Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik per regio

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Regio's Mestaanvoer op landbouwbedrijven Aangevoerde mest (mln kg) Mestaanvoer op landbouwbedrijven Stikstof in aangevoerde mest (N) (1000 kg) Mestaanvoer op landbouwbedrijven Fosfaat in aangevoerde mest (P2O5) (1000 kg) Mestafvoer van landbouwbedrijven Afgevoerde mest (mln kg) Mestafvoer van landbouwbedrijven Stikstof in afgevoerde mest (N) (1000 kg) Mestafvoer van landbouwbedrijven Fosfaat in afgevoerde mest (P2O5) (1000 kg) Mestgebruik door landbouwbedrijven Gebruikte mest (mln kg) Mestgebruik door landbouwbedrijven Stikstof in gebruikte mest (N) (1000 kg) Mestgebruik door landbouwbedrijven Fosfaat in gebruikte mest (P2O5) (1000 kg) Mestgebruik door landbouwbedrijven Stikstof in gebruikte mest per hectare (kg/ha) Mestgebruik door landbouwbedrijven Fosfaat in gebruikte mest per hectare (kg/ha) Bemestbare cultuurgrond Grasland (ha) Bemestbare cultuurgrond Overig bouwland (ha)
Nederland 20.924 105.800 38.200 25.453 175.300 77.500 70.123 334.000 108.200 186 60 957.765 655.765
Noord-Nederland (LD) 5.516 28.350 10.040 4.053 26.330 10.310 21.394 101.190 31.960 191 60 312.977 179.179
Oost-Nederland (LD) 5.392 28.340 10.330 8.780 60.200 26.550 22.197 103.220 33.340 203 66 307.140 131.896
West-Nederland (LD) 4.622 24.540 9.120 2.774 15.670 6.100 14.022 69.460 22.890 163 54 212.020 194.478
Zuid-Nederland (LD) 5.394 24.580 8.740 9.846 73.080 34.500 12.510 60.110 20.010 183 61 125.627 150.212
Flevoland (PV) 1.636 9.920 4.030 802 5.130 2.350 2.269 12.490 4.540 141 51 15.170 69.820
Gelderland (PV) 2.290 11.510 4.070 4.446 32.270 14.710 10.258 47.290 14.920 212 67 151.630 39.057
Noord-Holland (PV) 1.071 5.590 2.040 678 3.530 1.200 3.867 18.870 6.100 151 49 67.673 52.575
Zuid-Holland (PV) 1.163 6.130 2.290 740 3.670 1.330 4.024 19.860 6.520 178 58 63.766 43.508
Zeeland (PV) 1.984 10.840 4.190 501 2.860 1.190 2.629 14.040 5.110 118 43 20.065 93.923
Bouwhoek en Hogeland (LG) 914 4.930 1.770 627 3.820 1.360 3.115 15.090 4.830 169 54 47.148 39.447
Westelijk Holland (LG) 885 4.400 1.590 616 3.070 1.100 3.251 15.800 5.070 160 51 56.319 39.027
Waterland en Droogmakerijen (LG) 178 850 280 206 970 320 1.180 5.600 1.740 184 57 25.659 3.774
Hollands/Utrechts Weidegebied (LG) 407 1.930 580 804 4.240 1.580 4.372 20.800 6.470 241 75 78.088 2.748
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


De tabel bevat cijfers over de productie, het transport en het gebruik van dierlijke mest en de daarin aanwezige mineralen stikstof en fosfaat door landbouwbedrijven. Het gebruik van dierlijke mest in de vorm van stikstof en fosfaat wordt vergeleken met de plaatsingsruimte voor beide mineralen.

In de tabel kunnen de gegevens worden bekeken voor verschillende regionale niveaus waaronder landsdelen, provincies en concentratiegebieden. Bij het gebruik van zowel regionaal als inhoudelijk gedetailleerde uitkomsten moet rekening worden gehouden met aanzienlijke onzekerheidsmarges. Bij meer geaggregeerde gebruikscijfers zoals het mineralengebruik per hectare per landsdeel of het absolute mineralengebruik per provincie of landsdeel zijn de foutenmarges kleiner.

Gegevens beschikbaar vanaf:1994

Status van de cijfers:
Cijfers zijn bij eerste publicatie definitief maar nieuwe inzichten in berekeningsmethoden kunnen aanleiding geven tot herberekening van de tijdreeks.

Wijzigingen per 25 februari 2025:
Cijfers over 2023 zijn toegevoegd. Nieuwe inzichten in mesttransporten van en naar landbouwbedrijven en nieuwe inzichten in gasvormige stikstofverliezen uit opgeslagen mest, leidden tot veranderingen in de cijfers over mesttransporten en mestgebruik vanaf 2010.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In het eerste kwartaal van 2026 worden de cijfers over 2024 toegevoegd.

Toelichting onderwerpen

Mestaanvoer op landbouwbedrijven
Aangevoerde mest
Op landbouwbedrijven aangevoerde mest. Om de getransporteerde hoeveelheden te kunnen vergelijken met de geproduceerde hoeveelheiden zijn transporten van vaste runder- en varkensmest omgerekend naar dunne mest op basis van forfaitaire fosfaatgehalten.
Stikstof in aangevoerde mest (N)
Tot en met 2004 volledig gebaseerd op vervoersbewijzen en vanaf 2005 gebaseerd op de hoeveelheid getransporteerde mest en de stikstof-fosfaatverhouding in geproduceerde mest. Voor fracties van gescheiden mest is de hoeveelheid stikstof vanaf 2009 berekend op basis van de hoeveelheid getransporteerde mest en de samenstelling op basis van praktijkproeven. Deze werkwijze is afgestemd met de uitgangspunten van het rekenmodel NEMA (National Emission Model for Agriculture).
Fosfaat in aangevoerde mest (P2O5)
Tot en met 2008 volledig gebaseerd op vervoersbewijzen. Vanaf 2009 is de hoeveelheid fosfaat in vaste mest berekend op basis van de hoeveelheid getransporteerde mest en het berekende fosfaatgehalte volgens de mest- en mineralenproductie. Voor fracties van gescheiden mest is de hoeveelheid fosfaat berekend op basis van de hoeveelheid getransporteerde mest en de samenstelling op basis van praktijkproeven. Deze werkwijze is afgestemd met de uitgangspunten van het rekenmodel NEMA (National Emission Model for Agriculture).

Mestafvoer van landbouwbedrijven
Afgevoerde mest
De mestproductie van rundvee en varkens wordt berekend als dunne mest. Om de getransporteerde hoeveelheden te kunnen vergelijken met de geproduceerde hoeveelheiden zijn transporten van vaste runder- en varkensmest omgerekend naar dunne mest op basis van forfaitaire fosfaatgehalten.
Stikstof in afgevoerde mest (N)
Tot en met 2004 volledig gebaseerd op vervoersbewijzen en vanaf 2005 gebaseerd op de hoeveelheid getransporteerde mest en de stikstof-fosfaatverhouding in geproduceerde mest. Voor fracties van gescheiden mest is de hoeveelheid stikstof vanaf 2009 berekend op basis van de hoeveelheid getransporteerde mest en de samenstelling op basis van praktijkproeven. Deze werkwijze is afgestemd met de uitgangspunten van het rekenmodel NEMA (National Emission Model for Agriculture).
Fosfaat in afgevoerde mest (P2O5)
Tot en met 2008 volledig gebaseerd op vervoersbewijzen. Vanaf 2009 is de hoeveelheid fosfaat in vaste mest berekend op basis van de hoeveelheid getransporteerde mest en het berekende fosfaatgehalte volgens de mest- en mineralenproductie. Voor fracties van gescheiden mest is de hoeveelheid fosfaat berekend op basis van de hoeveelheid getransporteerde mest en de samenstelling op basis van praktijkproeven. Deze werkwijze is afgestemd met de uitgangspunten van het rekenmodel NEMA (National Emission Model for Agriculture).
Mestgebruik door landbouwbedrijven
Gebruikte mest
De mestproductie van rundvee en varkens wordt berekend als dunne mest. Om de getransporteerde hoeveelheden te kunnen vergelijken met de geproduceerde hoeveelheiden zijn transporten van vaste runder- en varkensmest omgerekend naar dunne mest op basis van forfaitaire fosfaatgehalten.
Stikstof in gebruikte mest (N)
De stikstof in opgeslagen mest en weidemest plus de stikstof in aangevoerde mest minus de stikstof in afgevoerde mest.
Fosfaat in gebruikte mest (P2O5)
De fosfaat in opgeslagen mest en weidemest plus de fosfaat in aangevoerde mest minus de fosfaat in afgevoerde mest.
Stikstof in gebruikte mest per hectare
De stikstof in opgeslagen mest en weidemest plus de stikstof in aangevoerde mest minus de stikstof in afgevoerde mest, per hectare.
Fosfaat in gebruikte mest per hectare
De fosfaat in opgeslagen mest en weidemest plus de fosfaat in aangevoerde mest minus de fosfaat in afgevoerde mest, per hectare.
Bemestbare cultuurgrond
Bemestbare cultuurgrond is beteelbare grond waarop dierlijke mest kan worden toegepast. Dit omvat grasland exclusief natuurlijk grasland met hoofdfunctie natuur en bouwland exclusief tuinbouw onder glas.
Grasland
Grasland exclusief natuurlijk grasland met hoofdfunctie natuur.
Overig bouwland
Bouwland zonder snijmaïs en exclusief tuinbouw onder glas.