omdat het betalingen van de overheid aan de overheid zijn.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1995.

Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2024 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2023 en eerder hebben de status definitief.

Wijzigingen per 3 februari 2026:
- D62 Sociale uitkeringen: De COFOG-verdeling van de studiebeurzen, die betrekking hebben op COFOG-functies 9.2 (Voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs) en 9.4 (Hoger onderwijs), was onjuist voor jaren 2021-2024 en is verbeterd.
- P52+P53 Verandering in voorraden inclusief saldo aan- en verkopen van kostbaarheden: Er is een fout hersteld in de verdeling tussen COFOG-functies 2.1 (Defensie) en 7.4 (Openbare gezondheidszorg) voor jaar 2021.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De onttrekkingen uit de voorzieningen bij Energie Beheer Nederland (EBN) gerelateerd aan aardbevingen zijn omgeboekt van COFOG-functie 4.3 (Brandstoffen en energie) naar COFOG-functie 6.1 (Huisvesting) voor jaren 2014-2020. De COFOG-functie van deze kapitaaloverdrachten is nu consistent met de COFOG-functie voor jaren 2021-2024.
- D99 Overige kapitaaloverdrachten: De 167 mln aan ontmantelingskosten gerelateerd aan kerncentrale Dodewaard was onterecht geboekt op COFOG-functie 5.3 (Bestrijding milieuverontreiniging) en is overgeheveld naar COFOG-functie 5.1 (Afvalbeheer) voor jaar 2024.

Wijzigingen per 18 november 2025:
De cijfers voor 2023 zijn bijgesteld naar definitief door geactualiseerde broninformatie.

In het kader van het revisiebeleid van de Nationale rekeningen zijn de jaarcijfers van de tijdreeks herzien. Dit heeft tot de volgende verbeteringen geleid bij transactie D62 Sociale uitkeringen:
- Er is een correctie doorgevoerd voor de cijfers van 2022 in verband met de uitbreiding van het betaald ouderschapsverlof voor de Wet Arbeid en Zorg (WAZO).
- De functie van de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is veranderd van 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid) naar 10.4 (Gezin en kinderen) voor jaren 2002-2024.
- De functie van de grensoverschrijdende zorg dat wordt vergoed via de Ziekenfondswet-verplicht (ZFW-vp) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) is aangepast van functie 7.2 (Extramurale medische zorg) naar 7.3 (Intramurale medische zorg) voor jaren 1995-2024.
- Het merendeel van de sociale uitkeringen die door het Toeslagenfonds (Tf) worden uitbetaald wordt nu geregistreerd binnen functie 10.1 (Ziekte en arbeidsongeschiktheid), in plaats van 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.
- De inkomensvoorziening aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen via de IOAW- en IOAZ-regelingen, die uitgevoerd worden door de lokale overheden, is veranderd van functie 10.7 (Sociale uitsluiting, overige) naar 10.5 (Werkloosheid) voor jaren 1995-2024.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden in de tweede helft van het jaar na het laatste verslagjaar als voorlopige cijfers gepubliceerd. Tegelijkertijd worden de voorlopige cijfers van het voorgaande ververslagjaar bijgesteld naar definitieve cijfers. Ook is het mogelijk dat een deel van de definitieve cijfers worden gereviseerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.

Toelichting onderwerpen

Overheidsuitgaven en bestedingen
Overheidsuitgaven en consumptieve bestedingen.

De uitgaven van de sector overheid bestaan uit intermediair verbruik, beloning van werknemers, betaalde rente, sociale uitkeringen en (aangekochte) natura overdrachten, betaalde subsidies, overige lopende uitgaven en overige kapitaaluitgaven.
Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken.

De overheidsconsumptie wordt berekend uit de output minus verkoop van goederen en diensten plus de sociale overdrachten in natura via marktproducenten. Output van de overheid wordt bepaald vanuit de som van de kosten: Beloning van werknemers, intermediair verbruik, afschrijvingen, betaalde niet-productgebonden belastingen minus de ontvangen niet-productgebonden subsidies.